Quê ngoại tôi ở Bến Tre, nơi có diện tích trồng dừa lớn nhất cả nước. Hình ảnh cây dừa xanh mướt rợp bóng đường quê đã gắn bó thân thiết với cuộc sống người dân Đồng Khởi tự bao đời. Mỗi lần về quê ngoại, tôi đều ra mé sông quê, ngồi dưới bóng dừa xanh để được nghe ngoại kể những câu chuyện xa xưa còn tươi nguyên như những tàu dừa xanh mượt. Chiều đến, ngoại lại “thiết đãi” một món ăn dung dị đã trở thành “đặc sản”, đó là món cơm dừa kho mẳn, còn gọi là món thịt heo cây.

Dung di mon dua kho man Ben Tre - Anh 1

Đã tự bao đời, cây dừa đã trở thành biểu trưng cho vùng đất và con người Bến Tre. Đi đâu, ta cũng bắt gặp hình ảnh của cây dừa xanh, dáng vươn cao mộc mạc tỏa bóng râm mát rượi che chở xóm làng. Các món ăn của người dân Bến Tre cũng lấy dừa làm nguyên liệu và tất cả đều trở thành đặc sản ở nơi này. Món cơm dừa kho mẳn lấy nguyên liệu chính từ trái dừa ta, đây là món ăn thuộc hạng “nhà nghèo” không tốn tiền và cũng không cầu kỳ trong khâu chế biến.

Dung di mon dua kho man Ben Tre - Anh 2

Chọn dừa cứng cạy để chế biến món dừa kho mẳn

Do đặc điểm địa hình có nhiều sông ngòi, kênh rạch nên người dân nơi xứ dừa ít khi đi ra chợ để trao đổi hay mua bán. Món cơm dừa kho mẳn có lẽ là một sự sáng tạo độc đáo của người dân quê trong cuộc sống cơ hàn dưới tán dừa rợp bóng. Thoạt nghe tên gọi nhiều người không biết đó là món ăn gì nhưng đối với người dân Bến Tre, món ăn này vốn dĩ đã trở nên quá đỗi thân quen. Chỉ cần một quả dừa sau ít phút chế biến là có thể cho ra được một món ăn dân dã mà hấp dẫn không thua kém bất cứ món ăn sang trọng nào.

Nhớ lại những ngày đó, mỗi lần về thăm quê, tôi đều được ngoại làm món dừa kho mẳn để dùng. Nhà ngoại xa chợ không tiện đi lại mua thức ăn và hơn nữa, đây là món ăn được làm từ dừa mà chúng tôi thích nhất.Tôi nhớ mãi lời ngoại bảo: “Tụi bay có đứa nào hái cho ngoại trái dừa cứng cạy để ngoại kho coi!”. Tức thì tôi chạy vội ra mé hè, leo tọt lên một cây dừa thấp nhất chọn trái dừa cứng cạy to nhất rồi dùng răng cắn lấy cuống tuột xuống đất mang vào cho ngoại. Bí quyết làm món này là khâu chọn dừa, nên chọn dừa cứng cạy (loại dừa cơm mềm nhưng chưa lắc nước) để khi kho gia vị dễ ngấm vào vừa mềm, vừa béo.

Dung di mon dua kho man Ben Tre - Anh 3

Xắt cơm dừa thành miếng nhỏ sao cho vừa ăn

Trái dừa bổ đôi, cạy lấy cơm rồi dùng dao xắt thành từng miếng nhỏ, nêm nếm gia vị, cho vào cái nồi nhỏ rồi mang đi kho. Để lửa riu riu cho gia vị ngấm đều, đợi gần cạn nước là dừa chín và có thể nhắc nồi xuống. Món ăn này dùng với cơm nguội là ngon hết ý, ăn hoài mà chẳng biết no. Mỗi lần về tới nhà ngoại, tôi lại vào bếp lục cơm nguội, lấy ít dừa kho mẳn rồi mang ra vườn ngồi ăn, vị béo béo ngọt lành của cơm dừa hòa lẫn với cơm nguội quê hương sao ngon đến thế. Ngồi dưới bóng dừa, gió nhè nhẹ thổi làm lòng người khoan khoái, ăn hết tô cơm mà cảm thấy thú vị biết chừng nào!

Dung di mon dua kho man Ben Tre - Anh 4

Có thể dùng cơm dừa để kho chung với thịt heo

Do công việc bộn bề tôi ít khi về lại xứ dừa để thăm quê ngoại. Trong tiềm thức của mình, tôi vẫn nhớ như in mé sau hè nhà ngoại có những cây dừa tỏa bóng xuống mé ao. Nhớ lúc ngồi dưới bóng dừa xanh ăn tô cơm ngội với món dừa kho mẳn mà buồn đến nao lòng. Ngoại tôi giờ đã khuất để lại trong tiềm thức của chúng tôi những kỷ niệm thân thương về ngoại, về một lối sống cần kiệm, thanh đạm biết bao!

Xem thêm

Hoàng Lê