Những chương trình nghệ thuật biểu diễn dành cho thiếu nhi tại Việt Nam bao năm qua cứ đến hẹn lại lên nhưng càng ngày càng thưa thớt. Sự thưa thớt đến từ việc những kịch bản mòn cũ cứ được lặp đi, lặp lại đến phát chán. Nhưng những ngày cuối tháng 9 vừa qua, những nhân vật hoạt hình nổi tiếng của Disney bỗng xuất hiện tại TP.HCM như một cơn gió lạ và 12 buổi diễn của Disney Live! gần như bán sạch vé. Thị trường biểu diễn thiếu nhi của chúng ta đang đối diện với người khổng lồ trong việc giành lấy thị phần…

Disney Live! mang đến điều gì? Thật ra không có gì mới, vẫn những nhân vật ấy, những công chúa, hoàng tử, vịt Donald, chuột Mickey, chú chó Goofy… và nội dung thì vẫn y xì như những gì bọn trẻ vẫn được xem hàng ngày. Chỉ khác một điều: Thế giới này không có chuyện gì mới, chỉ có cách kể chuyện là mới mà thôi.

Jasmine bay, chổi biết múa và tiền thì cứ bay khỏi ví

Gần đúng như lời tuyên bố của ông Jerry Bilik, Giám đốc Feld Entertainment - đơn vị sản xuất Disney Live!: “Chúng tôi có thể đưa khán giả đến một nơi xa hơn những gì họ có thể tưởng tượng”, công chúng gần như ngợp thở với những màn biểu diễn của Disney Live!.

Trên sân khấu, nàng Jasmine trong bộ phim hoạt hình Aladdin được ảo thuật gia Michael Barron thôi miên và nằm im tại chỗ. Đèn sân khấu bắt đầu dịu dần, phía sau chỉ còn khoảng sáng của những vì sao hắt lại. Cả khán phòng nín lặng. Và rồi, phép màu xuất hiện, Michael Barron dùng quyền năng của mình đưa công chúa Jasmine bay lên không trung, hết bay ngang lại bay dọc, cùng lúc ấy đèn sáng dần, tiếng nhạc bài hát nổi tiếng A Whole New World vang lên, lũ trẻ con vỗ tay phấn khích, các ông bố bà mẹ cười sảng khoái.

Màn chuột Minnie cưỡi chổi thần là một trong những màn biểu diễn khiến trẻ em rất thích thú

Mà đâu phải mỗi mình công chúa Jasmine. Chiếc váy rách rưới của cô bé Lọ Lem trở thành đầm dạ hội lộng lẫy chỉ trong chưa đến một giây khiến lũ trẻ mắt tròn mắt dẹt; những cây chổi tự dưng biết nhảy múa rồi lại còn giúp cho cô chuột Minnie bay lên khỏi mặt đất, đúng là không thể bắt bọn trẻ ngồi yên tại chỗ được. Chúng phấn khích và sự phấn khích ấy dễ dàng lây lan sang bố mẹ. Mà đâu đã hết, chuột Mickey xuất hiện và thực hiện những màn biểu diễn phép thuật cùng với bà tiên đỡ đầu của cô bé Lọ Lem, rồi đến những cô công chúa Disney, Belle, Bạch Tuyết, và những người bạn của Mickey trong thế giới hoạt hình Toontown như vịt Donald, chú chó Goofy… Bọn trẻ mong được đi xem lại, còn các bậc phụ huynh thì đa số hài lòng ra mặt.

Sự hài lòng ấy đã được tính cả chuyện họ bỏ một khoản tiền không nhỏ để đi xem Disney Live! . Tiền vé trung bình từ 350 nghìn đến 1,2 triệu đồng. Nhưng con số đó thậm chí không bằng cảnh dòng người xếp hàng để chờ mua những vật phẩm của Disney mà giá rẻ nhất không dưới 220 nghìn đồng.

Chỉ riêng mỗi chuyện Ban tổ chức bán bịch kẹo bông gòn với chiếc mũ bà tiên đính kèm cũng đủ thấy lời như thế nào. Kẹo bông gòn được bỏ trong chiếc bao nylon nhỏ có in hình Mickey, Donald… và được bán 180 nghìn đồng. Những cái nhăn mặt của phụ huynh không át được sự thèm thuồng của lũ trẻ. Và người bán kẹo đi đến hàng ghế nào trong giờ giải lao là y như rằng hết sạch. Những điều này chưa bao giờ xảy ra tại Việt Nam.

Chương trình Disney Live! mang đến nhiều niềm vui cho bọn trẻ và tất nhiên, người lớn cũng thấy lắm chuyện để ngẫm từ chương trình này. Đó thật sự là một công nghệ bán hàng đỉnh cao mà những nhân vật vốn đã quá quen đến mức tưởng không còn gì hấp dẫn, vẫn có thể rút tiền ra khỏi ví của rất nhiều người.

Châu chấu đá xe?

Khi Disney Live! đến biểu diễn tại Việt Nam, các chương trình thiếu nhi muốn cạnh tranh với Disney Live! , nhiều người ví rằng chẳng khác gì “châu chấu đá xe”. Giải thích cho điều này, đạo diễn Tất My Loan cho rằng: “Yếu tố ngôi sao rất quan trọng mà Disney thì luôn có dư. Đó là một loạt ngôi sao như Mickey, Donald… vừa nổi tiếng mà lại vừa ngoan. Ngoài kênh Disney trên các đài truyền hình thì các mặt hàng tiêu dùng của Việt Nam cũng đã hỗ trợ nhiều cho Mickey trở thành một người bạn thân thiết với các em bé từ lúc chào đời. Chúng ta có thể kiểm chứng điều này qua hình ảnh của các món đồ chơi, áo thun, thú nhồi bông, cặp sách và nhiều các sản phẩm khác nữa. Vì vậy, hôm nay được gặp Disney chính hiệu tại đất nước mình thì sự nức lòng của các bé cũng là điều dễ hiểu.

Cho dù chúng ta có hài lòng về chương trình này hay không thì cũng đừng quên rằng đây mới là lần đầu tiên. Có thể chương trình lưu diễn nho nhỏ này chỉ mang tính thăm dò thị trường, sau lưng nó còn là một tập đoàn truyền thông lớn thứ nhì trên thế giới. Quan trọng hơn nữa là họ còn có một bề dày truyền thống ít nhất là 80 năm. Sau sự thành công của chương trình này thì chúng ta có thể dễ dàng đoán được điều gì sẻ xảy ra tiếp theo với Disney tại Việt Nam, đồng thời cũng khó đoán được tương lai của các chương trình thiếu nhi của Việt Nam”.

Feld Entertainment cũng không đặt nặng chuyện lợi nhuận trong lần đầu dạm ngõ này, họ cũng đã bỏ hơn 10 tỷ đồng để chạy chương trình nhưng với những gì đã diễn ra, thuận lợi đang đến với họ.

Sự thuận lợi lớn nhất là thị trường Việt Nam không thiếu những chương trình thiếu nhi nhưng không còn hấp dẫn các gia đình bởi đơn giản mọi thứ đang bão hòa và không phát triển. Một điều mà ai cũng thấy rằng bây giờ lôi được bọn trẻ ra khỏi màn hình ti-vi, game, YouTube… là một việc rất khó chứ đừng nói đưa chúng đến với những chương trình thiếu nhi tại nhà hát.

Đạo diễn Tất My Loan trả lời: “Ti-vi, game, YouTube đã đem tới cho trẻ em quá nhiều món ngon vật lạ ở đẳng cấp quốc tế nhưng chất lượng nghệ thuật của các chương trình Việt Nam có đủ sức sánh kịp với trình độ thưởng ngoạn của trẻ em hiện nay hay không, mới chính là vấn đề”.

Đạo diễn Tất My Loan là người đã rất nổi tiếng với thương hiệu chương trình Tuổi thần tiên . Hai thập niên trước, chương trình này gần như độc quyền thị trường biểu diễn cho trẻ em. Trước đây, Tuổi thần tiên hầu như không phải cạnh tranh với ai cả. Tình hình giờ đã khác xa, sự trở lại của Tuổi thần tiên vào năm ngoái không còn khả quan và không đông khách như mong đợi nhà tổ chức.

Không chỉ Tuổi thần tiên mà còn rất nhiều chương trình khác đã mất hút hoặc thoi thóp vì không còn nằm trong guồng quay của thị trường mới. Một trong những nguyên nhân mà nhiều người và ngay cả đạo diễn Tất My Loan cũng thừa nhận, “trước tiên mình phải có được ít nhất là một nhân vật đủ trọng lượng”.

Nhân vật này là ai đến giờ cũng vẫn chưa xuất hiện. Trong suốt vài thập niên tự chơi trong sân nhà, giờ đã đến lúc các nhà tổ chức nhìn những Mickey, Donald, Minnie, Goofy… bắt đầu chiếm lĩnh thị trường ngay trên sân nhà mình. Đạo diễn Tất My Loan đánh giá rằng: “Nếu xét theo phương châm cái gì tốt nhất là dành cho trẻ em thì đây là điều đáng mừng và cần phát huy nhiều hơn nữa”. Nhưng những người như đạo diễn Tất My Loan, người đã gắn bó với những chương trình như Tuổi thần tiên suốt hai thập niên qua, có cảm thấy chạnh lòng?

“Nhớ lại hồi nhỏ tôi rất thich uống ca cao vì cái hộp của nó có hình chuột Mickey. Đến thời con trai tôi thì phải mua không biết bao nhiêu là Power Rangers, cháu gái tôi thì cả một căn phòng toàn là Hello Kitty. Tôi thầm biết ơn những nhân vật đã đi vào cuộc sống tuổi thơ của tôi và của bao thế hệ trẻ em Việt Nam. Nhưng tôi cũng thầm mong một ngày nào đó, trẻ em chúng ta sẽ có thêm những nhân vật mới, mang những cái tên thuần túy Việt Nam”.

Đó là một điều không dễ, nhất là khi những nhân vật tầm cỡ của Disney đã đến đây. Nhưng biết đâu, những nhà tổ chức tại Việt Nam sẽ tạo ra được một trò ảo thuật cũng nặng đô như Disney live! Mickey’s Magic Show vừa diễn ra tại đây?

“Chúng tôi mang Disney Live! tới đây là để xây dựng thị trường cho nhiều năm sau. Chúng tôi đã điều nghiên thị trường này từ 20 tháng trước và thấy rằng Việt Nam có nhiều chương trình cho trẻ em, gia đình nhưng rất ít chương trình có thương hiệu, nhất là thương hiệu được thế giới công nhận” - đại diện nhà sản xuất Feld Entertainment chia sẻ.

“Câu chuyện bây giờ đã khác. Đối thủ hiện nay của những nhà tổ chức tại Việt Nam chính là những tập đoàn truyền thông và giải trí cỡ Disney, Hollywood, YouTube... Để giải quyết bài toán châu chấu đá xe này thì chúng ta cần phải học lại những bài học sẵn có trong lịch sử” - Đạo diễn Tất My Loan bộc bạch.

Nguyên Minh
Thể thao & Văn hóa Cuối tuần