Ed Husain, chuyên gia cao cấp nghiên cứu về các vấn đề Trung Đông thuộc Hội đồng Quan hệ đối ngoại tại New York, Mỹ cho rằng cách duy nhất hiện nay để thoát ra khỏi bế tắc chính trị này là để ông Morsi từ chức nhằm giúp Ai Cập tránh lún sâu vào bất ổn và đổ máu thêm nữa.

Con số thương vong tại Ai Cập trong các cuộc đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình ngày một tăng lên. Ảnh: USAtoday.

Phát biểu với CNN, ông Husain cho rằng đối với đa số người Ai Cập đang biểu tình ngồi, Morsi vẫn là tổng thống hợp pháp của Ai Cập. Và các vụ đụng độ bạo lực, chết chóc giữa lực lượng an ninh và người biểu tình tại Cairo sẽ tiếp tục gia tăng, ngày càng nhiều mạng sống sẽ bị cướp đi trừ khi chúng ta nhận ra và giải quyết phẫn uất cơ bản này của họ.

Ngọn lửa Ai Cập lại bùng lên một lần nữa. Sau bảy tuần cảnh báo về một chiến dịch đàn áp đối với người ủng hộ Tổng thống bị lật đổ Mohammed Morsi, chính phủ lâm thời (không do bầu cử), với quân đội hậu thuẫn, đã bao vây đám đông biểu tình "phục hồi nền dân chủ". Trong lúc những cảm xúc mạnh mẽ đang dâng trào đối với cả hai bên, đàm phán và đối thoại lúc này thực sự là khó xảy ra. Sức mạnh quân sự và lệnh buộc phải giải tán biểu tình khỏi khu vực quảng trường chính ở thủ đô Cairo sẽ không thể giải quyết những vấn đề chính trị vốn bị chia rẽ sâu sắc tại Ai Cập. Giải pháp chính lại nằm ở ông Morsi.

Theo Husain, tin tưởng ông Morsi vẫn đang giữ quyền lực hợp pháp, người biểu tình sẽ không lùi bước trong việc ủng hộ ông trừ phi ông từ chức. Việc lực lượng an ninh nổ súng vào người biểu tình hay quân đội giải tán các lều trại của họ trên khắp Ai Cập chỉ làm cho Tổ chức Anh em Hồi giáo (MB) quyết tử.

Osama Morsi - người nắm đầu mối

Những người biểu tình do MB lãnh đạo sẽ không từ bỏ "vùng an toàn" như họ đã nói. Hàng ngàn người đã bị thương trong hai tháng qua và gần 600 người thiệt mạng chỉ trong hai ngày 14, 15/8. Nền kinh tế Ai Cập sẽ tiếp tục trống rỗng, và bất ổn chính trị sẽ tiếp tục ám ảnh vùng đất cổ xưa này.

Ông Husain nhận định rằng đầu mối giải quyết vấn đề trên đến từ con trai của ông Morsi - Osama Morsi - khi anh này trả lời phỏng vấn của CCN mới đây.

Osama đã tập hợp những người ủng hộ cha mình thông qua các bài phát biểu công khai. Anh ta biết tận dụng cơ hội tại các cuộc mít tinh lớn ở Rabaa El-Adawiyah và những nơi khác ở Ai Cập, khẳng định các quan điểm tiêu chuẩn của MB và những người phản đối cuộc đảo chính quân sự gần đây. Nhưng sau đó anh ám chỉ một cái gì đó: "Bố là nhà lãnh đạo hợp pháp, bố là người lãnh đạo được nhân dân bầu ra và đắc cử tổng thống. Mọi người sẽ ủng hộ những quyết định của bố, thậm chí là quyết định từ chức".

Điều này có vẻ kỳ lạ đối với những người quan sát từ bên ngoài và người Ai Cập chống Morsi, nhưng với MB, lực lượng chính trị được tổ chức trên khắp cả nước, Morsi vẫn là Tổng thống của Ai Cập.

Nếu ông Morsi chính thức từ chức, MB sẽ không cần phải tập hợp xung quanh cá nhân lãnh tụ của họ, người đã bị làm nhục và ngược đãi. Morsi từ chức cũng sẽ giúp cho MB rút lui vì họ đang cố thủ biểu tình chỉ vì yêu cầu “ông Morsi phải được phục hồi". Nếu Morsi đã sẵn sàng rút lui, điều đó cũng giúp cho Ai Cập với nền văn minh lâu đời, tránh khỏi những thương vong mất mát, chấm dứt sự chia rẽ và cho phép MB quay trở lại tiến trình chính trị thông qua các cuộc bầu cử thay vì các cuộc biểu tình.

Ngoài ra, bằng việc từ chức, ông Morsi sẽ giúp chấm dứt một hình thức "văn hóa" đang xuất hiện là bạo lực đường phố. Điều đó cũng sẽ giúp cho những tuyên bố của quân đội - về việc MB đang gây ra bạo lực và vì thế phải bị cấm – sẽ mất giá trị, bởi nếu căn cứ vào 5 cuộc bầu cử vừa qua tại Ai Cập thì MB vẫn sẽ là lực lượng chính trị dẫn đầu ở quốc gia này trong tương lai.

Công Thuận (Theo CNN)