34 năm trước, mỗi người khách đến dự lễ sinh nhật đầu tiên của anh Moon Sang Soo đều mang theo một món quà truyền thống: nhẫn vàng 24k. Nhưng nay, trong cơn “bão” giá vàng, chỉ có một nửa khách mời tặng con trai anh nhẫn vàng như một lời chúc phúc.

gv292 Khi anh Moon đỗ đại học, bố mẹ đã đem 20 chiếc nhẫn, mỗi chiếc nặng khoảng 3,75g, đến hiệu kim hoàn để họ nấu chảy, đúc lại thành một chiếc vương miện nhỏ, mà giờ đây anh bày một cách trang trọng trong phòng khách. Tuy nhiên, hồi tháng 12 năm ngoái, trong bữa tiệc thôi nôi của con trai anh, chỉ có một nửa số khách mời tặng nhẫn vàng. Những người khác tặng con anh tiền mặt. Số tiền này thường ít khi được giữ lại cho tới khi đứa bé lớn lên. Vàng là quà tặng truyền thống của người Hàn Quốc, như một sự cầu chúc sức khỏe và may mắn trong cuộc sống, nhưng trước tình hình giá vàng thế giới leo thang như hiện nay, tăng hơn gấp 2 lần so với cách đây chỉ 3 năm, phong tục này đang dần mai một. Những người được mời tới lễ tiệc mừng sinh nhật đầu tiên của trẻ nhỏ bắt đầu chuyển sang loại quà khác, thay cho nhẫn vàng. Một số bậc cha mẹ sau khi nhận được vàng mừng con đầy tuổi thậm chí đã bán đi ngay. Ngoài ra, vàng từng được dùng làm quà trong nhiều dịp quan trọng của người Hàn Quốc. Đồng hồ và trang sức bằng vàng trước đây gần như là quà tặng không thể thiếu tại các đám cưới. Doanh nghiệp cũng thường thưởng mề-đay vàng cho nhân viên, hoặc kỷ niệm dây chuyền vàng khi họ nghỉ hưu. Tất cả xuất phát từ quan niệm cho rằng vàng có thể quy đổi thành tiền trong trường hợp khẩn cấp. Khi xứ sở kim chi bước vào thời kỳ hiện đại hóa, nhiều thứ khác bắt đầu được dùng làm quà tặng. Tuy nhiên, truyền thống tặng nhẫn vàng cho trẻ đầy năm vẫn được duy trì, vì nó không chỉ mang ý nghĩa giá trị vật chất mà còn thể hiện sự may mắn, thịnh vượng. Hầu hết các gia đình đều có từ 5 đến 20 chiếc nhẫn như vậy, thậm chí hơn, để dành cho mỗi người con đến tận lúc trưởng thành. Cha mẹ cũng hiếm khi bán những nhẫn đi, dù cuộc sống khó khăn. “Mọi người tặng nhẫn để cầu chúc cho các con tôi sống lâu. Vì thế tôi thấy không hay khi đem bán chúng để lấy tiền mặt. Có thể tôi sẽ đem nhẫn đến hiệu kim hoàn để đặt làm thành những chiếc dây chuyền hoặc chuỗi hạt cho con khi chúng bước sang tuổi 20,” Joo Sae Hoon, 37 tuổi, giám đốc marketing của một trang kinh doanh sách trực tuyến nói. Lễ sinh nhật mừng đứa trẻ đầy năm có ý nghĩa rất quan trọng với nhiều gia đình khi đất nước Hàn Quốc còn nghèo và tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh khá cao. Khi đó, nhẫn vàng được coi như một thứ bùa hộ mệnh giúp đứa trẻ trưởng thành mạnh khỏe. Anh Moon cho biết anh thích quà là vàng hơn tiền mặt trong lễ mừng đầy năm con trai hồi tháng 12/200, vì nếu là vàng thì dễ giữ được tới lúc con trai anh trưởng thành hơn. Tuy nhiên, xu hướng dùng tiền mặt thay cho vàng có vẻ như vẫn đang tiếp diễn, do giá vàng không ngừng tăng cao. Hồi tháng 1 năm nay, giá vàng đã vượt ngưỡng kỷ lục được xác lập vào năm 1980 là 850 USD/ounce, và hiện nay đang ở mức khoảng 950 USD. Một chiếc nhẫn vàng có giá khoảng 50.000 won (khoảng 60-70 USD) cách đây 3 năm thì đến đầu năm nay lên tới hơn 100.000 won. “Vài tháng trước, tôi đã phải mua một chiếc nhẫn vàng với giá 95.000 won để tặng một đứa trẻ trong lễ thôi nôi. Tôi nghĩ như vậy là quá đắt,” một phóng viên nói. Các hiệu trang sức đã bị thiệt hại đáng kể trong cơn “bão” giá vàng. Theo Hiệp hội trang sức Hàn Quốc, doanh số tiêu thụ nhẫn tặng trẻ đầy năm đã giảm một nửa kể từ khi giá một chiếc nhẫn tăng lên trên 100.000 won. “Vẫn có khách hàng đến hỏi mua nhẫn cho trẻ, nhưng khi biết giá là 130.000 won thì họ bắt đầu lưỡng lự và tính toán. Họ có thể mua chiếc nhẫn có kích cỡ chỉ bằng một nửa loại truyền thống, hoặc có thể chuyển sang mua quà tặng khác rẻ hơn,” anh Yoon Jae Hee, chủ cửa hiệu trang sức Kobo ở thủ đô Seoul cho biết. Các cửa hiệu trang sức vàng cố gắng lôi kéo khách hàng bằng các loại vòng cổ hoặc lắc tay/chân có chuông với trọng lượng nhẹ. Nhiều cửa hiệu cho biết giờ đây ngày càng nhiều khách hàng đi bán vàng, hơn là mua. Người ta đem nhẫn tốt nghiệp, vòng may mắn, dây chuyền, và hoa tai lệch đôi đến bán. Thậm chí, một số ít còn đem bán cả nhẫn mừng đầy tuổi của con. “Có hôm, một phụ nữ mang theo con nhỏ trong chiếc xe đẩy đã bán cho chúng tôi 3 chiếc nhẫn. Vừa lấy nhẫn cô ấy vừa thì thầm: “Xin lỗi con trai”. Chúng tôi đã đồng ý mua với giá 95.000 won cho mỗi chiếc nhẫn,” anh Yoon nói. Tuy nhiên, ông Cha Min Gyu, giám đốc PR của Hiệp hội trang sức Hàn Quốc, không cho rằng phong tục tặng nhẫn mừng trẻ đầy năm sẽ hoàn toàn biến mất, vì các gia đình sẽ không bao giờ từ bỏ việc tặng nhẫn cho chính con mình. “Ở Hàn Quốc, vàng sẽ luôn là biểu tượng của sức khỏe, sự giàu có và thịnh vượng.” Dựa trên số lượng nhẫn trẻ con đang được sản xuất hiện nay, ông Cha tin rằng khoảng 40% khách mời vẫn đang giữ truyền thống tốt đẹp này của người Hàn Quốc.