KTĐT - 42,6% doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh trong năm 2010 và thời gian tới; 41,6% doanh nghiệp quyết định giữ nguyên quy mô như trước và không có doanh nghiệp nào ngưng sản xuất vì khó khăn trong năm nay...

Đó là một trong những kết quả sơ bộ được rút ra từ khảo sát “Năng lực cạnh tranh doanh nghiệp Việt Nam thời hậu khủng hoảng” do Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt Nam - VCCI và Học viện Năng lực cạnh tranh Châu Á (Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Singapore) thực hiện. Khảo sát được tiến hành trên cơ sở phỏng vấn trực tiếp 200 doanh nghiệp ở Hà Nội, Tp Hồ Chí Minh và một số tỉnh lân cận. Chỉ có 0,5% doanh nghiệp phải đóng cửa Nhận định về các thách thức đối với doanh nghiệp trong thời gian qua, TS Phạm Thị Thu Hằng - Viện trưởng Viện Phát triển doanh nghiệp (thuộc VCCI) cho biết, các yếu tố như chi phí nguyên nhiên liệu, chi phí vận tải tăng cùng với tính thanh khoản yếu (khó thu hồi vốn) tiếp tục là những thách thức nổi cộm đối với các doanh nghiệp. Đáng chú ý là có tới hơn 60% doanh nghiệp cho biết chi phí nguyên nhiên liệu và chi chí vận chuyển gia tăng có tác động rất xấu tới hoạt động sản xuất kinh doanh. Đối phó với khủng hoảng, các doanh nghiệp Việt Nam đã nhanh nhạy tìm ra “trăm phương nghìn cách” như áp dụng biện pháp quản lý mới, đầu tư cho con người, củng cố quan hệ và thông tin với nhà cung cấp và khách hàng, đầu tư trang thiết bị mới, cộng tác với Chính phủ và doanh nghiệp khác để giải quyết khó khăn, thậm chí điều chỉnh chiến lược kinh doanh để duy trì sản xuất… Những biện pháp này đã thực sự phát huy được hiệu quả khi tổng kết năm 2009, chỉ có 8,9% phải thu hẹp quy mô sản xuất và 0,5% doanh nghiệp đóng cửa tạm ngưng hoạt động để tính kế lâu dài, trong khi có đến 54,7% doanh nghiệp giữ nguyên được quy mô sản xuất và 34,2% tiếp tục mở rộng quy mô hoạt động. Cũng trong năm 2009, tỷ lệ doanh nghiệp có dịch vụ và sản phẩm mới tăng lên đáng kể. Trong đó, 66,4% doanh nghiệp có dịch vụ và sản phẩm mới so với thị trường, tăng 2,7% so với năm trước; tỷ lệ doanh nghiệp có dịch vụ và sản phẩm mới hơn so với chính doanh nghiệp mình cũng tăng từ 56,8% lên 78,6%. Có thể coi đây là tín hiệu tốt đối với thị trường trong bối cảnh nền kinh tế còn gặp nhiều thách thức. Đánh giá về thực trạng của bản thân doanh nghiệp, có 47% doanh nghiệp đồng ý với nhận định rằng, họ đã thành công trong việc tận dụng áp lực của cuộc khủng hoảng tài chính để tái cơ cấu và sửa đổi kế hoạch kinh doanh, tuy nhiên chủ yếu vẫn là ứng phó với các vấn đề ngắn hạn. Có khoảng 40% ý kiến đồng ý với nhận định “Việt Nam nói chung thoát khỏi khủng hoảng với cơ cấu kinh tế lành mạnh và chiến lược phát triển hiệu quả hơn”. Những con số vừa nêu phần nào cho thấy các doanh nghiệp lạc quan về năng lực của bản thân cũng như khả năng điều hành kinh tế của Chính phủ. Gia tăng số lượng doanh nghiệp đăng ký mới Cũng theo số liệu cập nhật mới nhất trên Sàn thông tin trực tuyến “Khảo sát động thái doanh nghiệp Việt Nam” - VBiS (ra mắt ngày 24/3/2010) của VCCI, giai đoạn từ 2006 - 2010 là thời kỳ mà khu vực doanh nghiệp nước ta có bước phát triển chưa từng có. Tổng số doanh nghiệp đăng ký toàn nền kinh tế đến năm 2010 dự kiến đạt 539 nghìn doanh nghiệp, vượt 8% so với chỉ tiêu đề ra. Bình quân mỗi năm có 66,3 nghìn doanh nghiệp được thành lập mới, tốc độ tăng bình quân đạt 18%/năm. Tổng số vốn đăng ký của doanh nghiệp dân doanh thành lập mới giai đoạn 2006 - 2010 đạt 1.882 nghìn tỷ đồng, gấp gần 6 lần so với tổng vốn đăng ký của doanh nghiệp dân doanh thành lập mới giai đoạn 2001 - 2005. Trong các loại hình doanh nghiệp đã đăng ký, công ty cổ phần chiếm 24%, công ty TNHH chiếm 41%. Loại hình doanh nghiệp đa sở hữu đang nổi lên chiếm ưu thế và phát huy tính ưu việt trong khu vực doanh nghiệp nước ta. Tuy nhiên, bên cạnh sự gia tăng về số lượng thì vẫn còn một loạt những hạn chế đã khiến cho "sức khỏe" của nhiều doanh nghiệp ở khu vực này còn nhiều bất ổn như quy mô sản xuất nhỏ, công nghệ lạc hậu, khả năng tích tụ vốn và huy động vốn thấp, trình độ và kỹ năng quản lý yếu, không thu hút được lao động có tay nghề cao. Những “hạt sạn” không nhỏ ấy dẫn đến năng lực cạnh tranh và khả năng bứt phá của khu vực này chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra. Bài, ảnh: Trang Anh