Ngoài việc chính thức trở thành thành viên của Tổ chức thương mại thế giới WTO năm 2007, Việt Nam đã tham gia vào Các Hiệp định thương mại tự do khu vực (FTA) với nhiều đối tác. Nhưng hiện các doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa tận dựng được lợi thế từ FTA.

CôngThương - Trong 2 ngày 30/8 tại Hà Nội và 1/9 tại TP Hồ Chí Minh, Dự án EU-MUTRAP III tổ chức hội thảo “Đánh giá tác động các Hiệp định thương mại tự do đối với kinh tế Việt Nam”. Mục tiêu của hội thảo là hỗ trợ Việt Nam xác định và dự đoán các ảnh hưởng chính về mặt kinh tế và xã hội của các Hiệp định thương mại tự do đối với kinh tế Việt Nam, xác định các ngành nghề sẽ có thể chịu tác động tiêu cực lẫn tích cực từ các Hiệp định thương mại tự do và một khía cạnh quan trọng của hoạt động nghiên cứu là đưa ra các khuyến nghị phục vụ công tác đàm phán trong tương lai. Theo lộ trình, đến các cột mốc năm 2010, 2011, 2012 và 2015, Việt Nam sẽ hoàn thành việc cắt giảm thuế đối Những hiệp định thương mại tự do đã đàm phán: ASEAN (AFTA), ASEAN-Úc-New Zealand, ASEAN-Ấn Độ, ASEAN-Hàn Quốc, ASEAN-Trung Quốc,ASEAN-Nhật Bản, Việt Nam-Nhật Bản . Các hiệp định thương mại tự do đang trong quá trình đàm phán: Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Việt Nam-Chi lê, Việt Nam-EU. Với các nước ASEAN (hiệp định ATIGA). Đến năm 2015, Việt Nam hoàn thành cam kết cắt giảm thuế đối với Trung Quốc trong FTA ASEAN-Trung Quốc, và năm 2016 với Hàn Quốc (hiệp định ASEAN-Hàn Quốc), năm 2017 với Nhật Bản (hiệp định ASEAN – Nhật Bản), và năm 2018 với Ấn Độ, Úc và New Zealand. Tác động của các Hiệp định thương mại tự do FTA có ý nghĩa quan trọng đối với những nhà làm chính sách, các nhà đàm phán cũng như cộng đồng doanh nghiệp để từ đó sẽ có định hướng chính sách, chiến lược phù hợp, tận dụng được các cơ hội, mang lại hiệu quả tối ưu cho nền kinh tế. Tiến sĩ David Vanzetti, trường Đại học Quốc gia Australia, khẳng định, các Hiệp định Thương mại tự do có lợi cho tăng trưởng xuất khẩu và mang lại nhiều cơ hội phía trước đối với kinh tế Việt Nam. Sự phát triển không ngừng của nền kinh tế Việt Nam trong những thập kỷ vừa qua một phần là nhờ vào việc cải thiện các chính sách thương mại tập trung vào tự do hóa thương mại - kết quả của quá trình đổi mới trong nước cùng với việc hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng hơn. Giáo sư James Cassing, trường Đại học Pittsburgh, Hoa Kỳ, đã xem xét hơn 5.000 mặt hàng cụ thể, xác định những mặt hàng có thể có lợi từ việc tự do hóa thương mại trong FTA với đối tác cụ thể cũng như những mặt hàng nhạy cảm và gặp khó khăn trong FTA đó, và đưa ra kết luận: “Việt Nam có vị thế tốt để cạnh tranh trên thị trường quốc tế khi hội nhập kinh tế tiếp tục diễn ra sâu rộng hơn”. Tuy nhiên, theo các chuyên gia kinh tế, hiện nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa tận dụng được hết các lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do. Đến nay, mới 23% hàng xuất khẩu của Việt Nam sang các nước ASEAN tận dụng được ưu đãi thuế quan FTA, và 20% đối với Trung Quốc. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng cần chú ý, khi rào cản thuế quan giảm xuống thì thường các rào cản phi thuế quan, như các tiêu chuẩn về chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, xuất xứ... lại tăng lên. Kim Liên