Ở tuổi 83, vị tướng Nguyễn Văn Ninh - nguyên Phó Cục trưởng Cục Tác chiến - Bộ Tổng tham mưu - vẫn khỏe mạnh và minh mẫn. Tuổi ấy, nhiều người đã có thể cho mình quyền được nghỉ ngơi, nhưng với tướng Ninh, cuộc sống với ông chính là được tiếp tục nghiên cứu và tham gia hoạt động cộng đồng.

Ảnh: Nguyễn Văn Minh.

Ngôi nhà nhỏ của Thiếu tướng Nguyễn Văn Ninh nằm khuất sâu trong một khu dân cư dành riêng cho tướng lĩnh quân đội trên phố Vạn Bảo (quận Ba Đình, Hà Nội). Mái tóc bạc phơ, khuôn mặt đôn hậu luôn nở nụ cười khi ông đón chúng tôi. Đó là hình ảnh của vị tướng, cựu binh quê gốc Hà Tĩnh.

Thiếu tướng Ninh từng trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. “Mọi người vẫn gọi tôi là Tướng Trường Sa, bởi tôi từng có thời gian dài công tác ở đó và cũng là một trong những người đầu tiên tham gia xây dựng công trình ở Trường Sa” - vị tướng lý giải.

Năm 1975, Thiếu tướng Ninh được Bộ Tổng tham mưu giao nhiệm vụ tiếp quản Trường Sa, sau khi chính quyền Sài Gòn tan rã. Ông chậm rãi kể cho chúng tôi nghe về những tháng ngày gian khổ mà hào hùng trên đảo. “Lúc đó, đời sống anh em chiến sĩ khó khăn lắm. Có thời gian 5 ngày liền chúng tôi không có nước uống, phải đi tìm rau, tảo ăn cho đỡ xót ruột... Khó khăn là vậy, nhưng anh em vẫn làm tận tình và không hề ca thán” - vị tướng nhớ lại.

Kể về những cái tết đầu tiên trên các đảo Trường Sa, vị tướng không khỏi xúc động. “Ở đó thiếu đủ thứ, nhưng anh em sáng tạo lắm, tết vẫn có bánh chưng với vỏ làm từ lá bàng. Còn gạo, thịt thì đất liền gửi ra. Tết không được đủ đầy, nhưng ấm cúng” - vừa nói, vị tướng già vừa khẽ lau khóe mắt còn ướt lệ.

Cuộc đời người lính được ông ghi lại qua những trang viết tay nắn nót, cẩn thận từng ngày tháng, kèm theo những tấm ảnh đen trắng về 15 năm ở Trường Sa. Ông tâm sự: “Trường Sa đã trở thành một phần cuộc đời tôi. Dù không còn sức để ra thăm lại, nhưng tôi vẫn nghe tin Trường Sa qua các phương tiện thông tin”.

Rồi, vị tướng cũng bật mí cho chúng tôi, rằng chính ông cũng là người trực tiếp phụ trách công tác báo động máy bay B52 trong trận chiến “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” năm 1972 tại hầm chỉ huy tác chiến của Bộ Tổng tham mưu nằm trong Hoàng thành Thăng Long. Mới đây, khi căn hầm bí mật được mở cửa cho du khách tham quan, vị tướng già lại tham gia công tác hướng dẫn, kể lại những diễn biến của cuộc chiến đầy ác liệt mà tự hào.

Quá nửa đời cống hiến cho đất nước, cho cuộc cách mạng của dân tộc, giờ đây, vị tướng già vẫn miệt mài với việc thường ngày là nghiên cứu binh thư, đồng thời, ông còn tích cực tham gia các hoạt động của khu phố, góp phần xây dựng đời sống văn hóa của khu dân cư.