(Quan hệ quốc tế) - Miền đông, đông nam Ukraine đang rực lửa chiến sự, đã có rất nhiều thương vong, tương lai cho một sự khách quan của cuộc bầu cử tới là điều không tưởng.

Quân đội Ukraine thảm bại, 2000 dân binh Crimea tiếp viện Slavyansk Pravyi Sector:Tội phạm thảm sát thành công cụ đắc lực của Ukraine

Ngày 2/5/2014, chính phủ lâm thời Ukraine quyết định ban lệnh tấn công vào lực lượng biểu tình đòi ly khai tại đông nam và đông Ukraine. Quân đội nước này với xe bọc thép, máy bay trực thăng chiến đấu, cùng rất nhiều những phần tử thuộc tổ chức cực đoan Pravyi Sector đã ồ ạt tấn công vào các cứ điểm của người biểu tình.

Theo Itar-tass, ngày 3/5, 15 người đã thiệt mạng trong các cuộc đụng độ giữa các phần tử cấp tiến và những người ủng hộ liên bang hóa ở thành phố miền Đông Ukraine Slavyansk, ngay sau khi các quan sát viên của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) rời khỏi.

Một đại diện lực lượng tự vệ nói với hãng tin Itar-tass rằng trong 15 người chết có 4 người được vũ trang và 1 dân thường. Cảnh sát địa phương cho rằng các thành viên dân tộc cực đoan của cánh Hữu đang "kích động một vòng xoáy thù địch mới."

Tại làng Andreyevka, ngoại ô Slavyansk, các chiến binh cánh hữu đã đụng độ với người dân địa phương, giết chết 10 người và làm bị thương 40 người.

Xe thiết giáp và quân đội Ukraine bên ngoài Slavyansk.

Đồng thời, quân đội Ukraine đã chiếm được phần lớn thành phố miền Đông, Kramatorsk, tọa lạc ở phía Nam Slavyansk. Chiến dịch tấn công Kramatorsk là một phần của chiến dịch quân sự do lực lượng an ninh Ukraine tiến hành tại miền Đông Ukraine.

Trước đó, trong vụ bạo động tại thành phố Cảng Odessa, tòa nhà công đoàn của thành phố này đã bị đốt cháy, 31 người thiệt mạng hầu hết là những người thân Nga và nhiều người bị thương. Phía Nga đã cáo buộc các phần tử cực đoan Pravyi Sector châm ngòi cho cuộc bạo loạn này.

Có thể thấy rằng, sự xung đột của Ukraine không chỉ đơn thuần giữa hai phe quân đội – người biểu tình. Thực tế, những phần tử cánh hữu cực đoan đang làm nhiễu loạn tình hình. Chính quyền Kiev hoặc đã thả lỏng cho những phần tử này, hoặc không thể kiểm soát họ. Sự tự do sử dụng bạo lực đang được diễn ra tại quốc gia này.

Bầu cử - giấc mơ hão huyền

Trong một diễn biến liên quan, cuộc gặp giữa Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Mỹ B.Obama tại phòng Bầu Dục của Nhà Trắng hôm 2/5 đã gửi đi một thông điệp về vấn đề Ukraine. Theo đó, Mỹ và các quốc gia châu Âu sẽ xem xét khả năng nâng mức trừng phạt tới nước Nga thành toàn diện nếu tình hình Ukraine đến khi tổ chức bầu cử vào cuối tháng 5/2014 không êm đẹp.

Tuy nhiên, khi nhìn vào thực tế Ukraine, để có được môi trường khách quan, dân chủ và toàn diện nhất cho cuộc bầu cử, có lẽ nguyên thủ các nước phương Tây này đang mơ về một giấc mơ khó thành hiện thực.

Trong khi đó, phía Nga hôm 3/5 vừa tuyên bố, họ không có trách nhiệm với lực lượng biểu tình đòi ly khai.

Người phát ngôn của Tổng thống Nga, ông Dmitry Peskov, ngày 3/5 cho biết Điện Kremlin không còn bất cứ ảnh hưởng nào đối với lực lượng nổi dậy ở miền Đông Ukraine.

Một thường dân tại Slavyansk đang cố liên lạc với người thân của mình bằng điện thoại di động

Ông Peskov nói: ''Kể từ nay trở đi, Nga đã thực sự mất sự ảnh hưởng của mình đối với những người này, do đó việc thuyết phục họ hạ vũ khí khi có mối đe dọa trực tiếp tới sinh mệnh của họ là điều không thể. Còn với việc khủng hoảng ngày càng leo thang ở Ukraine, đây thực sự là tình huống hoàn toàn mới với chúng tôi.”

Ông Peskov còn cho rằng việc tổ chức cuộc bầu cử tổng thống Ukraine vào cuối tháng này là điều lố bịch.

Song song với những gì được phát đi từ nước Nga, chính quyền Kiev cũng đưa đi một tín hiệu mới. Khác với những chỉ trích trước đây rằng Moscow đang đứng đằng sau giật dây những người biểu tình miền đông và lực lượng tự vệ đang chiến đấu tại các thành phố này là lính tinh nhuệ của Nga, Kiev đã bất ngờ đổi giọng.

Phát biểu tại một cuộc họp báo, một nữ phát ngôn viên SBU, cơ quan An ninh Ukraine ngày 3/5 nói: “Những vụ bạo loạn có sự can thiệp của nước ngoài. Những cựu quan chức hàng đầu, từng là một phần trong nội các của Tổng thống bị lật đổ Yanukovich đã tài trợ cho những kẻ phá hoại đất nước. Chúng tôi cho rằng các nhóm quân sự trái phép từ khu vực ly khai Transdniestria của Moldova đã tham gia vào việc này.”

Người phụ nữ cầu nguyện sau một cuộc đọ súng tại ngoại ô Slavyansk

Có thể thấy, Nga đã phủ nhận trách nhiệm của mình tại miền đông Ukraine. Đồng thời Kiev cũng đã thôi quy kết trách nhiệm cho Moscow. Tuy nhiên, chiến sự vẫn diễn ra, mâu thuẫn dân tộc vẫn chưa được giải quyết. Vậy cuộc bầu cử sắp tới tại quốc gia này sẽ vì danh nghĩa nào, nhân danh điều gì, và ai sẽ là người được lợi từ cuộc biểu tình.

Trước mắt, Nga và một số quốc gia, trong đó có Trung Quốc không công nhận chính phủ lâm thời Kiev là hợp pháp. Cuộc bầu cử sắp tới sẽ góp phần biến chính phủ này trở thành hợp pháp bởi đã thông qua ý kiến của nhân dân, cái đó, phương Tây gọi là dân chủ.

Tuy nhiên, sự bất ổn của Ukraine như hiện tại, đảm bảo một yếu tố then chốt khiến cuộc bầu cử không thành. Đó là toàn bộ các vùng dân cư của quốc gia này không thể tham gia bầu cử, như vậy, tính dân chủ, khách quan không được đảm bảo.

Đỗ Phong