Trong năm 2016, tuy tỷ giá biến động những tháng cuối năm nhưng nhìn chung là ổn định. Thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ có những chính sách điều hành linh hoạt, kịp thời nhằm ổn định tiền đồng trước sự biến động khó lường của tỷ giá.

Đồng bạc xanh “nhảy múa”

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) vừa chính thức tăng lãi suất cơ bản USD thêm 25 điểm phần trăm, từ biên độ 0,25-0,5% lên 0,5-0,75%. Một điểm đáng chú ý khác, FED dự kiến sẽ có 3 lần nâng lãi suất trong năm 2017 (mỗi lần 0,25%), tăng so với dự kiến 2 lần được đưa ra tại cuộc họp tháng 9/2016.

Ngay trong ngày FED tăng lãi suất, tỷ giá USD/VND lên gần kịch trần so với hạn mức cho phép của NHNN. Cụ thể, các ngân hàng thương mại đã đồng loạt tăng 20-30 VND/USD sau nhiều phiên tăng liên tục trước đó, niêm yết phổ biến ở mức 22.690-22.710 VND/USD mua vào và 22.780-22.790 VND/USD bán ra. Như vậy, với biên độ +/-3% của tỷ giá trung tâm đang được áp dụng trong ngày, tỷ giá USD/VND đã được các ngân hàng tăng sát mức trần tỷ giá được NHNN quy định trong ngày ở mức 22.799 VND/USD. Những ngày sau đó, đồng bạc xanh liên tục có biến động như tăng giá, đi ngang, tăng giá...

Tuy tỷ giá có biến động nhẹ vào cuối năm do yếu tố mùa vụ và ảnh hưởng tâm lý của việc USD tăng giá trên thị trường thế giới sau kết quả bầu Tổng thống Mỹ và việc FED tăng lãi suất. Tuy nhiên, theo báo cáo tổng quan thị trường tài chính 2016 của Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia vừa công bố cho thấy, thị trường ngoại hối khá ổn định trong suốt cả năm 2016. Tỷ giá trung tâm tính đến cuối tháng 11 tăng khoảng hơn 1% so với đầu năm. Tỷ giá ngân hàng thương mại và thị trường phi chính thức cũng tăng trở lại, phổ biến ở mức 22.700 VND/USD vào cuối tháng 11, tăng khoảng 0,22% so với đầu năm.

Trong môi trường đó, NHNN đã rất linh hoạt vận dụng nhiều cơ chế để ứng xử theo mục tiêu ổn định. Năm 2016, bắt nguồn từ trong năm 2015, đã có những cơ chế linh hoạt hơn, hay nói cách khác, NHNN đã vận dụng chính sách, kỹ thuật linh hoạt hơn.

De tien dong luon hap dan trong “con bao” ty gia - Anh 1

NHNN cần có những chính sách điều hành linh hoạt, kịp thời thì tiền đồng vẫn ổn định trước sự biến động của tỷ giá. Ảnh: Như Trang

Tiền đồng vẫn ổn định

Nhóm tư vấn tiền tệ Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) phân tích, xu hướng tăng giá của USD sẽ còn tiếp tục trong trung và dài hạn. Kỳ vọng các chính sách tăng chi tiêu cũng như cắt giảm thuế của ông Donald Trump sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và kích thích lạm phát, qua đó khiến lãi suất tăng nhanh trong tương lai. Đây sẽ là nhân tố hỗ trợ mạnh mẽ cho USD trong thời gian tới. Điều này được cho là áp lực đối với tỷ giá tiền đồng.

Liên quan đến kịch bản tỷ giá USD/VND trong nước thời gian tới, TS. Lê Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Đầu tư Công ty Dragon Capital, nhận định áp lực tăng tỷ giá vẫn còn lớn nhưng USD sẽ tăng không quá mạnh như giai đoạn từ 2014-2015 vì Tổng thống mới đắc cử Donald Trump mong muốn tạo việc làm, tăng sản xuất trong nước...

Cũng theo TS. Lê Anh Tuấn thì đồng USD đã tăng giá 3-4% từ khi ông Trump đắc cử Tổng thống Mỹ, nhưng USD không quá mạnh vì nó sẽ làm yếu đi lĩnh vực ngoại thương của Mỹ.

“Trong ngắn hạn, việc đồng USD tăng mạnh đã và đang làm tổn thương các thị trường mới nổi. Nhưng trong trung và dài hạn, khi nền kinh tế Mỹ tốt hơn, thì các nước mới nổi cũng sẽ tốt lên, số liệu quá khứ đã chứng minh điều đó” - ông Tuấn nhìn nhận.

Trong bối cảnh VND mất giá gần 2% từ đầu năm đến nay, TS. Trần Du Lịch cho rằng, biến động tỷ giá thời gian qua chủ yếu do tâm lý chứ chưa phải do cung - cầu thị trường.

“Cần phải xem xét biến động của các đồng tiền trong rổ tiền tệ mà NHNN căn cứ vào đó để điều hành theo chính sách tỷ giá trung tâm. Thực tế cho thấy, tỷ giá USD/VND biến động vào thời điểm cuối năm không phải VND mất giá mà là đồng USD lên giá” - TS. Trần Du lịch nhận định.

Theo TS. Lê Anh Tuấn có một điều may mắn cho Việt Nam là khối lượng đầu tư trái phiếu chính phủ bằng VND của các nhà đầu tư nước ngoài rất ít nên chúng ta không thấy tình trạng bán tháo trái phiếu và mua ngoại tệ của các nhà đầu tư nước ngoài như ở một số thị trường trong khu vực. Theo TS. Lê Anh Tuấn, trong bối cảnh này, lãi suất tiền đồng cần được giữ ở mức thích hợp để bảo đảm sự hấp dẫn của VND.

Đồng ý với TS. Lê Anh Tuấn, TS. Nguyễn Trí Hiếu khẳng định việc FED tăng lãi suất sẽ có những tác động nhất định đến thị trường tài chính của Việt Nam. Trong năm tới, nếu Việt Nam không tăng lãi suất USD thì sẽ dẫn đến “chảy máu” ngoại tệ ra nước ngoài. Nếu lãi suất USD tăng thì lãi suất tiền đồng cũng phải tăng trong năm tới để thu hút người gửi. Như vậy tiền đồng sẽ không bị mất giá so với các ngoại tệ khác.

Nhận định việc FED tăng lãi suất, ông Ngô Đăng Khoa, Trưởng phòng Kinh doanh Ngoại hối và Trái phiếu HSBC Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh hiện nay, cam kết hỗ trợ thanh khoản cho thị trường của NHNN có tính chất quyết định để giữ cho thị trường bình ổn.

“Hiện tại NHNN đang theo sát những diễn biến của thị trường và sẵn sàng can thiệp khi cần thiết, do đó tôi không kỳ vọng khả năng biến động mạnh của tỷ giá trong thời gian sắp tới. Ngoài ra, ở khía cạnh nguồn cung, hoạt động thoái vốn của Chính phủ khỏi các tổng công ty Nhà nước cũng tạo được nguồn cung USD/VND tương đối lớn tạo và giúp cân đối cung cầu trên thị trường”, ông Khoa cho biết.

Bên cạnh đó, NHNN cũng cho biết sẽ theo dõi sát diễn biến của kinh tế vĩ mô, tiền tệ trong nước và quốc tế để chủ động thực hiện các biện pháp và công cụ điều hành phù hợp để ổn định thị trường.

Vân Lam