Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo thực hiện chuyến công du đến các nước châu Á từ hôm nay đến ngày 3.6. Trong đó, điểm đến Hàn Quốc có thể xem là điểm đến đầy thử thách nhất của chuyến đi.

Hai hôm nay, Hải quân Hàn Quốc tập trận chống tàu ngầm ngoài khơi phía tây bờ biển Taean càng làm tình hình căng thẳng Triều Tiên thêm nóng và cam go cho ông Ôn Gia Bảo. Ảnh: Reuters Trong chuyến đi kéo dài bảy ngày này, ông Ôn Gia Bảo sẽ dừng chân tại bốn điểm Hàn Quốc, Nhật Bản, Mông Cổ và Myanmar. Trong hai ngày 28 và 29.5, Thủ tướng Ôn sẽ dừng chân ở Hàn Quốc để gặp Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung Bak, và Thủ tướng Chung Un Chan. Tuy chuyến công du lần này của ông Ôn Gia Bảo có đến bốn điểm dừng chân, nhưng mọi quan tâm của chuyến đi gần như đều đổ dồn về bán đảo Triều Tiên. Bởi sau khi Hàn Quốc quy kết cho Bắc Hàn là thủ phạm của vụ bắn chìm tàu chiến Cheonan trên biển Hoàng Hải, cả hai đều có nhiều biện pháp đáp trả khá kịch liệt lẫn nhau. Trong suốt thời gian Hàn Quốc buộc tội Bắc Hàn, Trung Quốc cố gắng dịu giọng với những ngôn từ đầy cân nhắc khi cho rằng sự kiện tàu Cheonan trên Hoàng Hải chỉ là một sự kiện “đáng tiếc”. Thế nhưng, Trung Quốc không thể mãi bênh vực đồng minh lâu năm của mình trong khi Hàn Quốc đang là đối tác thương mại hàng đầu của Trung Quốc. Một bên là đồng minh lâu năm, một bên là đối tác kinh doanh chiến lược khiến cho Trung Quốc rơi vào thế “lưỡng nan” trong việc ứng xử. Bên cạnh đó, một lần nữa chính quyền Bắc Kinh đang muốn chuyển đến với Tokyo và Seoul rằng Trung Quốc không phải là mối đe dọa đối với các nước trong khu vực, ngược lại Trung Quốc muốn thể hiện mình là chất keo kết dính cho cả khu vực. Chính vì thế, theo Reuters, Bắc Kinh chọn phương án gởi đi ông Ôn Gia Bảo để giải quyết vấn đề, bởi ông Ông Gia Bảo được xem là một bậc thầy trong việc ngoại giao mềm mỏng. Trong khi cả Nhật Bản và Hàn Quốc đều mặc nhiên xem Bắc Hàn là thủ phạm của vụ chìm tàu Cheonan, Trung Quốc phải vừa cố gắng cân bằng mối quan hệ. Nếu Bắc Kinh ra sức bảo vệ cho Bình Nhưỡng, xem như họ đã đập bỏ tất cả những nỗ lực bao lâu nay trong việc cố gắng tạo sự gần gũi, thân thiện với hai đối tác hàng đầu. Ông Zhu Feng, giáo sư quan hệ quốc tế chuyên ngành an ninh châu Á tại đại học Bắc Kinh, nhận xét: “Đây là một thử thách lớn dành cho ông Ôn Gia Bảo và là điều làm đau đầu Bắc Kinh. Ông ấy bằng một cách nào đó phải công khai xoa dịu Hàn Quốc và cảnh báo Bắc Triều Tiên. Nhưng nếu Trung Quốc đứng về phía Hàn Quốc, Nhật Bản và Mỹ thì sẽ xem như ruồng bỏ Bắc Triều Tiên, đó là điều mà Trung Quốc không hề muốn”. Hiện tại, Nhật Bản công khai hậu thuẫn quyết định của Hàn Quốc khi đưa vấn đề trên ra hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc và yêu cầu một lệnh trừng phạt nặng. Ông Hirofumi Hirano, thư ký báo chí của Chính phủ ông Hatoyama loan báo điều đó trong tuần này và ông Hirano nói Chính phủ của ông Hatoyama chờ đợi Trung Quốc cũng sẽ làm giống như vậy. Ngược lại, mới đây Bắc Kinh tiếp chủ tịch Kim Jong-il của Bắc Hàn và Bắc Kinh hứa hẹn tiếp tục duy trì mối quan hệ khăng khít giữa hai bên. Nhiều người tin rằng, ông Hatoyama sẽ chính thức đề cập đến vấn đề trên trong cuộc gặp gỡ ông Ôn Gia Bảo. Ba ông Ôn Gia Bảo, Hatoyama và Lee Muyng Bak sẽ có một cuộc gặp chung tại Hàn Quốc như một hội nghị khu vực Đông Bắc Á, khi đó sẽ chính là cơ hội để cả ông Hatoyama và ông Lee Muyng Bak gây áp lực lên ông Ôn Gia Bảo. Nhìn lại lịch trình do ông Ôn Gia Bảo đề ra trong chuyến đi, rõ ràng ông Ôn Gia Bảo đến Hàn Quốc với mong muốn tìm kiếm những mối quan hệ hợp tác chặt chẽ hơn về vấn đề kinh tế. Chính vì thế, ông sẽ khó lòng khước từ những áp lực từ phía Hàn Quốc và Nhật Bản. Ngoài ra, ông Zhu Feng cũng đề cập đến việc đàm phán sáu bên về vấn đề vũ khí hạt nhân của Triều Tiên vẫn đang bỏ ngỏ, và nếu vấn đề được đặt ra trong chuyến đi thì ông Ôn sẽ còn gặp nhiều thử thách hơn. Cuộc viếng thăm Nhật Bản kéo dài hai ngày 30 – 31.5, ông Ôn sẽ hội đàm cùng Nhật hoàng Akihito, Thủ tướng Yukio Hatoyama cùng các lãnh đạo Quốc hội Nhật Bản. Tại đây, Thủ tướng Ôn Gia Bảo sẽ có cuộc gặp gỡ với nhiều thành phần khác nhau trong xã hội Nhật Bản, đặc biệt là giới doanh nhân, trí thức và ông cũng có một cuộc trả lời phỏng vấn trên đài truyền hình NHK của Nhật Bản. Từ khi ông Hatoyama đắc cử Thủ tướng Nhật Bản đến nay, đây là lần đầu tiên có một trong những lãnh đạo cấp cao nhất của Trung Quốc viếng thăm. Điểm đến thứ ba Mông Cổ trong ngày 1 – 2.6, cũng như điểm đến cuối cùng Myanmar trong hai ngày tiếp theo đều mang dấu ấn khá đặc biệt vì đây là chuyến viếng thăm đầu tiên của Thủ tướng Trung Quốc đến hai nước này trong 16 năm qua. Nếu như điểm đến Mông Cổ có ý nghĩa làm nóng lại mối quan hệ của hai quốc gia vốn có nhiều duyên nợ, chuyến thăm của ông Ôn đến Myanmar có thể mang đến những thông điệp của đồng minh lớn nhất đối với một quốc gia bị cô lập trên vũ đài chính trị thế giới.