Ngày 19/1, TAND tỉnh Bắc Giang đã mở lại phiên tòa sơ thẩm xét xử hai bị cáo Đặng Thế Vinh - nguyên Trưởng Phòng 10, Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Bắc Giang và Trần Nhật Luật - nguyên Phó trưởng Công an huyện Việt Yên về tội “Làm sai lệch hồ sơ”.

Đây là 2 trong số những người đã trực tiếp gây oan sai cho ông Nguyễn Thanh Chấn (55 tuổi, ở huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang) gây chấn động dư luận trong nhiều năm qua.
Nhiều năm kêu oan
Tại phiên tòa này, vợ chồng ông Chấn được TAND tỉnh Bắc Giang mời đến phiên xử với tư cách người làm chứng nhưng cả 2 người đều không có mặt với lý do sức khỏe.

De nghi an treo hai can bo lam oan ong Nguyen Thanh Chan - Anh 1

Bị cáo Đặng Thế Vinh tại phiên tòa

Theo hồ sơ vụ án, giữa tháng 8/2003, chị Nguyễn Thị Hoan bị giết hại tại nhà riêng ở thôn Me (xã Nghĩa Trung, huyện Việt Yên, Bắc Giang). Công an xác định ông Chấn - hàng xóm với nạn nhân là thủ phạm. Sau đó, TAND tỉnh Bắc Giang đã tuyên phạt ông Chấn tù chung thân về tội “Giết người”. Đơn kêu oan của ông Chấn sau đó không được TAND tối cao chấp nhận.
Trong 10 năm ngồi tù, ông Chấn và gia đình đã liên tục gửi đơn kêu oan đến nhiều cơ quan chức năng. Đến tháng 7/2013, Cục điều tra - Viện KSND tối cao vào cuộc và phát hiện hung thủ trong vụ án này là một người khác.
Ngày 6/11/2013, TAND Tối cao mở phiên tái thẩm đã hủy hai bản án kết tội ông Chấn về tội “Giết người”. Hung thủ của vụ án này là Lý Nguyễn Chung người cùng làng với ông Chấn đã ra đầu thú và đã bị TAND tỉnh Bắc Giang tuyên phạt tổng cộng 12 năm tù tội “Giết người” và “Cướp tài sản”.
Phớt lờ lời kêu oan
Theo cáo trạng của VKSND tối cao, nhận được tin báo về vụ án mạng tại thôn Me, CQĐT - Công an tỉnh Bắc Giang đã thành lập hội đồng khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi. Ngày 17/8/2003, Công an Bắc Giang ký quyết định khởi tố vụ án hình sự, đồng thời phân công ông Lê Văn Dũng - Phó trưởng phòng PC16 trực tiếp chỉ đạo điều tra vụ án.
Cùng ngày, ông Dũng phân công các điều tra viên (trong đó bị cáo Luật là điều tra viên thụ lý chính). Tiếp đó, VKSND tỉnh Bắc Giang phân công kiểm sát viên là bị cáo Vinh thực hiện việc kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử vụ án.
Tuy nhiên, bị cáo Luật đã không báo cáo kết quả giám định cho ông Dũng mà đi đo kích thước bàn chân của ông Chấn rồi lập biên bản đưa vào hồ sơ vụ án và làm thay đổi bản chất vụ án. Đây là căn cứ để HĐXX sử dụng tài liệu này làm chứng cứ kết tội ông Chấn.
Ngày 2/2/2004, sau khi vụ án được kết thúc điều tra, Vinh tiến hành phúc cung thì ông Chấn đã kêu oan và tố cáo các điều tra viên đánh đập, ép cung. Tuy nhiên, khi hoàn tất hồ sơ để chuyển tới TAND xét xử, Vinh đã tự ý rút bỏ 2 biên bản hỏi cung có nội dung phản ánh ông Chấn kêu oan và tố cáo các điều tra viên bức cung, nhục hình.
Sau đó, TAND tỉnh Bắc Giang mở phiên sơ thẩm, ông Chấn không thừa nhận giết chị Hoan và tố cáo bị ép cung nhưng vẫn bị tuyên án chung thân.
Trước khi phiên phúc thẩm diễn ra, luật sư bào chữa cho ông Chấn đã nộp cho tòa một số chứng cứ chứng minh thân chủ của mình ngoại phạm. Tuy nhiên, ông Phạm Tuấn Chiêm - nguyên Thẩm phán Tòa Phúc thẩm TAND tối cao đã không nghiên cứu, đánh giá khách quan các chi tiết này.
Tại tòa phúc thẩm, ông Chấn tiếp tục kêu oan và các nhân chứng đưa ra nhiều chứng cứ ngoại phạm nhưng không được chấp nhận và tuyên y án. Với tư cách chủ tọa, ông Chiêm đã thực hiện không đúng và không đầy đủ các quy định về chức trách quyền hạn của chủ tọa phiên tòa trong việc đánh giá chứng cứ…
Cáo trạng hoàn toàn sai?
Tại phiên tòa, bị cáo Luật cho rằng, nội dung cáo trạng hoàn toàn sai. Khi vụ án xảy ra, Luật không tham gia khám nghiệm hiện trường, bản thân chỉ là thành viên đội điều tra, tham gia cùng các cán bộ khác. Theo Luật, bị cáo có nghe đồng nghiệp báo cáo thu được vết chân ở hiện trường nhưng không đủ điều kiện giám định và việc đề xuất giám định không phải trách nhiệm của bị cáo. Vì vậy, bị cáo Luật phủ nhận việc in vết chân của ông Chấn đưa vào hồ sơ để xác định hung thủ.
Tương tự, Vinh cũng phủ nhận cáo buộc của VKSND tối cao. Bị cáo Vinh cho rằng mình không có hằn thù, tư lợi tiêu cực gì trong vụ án này. Khi ông Chấn phản cung, bị cáo đã báo lên lãnh đạo. Sau đó, đích thân bị cáo vào tận trại tạm giam để phúc cung.
Về hai biên bản phúc cung và phản cung không được đưa vào hồ sơ vụ án, bị cáo Vinh cho rằng, khi ra tòa các bên tranh luận công khai, ông Chấn có kêu oan. Kết luận cuối cùng của hai cấp tòa đều không chấp nhận nên việc làm này không ảnh hưởng gì. Nếu cấp phúc thẩm trả hồ sơ điều tra lại thì mới sai.

Sau một ngày diễn ra phiên tòa, đại diện VKSND tỉnh Bắc Giang cho rằng, không có cơ sở để quy kết hai bị cáo Vinh và Luật phạm tội “Làm sai lệch hồ sơ” của vụ án. Theo, đại diện VKS, khi biết ông Chấn phản cung, bị cáo Vinh đã báo cáo với lãnh đạo và đưa hai biên bản phúc cung, phản cung lưu vào hồ sơ kiểm sát. Việc không đưa hai biên bản này vào hồ sơ vụ án không phải là nguyên nhân dẫn đến việc ông Chấn bị oan sai. Tuy nhiên, tại hai phiên tòa, ông Chấn đều kêu oan và tố cáo hành vi của các điều tra viên. Lẽ ra, với trách nhiệm của mình, bị cáo Vinh phải báo cáo lãnh đạo trả hồ sơ điều tra bổ sung.
Về phần bị cáo Luật, đại diện VKS cũng cho rằng, chưa thể kết luận việc bị cáo này nhận được thông báo của Phòng Kỹ thuật hình sự về kết quả giám định dấu vân chân mà không báo cáo đề xuất trưng cầu giám định như nội dung cáo trạng truy tố. Ngoài ra, việc đo và in mẫu dấu chân của ông Chấn đưa vào hồ sơ cũng chưa đủ cơ sở để quy kết bị cáo Luật phạm tội làm sai lệch hồ sơ. Đồng thời, tháng 1/2016, ông Chấn có đơn thể hiện hai bị cáo Vinh và Luật không cố ý làm sai lệch hồ sơ mà là do các điều tra viên nên xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho hai bị cáo.
Từ những nhận định trên, đại diện VKS đề nghị chuyển tội danh từ “Làm sai lệch hồ sơ” sang “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” cho cả hai bị cáo với mức án lần lượt: bị cáo Vinh từ 8 -10 tháng tù và bị cáo Luật từ 12 - 15 tháng tù nhưng đều cho hưởng án treo.

Sau một ngày xét xử, phiên tòa được tạm nghỉ và dự kiến sẽ được tiếp tục vào ngày mai (20/1).

Người thứ 3 khiến ông Chấn mang án oan là ông Phạm Tuấn Chiêm - chủ tọa phiên phúc thẩm bác đơn kêu oan của ông Chấn đang được tạm đình chỉ điều tra vì lý do sức khỏe.