Báo cáo mới đây nhất mà chính quyền Indonesia công bố liên quan đến vụ tai nạn máy bay AirAsia A320 trên biển Java hồi năm ngoái, khiến 162 người thiệt mạng, cho thấy trang thiết bị gặp lỗi và khả năng điều khiển máy bay hạn chế của đội ngũ phi hành đoàn chính là nguyên nhân gây nên thảm kịch này.

Giai ma chuyen bay QZ8501 gap nan - Anh 1

Nguyên nhân gây tai nạn máy bay là do lỗi phi công
và hệ thống. (Nguồn: Reuters).

Chuyến bay mang số hiệu QZ8501 của hãng hàng không AirAsia đã bị rơi trong thời tiết khắc nghiệt ngày 28/12 năm ngoái, khi đang có lịch trình bay ngắn từ thành phố Surabaya, Indonesia đến Singapore.

Vụ tai nạn khiến chiếc máy bay hiệu Airbus A320-200 bị rơi đã làm dấy lên một chiến dịch tìm kiếm quốc tế đồ sộ, với sự tham gia của nhiều tàu biển và máy bay từ một số quốc gia. Chiến dịch đó liên tục bị trì hoãn do dòng biển mạnh và thời tiết cực đoan. Tính đến nay, thi thể của 56 hành khách vẫn chưa được tìm thấy.

Trong bản báo cáo cuối cùng về vụ tai nạn được công bố hôm 1/12, Ủy ban An toàn Giao thông quốc gia Indonesia cho hay, một yếu tố quan trọng khiến máy bay rơi là một lỗi ở hệ thống hỗ trợ điều khiển bánh lái. Một mối hàn bị nứt ở bộ phận này đã khiến nó không hoạt động được và liên tục gửi đi các thông điệp cảnh báo đến các phi công đang điều khiển ở buồng lái.

Khi 2 viên phi công nhận được tín hiệu cảnh báo lần thứ 4, họ mới kích hoạt hệ thống ngắt điện trên một trong số các máy tính của máy bay, ngăn điện năng đi vào hệ thống bị lỗi nhằm khởi động lại nó. Tuy nhiên, chính vì hành động này, các phi công cũng khiến chế độ tự lái của máy bay ngừng hoạt động.

“Hành động trên của đội ngũ phi hành đoàn đã gây ra hậu quả là chiếc máy bay bị mất kiểm soát” - báo cáo nêu rõ và thêm rằng chiếc máy bay sau đó đã ở trong tình trạng “bị ngừng hoạt động trong thời gian dài, khiến đội ngũ phi hành đoàn không thể cứu vãn được nữa”.

Cũng theo báo cáo, các dữ liệu thu được từ chuyến bay này không hề chỉ ra rằng yếu tố thời tiết đã ảnh hưởng tới chuyến bay. Lỗi trong hệ thống điều khiển cánh đuôi lái của máy bay là yếu tố chính trong vụ máy bay rơi, khi bị phát hiện có tới 23 lỗi trong khoảng thời gian 12 tháng trước đó. Điều này cho thấy máy bay không được bảo dưỡng tốt.

Giai ma chuyen bay QZ8501 gap nan - Anh 2

Người điều khiển máy bay trước lúc nó gặp nạn là cơ phó
người Pháp Remi Emmanuel Plesel. (Nguồn: AFP).

Một vị Bộ trưởng Indonesia trước đó đã mô tả về cách mà máy bay này đã lấy độ cao rất nhanh rồi sau đó động cơ bị ngừng hoạt động, mất độ cao trước khi bị rơi. Trong khi một trong số các nhà điều tra cũng nói rằng, các tín hiệu cảnh báo vang lên liên hồi khi 2 phi công cố gắng ổn định lại máy bay trong tuyệt vọng.

Các nhà điều tra cho hay, phi công phụ người Pháp, Remi Plesel chịu trách nhiệm điều khiển máy bay chính vào thời điểm trước khi nó bị rơi, chứ không phải cơ trưởng dầy dạn Iriyanto, người đã có kinh nghiệm 20.000 giờ bay.

Kể từ sau thảm họa này, các đội cứu hộ đã phải rất vất vả khi tổ chức chiến dịch tìm kiếm trên biển Java do phải đối mặt với những con sóng lớn và thời tiết cực đoan. Xác của chiếc máy bay này sau đó đã được xác định nằm ở dưới đáy biển và hộp đen của máy bay sau đó được trục vớt.

Những nỗ lực tìm kiếm cuối cùng kết thúc vào hồi tháng 3 năm nay, tức sau gần 3 tháng tìm kiếm. Đây là một trong số các thảm họa máy bay được dư luận quốc tế hết sức quan tâm trong khu vực này hồi năm ngoái.

Hồi tháng 8/2014, một chiếc máy bay khác của hãng hàng không Trigana, Indonesia cũng bị rơi ở khu vực phía Đông Papua trong điều kiện thời tiết xấu, khiến toàn bộ 54 người trên khoang thiệt mạng.

Hồi tháng 6/2014, một máy bay quân sự của Indonesia rơi tại một khu vực dân cư thuộc thành phố Medan, khiến 142 người thiệt mạng.

Được biết, các hãng hàng không Indonesia hiện đang tìm cách mở rộng hoạt động nhanh chóng sau nhiều năm đất nước này giữ được đà tăng trưởng kinh tế nhanh. Hàng không kể từ đó trở thành hình thức di chuyển phổ biến ở đất nước gồm hơn 1.700 hòn đảo lớn nhỏ này, chủ yếu là các chuyến bay hạng trung, thay vì di chuyển bằng đường bộ và đường biển.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia hàng không, do cơ sở hạ tầng còn nhiều thiếu thốn, trong khi các máy bay thương mại của Indonesia không được bảo dưỡng tốt, phi công chưa có nhiều kinh nghiệm xử lý các tình huống trên chuyến bay… khiến cho các hãng hàng không ở nước này mất uy tín.

Linh Chi