Chỉ cách cửa khẩu quốc gia Bình Hiệp chưa quá 7 cây số, thị trấn Mộc Hóa được ví như chợ vùng biên, là nơi dân tứ phương tập trung về kinh doanh buôn bán. Có người làm ăn lương thiện, có người tới chủ yếu để buôn lậu, sang bên kia biên giới nước bạn Campuchia chơi cờ bạc, đá gà, có đối tượng trộm cắp, cướp xe máy mang đồ gian qua qua cửa khẩu tiêu thụ... Để góp phần giữ gìn trật tự trên địa bàn khá phức tạp này, có một phần công sức của anh Đặng Văn Sơn, sinh năm 1968, Đội trưởng đội dân phòng thị trấn Mộc Hóa, người được người dân coi như một gương điển hình "khắc tinh" của tội phạm.

"Dân phòng không thua công an thứ thiệt" Sơn kể lại, anh vào nghề qua một sự việc rất tình cờ. Đầu năm 2005, trong một lần ra chợ mua đồ, ngang qua đoạn cầu Cá Rô nối liền từ cửa khẩu quốc gia Bình Hiệp ra huyện Mộc Hóa, anh nhìn thấy bốn thanh niên gương mặt bặm trợn đang chặn đường người thanh niên chạy honda ôm vóc dáng ốm yếu. Một tên cướp tay túm cổ áo nạn nhân, tay thọc vào túi quần nạn nhân cướp tiền; 3 tên còn lại đứng xung quanh chửi bới đe dọa, tạt tai nạn nhân dù người thanh niên này không có biểu hiện kháng cự. Chứng kiến việc trấn lột một cách trắng trợn giữa ban ngày nơi đông người qua lại, anh Sơn đi thẳng tới gằn giọng: "Tụi bay dám giở trò ăn cướp như ở chốn không người hay sao? Có ngon thì cướp tao nè". Thấy có người can thiệp, bốn tên cướp buông nạn nhân ra và nhào vào "xử" người dám can thiệp. Thế nhưng bốn tên cướp không hạ được người thanh niên gan dạ này. 10 phút sau đó 2 tên bỏ chạy sau khi đã no đòn, 2 tên còn lại bị Sơn bẻ quặt tay dẫn về công an thị trấn. Chiến công đầu tiên của anh Sơn được người dân trên địa bàn thị trấn Mộc Hóa truyền tai nhau và ca tụng hết lời, sau đó công an thị trấn đã chính thức gặp mời anh đăng ký vào lực lượng dân phòng để tham gia giữ gìn trật tự tại khu vực thị trấn Mộc Hóa. Nhiều người nhận xét, Sơn có biệt tài nhìn người khả nghi biết tội phạm. Ít ngày sau khi gia nhập đội dân phòng, một lần nhận tin báo có gã thanh niên tạm trú ở khu phố có nhiều biểu hiện bất minh: ban ngày ít khi ra quán ăn uống, về đêm thì mới tìm nơi vắng vẻ ngồi một mình, sau đó uống vài chai bia rồi trở lại căn nhà nằm sâu trong hẻm, Sơn nhận định đây có thể là đối tượng trốn truy nã. Kiên trì theo dõi liên tục nhiều đêm liền, Sơn nhớ kỹ những đặc điểm nhận dạng của đối tượng này, rồi báo về công an tỉnh đề nghị xác minh đây có phải là đối tượng tội phạm. Thông tin công an báo về: đối tượng này có nhận dạng trùng với một trường hợp trộm cắp, cố ý gây thương tích kèm theo ảnh nhận dạng. Một mình Sơn đến nơi đối tượng trên thuê nhà, còng tay tên tội phạm trốn truy nã dẫn về công an. "Ông Sơn không thua gì công an thứ thiệt", kẻ bị truy nã thổ lộ khi bị giải đi. Không dừng lại đó, trong vòng hai tháng sau, đội trưởng dân phòng tiếp tục lập công khi phát hiện bắt 3 đối tượng truy nã, trốn lệnh tạm giam về hành vi trộm cắp chuyên nghiệp, cố ý gây thương tích đang "ẩn náu" ngay tại địa bàn thị trấn. "Sáng chế" cách trị nạn đua xe từ trứng nước Những năm trước, một trong những vấn nạn diễn ra tại Mộc Hóa khiến chính quyền địa phương đau đầu tìm cách xử lý là nạn đua xe. Hàng đêm, hàng chục thanh thiếu niên biểu diễn lạng lách mô tô phân khối lớn gây mất trật tự an ninh, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cho người đi đường. Chính quyền đã nhiều lần tổ chức truy quét nhưng hiệu quả không cao, Sơn nghĩ cách: "Dĩ độc trị độc, phải nhờ chính gia đình các "quái xế" trị bệnh cho con em mình". Trước tiên, Sơn và công an thị trấn rà soát toàn bộ số đối tượng có dấu hiệu vi phạm để mời lên giáo dục, cho gia đình viết cam kết nếu phát hiện sẽ xử lý thật nặng. Với những đối tượng có biểu hiện không "tâm phục, khẩu phục", Sơn trực tiếp tiếp xúc với cha mẹ của các thanh niên đó, chỉ ra cho họ thấy những tác hại khôn lường từ việc đua xe. Cách tác động này đã có hiệu quả rõ rệt: các gia đình đã quản lý con em chặt hơn; với những trường hợp "bất trị" thì mọi di biến động của đối tượng đó đều được gia đình báo ngay cho công an. Và phần lớn những cuộc đua xe do các "quái xế" ở thị trấn tổ chức đều bị công an dẹp ngay từ khi mới manh nha hình thành. Sơn và đồng đội đến nay đã đuổi bắt, đưa về công an xử lý hơn 100 trường hợp thanh niên đua xe trái phép. Đội trưởng dân phòng ở một thị trấn vốn có thành phần dân cư phức tạp, nên công việc cũng "hầm bà lằng": từ xử lý trộm cắp vặt, gây rối, đánh nhau do giành bến bãi, khu vực buôn bán làm ăn và nhậu quậy giữa thanh niên với nhau... Sơn nhẩm tính chỉ qua 2 năm gần đây, anh đã tham gia giải quyết 600 vụ việc liên quan đến trật tự an ninh, giao công an lập hồ sơ xử lý 700 đối tượng vi phạm. Đội dân phòng ở thị trấn giáp biên cũng có lúc còn tình cờ "lấn sân" cả lĩnh vực quản lý của cơ quan quản lý thị trường. Đội dân phòng cho hay, đến nay đã phá 50 vụ buôn lậu, thu giữ, bàn giao cơ quan chức năng trên 20 ngàn gói thuốc lá ngoại, nhiều kiện hàng mỹ phẩm, hàng điện tử nhập lậu. Anh cả của những đứa em lỗi lầm Đại úy Đỗ Thanh Hiền, Phó trưởng công an thị trấn Mộc Hóa cho biết, điều mà người dân Mộc Hóa tâm đắc nhất với anh Đội trưởng dân phòng là sự kiên trì giáo dục những trẻ lỗi lầm thành người tốt. Em Nguyễn Văn Tý (tự Chó con, sinh năm 1990) trước đây là một đối tượng lêu lổng, thường la cà theo bạn bè trộm cắp, đánh nhau, xin đểu, đã bị công an lập hồ sơ giáo dục, phạt tiền, đưa ra dân kiểm điểm hàng chục lần nhưng "chứng nào tật nấy". Khi chính quyền xét hồ sơ chuẩn bị đưa Tý vào cơ sở giáo dục theo yêu cầu của gia đình, anh Sơn đề nghị "Để tôi đến xem cậu bé này đã "hết thuốc chữa" hay chưa rồi hãy đưa nó đi cải tạo". Sơn bỏ thời gian nhiều ngày liền theo chân cậu bé hư đến các điểm đá bida, quán nhậu, quán cà phê... để tìm hiểu về suy nghĩ của cậu bé. Sơn nhận thấy cậu bé này ngày càng sa vào lỗi lầm vì bị người thân, xóm phố xa lánh, bản thân cậu bé lại rất muốn có việc làm. Sơn đề nghị công an tạm dừng việc lập hồ sơ đưa vào cơ sở giáo dục, sau đó xin cho cậu bé vào học nghề sửa xe miễn phí ở một tiệm sửa xe. Cách giáo dục của anh đã có hiệu quả. Từ đó đến nay, Tý đã trở thành một thợ lành nghề, đã kiếm được tiền phụ giúp gia đình và chưa từng tái phạm một lỗi lầm nào. Những thanh thiếu niên từng có quá khứ hư hỏng khác ở địa phương như Tùng kiếm, Sơn lụi, Hòa mã tấu, Dũng lỳ, Tâm cá lóc... nay đã đều "cải tà quy chánh" nhờ công giáo dục của anh đội trưởng dân phòng. Tất cả các cậu bé đều cho biết: "Tụi cháu biết ơn chú Sơn chỉ bảo điều hay lẽ phải nên bọn cháu quyết làm lại từ đầu, đó cũng là cách đáp ơn chú ấy". Theo số liệu tổng hợp của UBND thị trấn, trong số 32 thanh thiếu niên lêu lỏng trước kia phần lớn nay đều đã được cảm hóa nhờ Sơn, giờ chỉ còn 1- 2 trường hợp "chậm tiến bộ". Đại úy Đỗ Thanh Hiền, Phó trưởng công an thị trấn Mộc Hóa cho biết, chỉ trong 5 năm tham gia lực lượng dân phòng, anh Sơn đã hàng chục lần lập thành tích và được cấp bằng khen, giấy khen. Cuối tháng 8.2010, anh Sơn sẽ vinh dự được chọn đi dự dự Hội nghị điển hình tiên tiến cho những cá nhân lập nhiều thành tích trong 5 năm qua do công an tỉnh Long An tổ chức. Tâm Linh