Trong những năm gần đây, hàng loạt thảm họa về môi trường cũng như những hậu quả tiêu cực tới xã hội do nhiều doanh nghiệp gây ra đẩy vấn đề trách nhiệm xã hội (TNXH) lên ngày một cách cấp bách.

Ở Việt Nam, việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp hoàn toàn phù hợp với mục tiêu của chiến lược phát triển bền vững. Các doanh nghiệp thực hiện tốt trách nhiệm xã hội không chỉ giúp bản thân doanh nghiệp phát triển bền vững, mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội.

Doanh nghiep voi TNXH: Can su chung tay tu nhieu phia - Anh 1

Doanh nghiep voi TNXH: Can su chung tay tu nhieu phia - Anh 2

Tọa đàm “TNXH của doanh nghiệp trong thời kỳ hội nhập”

Nhận định này đã được đa số các đại biểu đưa ra tại tọa đàm “TNXH của doanh nghiệp trong thời kỳ hội nhập” do Báo Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức mới đây.

Kinh nghiệm thực hiện TNXH

Tại tọa đàm, bà Vũ Thị Thuận – Chủ tịch HĐQT công ty cổ phần Traphaco cho biết, Traphaco luôn đặt ý thức thực hiện trách nhiệm xã hội ngay từ khi còn rất khó khăn. “Ngay khi cổ phần hóa chúng tôi đã luôn suy nghĩ tốt nhất cho người lao động trong doanh nghiệp và tạo môi trường phát triển tốt cho họ. Theo tôi, doanh nghiệp cũng là xã hội thu nhỏ và những con người đó cần phải được ưu tiên và chăm lo các quyền lợi đảm bảo cho người lao động. Từ đó, chúng tôi đã đưa ra slogan: Traphaco gắn với “Con đường sức khỏe xanh”. Chính chiến lược này đã đưa Traphaco trở thành doanh nghiệp số 1 của dược phẩm hiện nay phát triển theo hướng bền vững, với chất lượng sản phẩm tốt ngay từ nguyên liệu tốt.” – Bà Thuận nói.

Bà Thuận cũng chia sẻ, xã hội đang hiểu doanh nghiệp lớn mới trách nhiệm xã hội chứ doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa thực hiện. “Tôi cho rằng, có thể họ đang hiểu theo nghĩa hẹp, đó là hiểu theo việc đi làm từ thiện, chia sẻ đối với những người nghèo khó… Nhưng nhỏ thì chúng ta làm nhỏ. Năm 2000 vốn doanh nghiệp chúng tôi rất nhỏ nhưng chúng tôi vẫn thực hiện trách nhiệm xã hội” – Bà Thuận nói.

Theo ông Phạm Việt Khoa – Chủ tịch HĐQT CTCP Kỹ thuật nền móng và Công trình ngầm FECON, với một doanh nghiệp xây dựng hạ tầng, FECON bắt buộc phải trường tồn cùng với sự lớn mạnh của đất nước, do đó không thể không thực hiện TNXH, không thể không phát triển bền vững. Trước mắt, FECON chấp nhận có thể thua thiệt một vài chỗ nhưng về lâu dài sẽ tạo được uy tín với khách hàng, tăng cao năng lực cạnh tranh và nhận được lòng tin.

Ông Đàm Quang Thắng – Tổng Giám đốc Công ty TNHH Agricare Việt Nam, Chủ tịch Hội Hóa chất và Nông nghiệp Hà Nội khẳng định, TNXH đối với những DN kinh doanh mặt hàng phân bón hóa chất cho nông nghiệp như Agricare Việt Nam rất lớn. Từ thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh, Agricare Việt Nam đã gặp rất nhiều khó khăn từ quản lý nhà nước tới người tiêu dùng. Tuy nhiên, kiên định với mục tiêu theo đuổi của doanh nghiệp, Agricare Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc bán hàng cho người tiêu dùng mà còn có nhiều giải pháp để hỗ trợ cho người sử dụng nhằm mục đích làm sao để người sử dụng sử dụng đúng thuốc, đúng thời điểm, đúng liều lượng. Để thực hiện được vấn đề này, Agricare Việt Nam thường xuyên tổ chức các chương trình hướng dẫn cho bà con nông dân tại các địa phương để bà con có thể sử dụng sản phẩm của chúng tôi đúng cách và an toàn nhất.

Ngoài kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật, Agricare Việt Nam còn luôn tìm tòi, đổi mới sáng tạo để đưa ra thị trường các sản phẩm an toàn nhất cho xã hội. Việc khuyến khích bán ra số lượng lớn chưa hẳn là một trong những tiêu chí hàng đầu của Agricare Việt Nam. “Chúng tôi đặt nặng tiêu chí phải làm sao để đưa sản phẩm an toàn, thân thiện môi trường tới bà con nông dân tại tất cả các địa phương trên cả nước” – ông Thắng khẳng định.

Cần sự chung tay từ nhiều phía

Tại buổi tọa đàm, các diễn giả cũng đã đưa ra những giải pháp để có thể giúp doanh nghiệp thực hiện tốt TNXH. Chủ tịch HĐQT Cty CP Traphaco kiến nghị Nhà nước cần đưa trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là các tiêu chí trong thi đua khen thưởng, các ưu tiên sử dụng sản phẩm… Bên cạnh đó, Nhà nước cần tăng cường tuyên truyền trách nhiệm xã hội không chỉ ở doanh nghiệp mà còn của người dân. Dân trí phải được nâng cao trong việc sử dụng quyền của người tiêu dùng trong việc lựa chọn và sử dụng sản phẩm cũng như phải nghĩ đến trách nhiệm bảo vệ môi trường khi sử dụng sản phẩm. Ví dụ, vệ sinh trong quản lý rác thải sinh hoạt, người nông dân phải biết quản lý được các bao bì thuốc trừ sâu…

Doanh nghiep voi TNXH: Can su chung tay tu nhieu phia - Anh 3

Doanh nghiep voi TNXH: Can su chung tay tu nhieu phia - Anh 4

Mặt khác, vai trò của Hiệp hội cũng cần được nâng cao trong phản biện xã hội xây dựng chính sách, và động viên các doanh nghiệp trong hiệp hội thực hiện trách nhiệm xã hội.

Bên cạnh đó, Nhà nước cũng cần phải có chính sách tuyên dương khen thưởng như đưa tiêu chí trách nhiệm xã hội vào bảng điểm đấu thầu. “Khi chúng ta nhân rộng các mô hình điển hình về trách nhiệm xã hội thì nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện họ nhìn thấy và sẽ cố gắng để làm sao có nhiều doanh nghiệp tham gia, bởi vì trách nhiệm xã hội phải được thực thi ở tất cả các doanh nghiệp” – bà Thuận nhận định.

Bà Thuận cũng nhấn mạnh: “Đối với Traphaco, mặc dù hiện nay chưa nhiều các khen thưởng nhưng chúng tôi vẫn làm do chiến lược phát triển bền vững. Nhưng để trở thành chiến lược và tạo nên cộng đồng doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội thì cần sự vào cuộc từ cơ quan quản lý, trong đó việc tạo ra các thể chế chính sách về trách nhiệm xã hội là quan trọng. Nếu chúng ta chỉ trông chờ vào việc nhận thức từ mỗi doanh nghiệp thì chưa đủ mà bên cạnh sự tự nhận thức cũng cần phải có chế tài cụ thể”.

Theo ông Khoa, Chính phủ cần đưa ra các cơ chế ghi nhận nỗ lực TNXH của doanh nghiệp như cơ chế thưởng, phạt. Với các cơ quan truyền thông, mong cơ quan truyền thông vào cuộc mạnh mẽ, chủ động để đẩy nhận thức về TNXH đối với mọi đối tượng xã hội.

Đồng quan điểm, ông Thắng cho rằng, để thực hiện được hết TNXH của các doanh nghiệp, cần sự chung tay vào cuộc của Chính phủ, các ngành, các cấp. “Tôi rất muốn bên cạnh vai trò rất quan trọng của báo chí, thì việc xây dựng chế tài đủ mạnh để các doanh nghiệp vi phạm TNXH bị xử lý ra sao, doanh nghiệp thực hiện tốt được hưởng lợi thế nào sẽ sớm được thực hiện trong thời gian tới. Nếu có chế tài thưởng phạt rõ ràng thì chắc chắn việc thực hiện TNXH của doanh nghiệp sẽ tốt hơn trong thời gian tới” – ông Thắng nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Quang Vinh – Giám đốc Văn phòng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững, Tổng Thư ký Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển bền vững Việt Nam: Thực hiện TNXH chính là cam kết hoạt động kinh doanh có đạo đức, nghĩa là doanh nghiệp không chỉ góp phần phát triển kinh tế mà còn không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của người lao động và gia đình họ, đóng góp cho địa phương nơi doanh nghiệp hoạt động cũng như toàn cộng đồng nói chung.

Doanh nghiệp thực hiện tốt TNXH không những tránh được các rủi ro pháp lý liên quan đến lao động, môi trường mà còn được hưởng lợi rất nhiều từ việc tiết kiệm chi phí, cải thiện năng suất, nâng cao giá trị thương hiệu, tăng khả năng thu hút lao động giỏi… qua đó tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.

Thêm vào đó, doanh nghiệp thực hiện TNXH là góp phần cùng với Chính phủ và các đối tác trong xã hội giải quyết các thách thức phát triển bền vững như xóa đói giảm nghèo, ứng phó với biến đổi khí hậu, thực hiện bình đẳng giới, phòng chống tham nhũng…

Nói cách khác, doanh nghiệp muốn phát triển bền vững luôn phải tuân theo những chuẩn mực về bảo vệ môi trường, bình đẳng về giới, an toàn lao động, quyền lợi lao động, trả lương công bằng, đào tạo và phát triển nhân viên và phát triển cộng đồng.

Hồ Hường