Vòng đàm phán thứ hai về việc Anh rời Liên hiệp châu Âu (EU), còn gọi là Brexit, thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận khi những vấn đề gai góc như tài chính, biên giới và quyền công dân, chính thức được thảo luận chi tiết. Không ngoài dự đoán, hai bên đã kết thúc đàm phán mà không đạt bước đột phá nào.

Gian nan dam phan Brexit - Anh 1

Trưởng đoàn đàm phán EU Michel Barnier nhận định, vòng đàm phán Brexit là một khởi đầu hữu ích nhưng những khó khăn chỉ mới bắt đầu. Một trong những nội dung làm nóng các cuộc thương lượng là số tiền khoảng 60 tỷ euro mà EU đề nghị Luân Đôn bồi thường theo những nghĩa vụ đã cam kết. Trên thực tế, mâu thuẫn nảy sinh khi mới đây Bộ trưởng Ngoại giao Anh Boris Johnson khẳng định, con số nói trên quá "vô lý" và "không thể chấp nhận được". Phía EU ngay lập tức chỉ trích tuyên bố của người đứng đầu ngành ngoại giao Anh, đồng thời quả quyết, khối này sẽ chỉ cân nhắc quan hệ đối tác mới với London sau khi hai bên nhất trí các nội dung cơ bản, trong đó có vấn đề "hóa đơn ly hôn". Các nhà phân tích nhận định, mặc dù đã thừa nhận nghĩa vụ tài chính đối với EU nhưng Anh dường như đang muốn kéo dài thời gian thanh toán và sẽ không đưa ra bất cứ cam kết ràng buộc nào, cho đến khi một thỏa thuận tổng thể về Brexit được ký kết.

Hai bên cũng dành nhiều thời gian thảo luận quyền lợi của ba triệu công dân EU đang ở Anh, vốn được coi là một trong những nội dung đàm phán ưu tiên của EU. Mặc dù trước đó, Thủ tướng Anh May đã chủ động đưa ra đề xuất mang tính nhượng bộ khi tuyên bố, những công dân EU đã sinh sống hợp pháp tại Anh trong 5 năm liên tục sẽ được định cư vĩnh viễn và hưởng mọi quyền lợi về y tế, giáo dục và phúc lợi như người bản xứ. Tuy nhiên, trưởng đoàn đàm phán của EU Barnier kêu gọi London có những bảo đảm "cụ thể và chắc chắn hơn" và đề nghị Anh cho phép các công dân khối này tái định cư tại Anh dù đã sống nhiều năm tại một quốc gia khác. Trong bối cảnh, Chính phủ của Thủ tướng May gặp nhiều khó khăn do không chiếm thế đa số tại Quốc hội, nhiều chuyên gia cho rằng, EU đang là bên cầm trịch trong các cuộc đàm phán Brexit.

Ngoài ra, vai trò của Tòa án Công lý châu Âu (ECJ) đối với công dân EU ở Anh cũng là vấn đề mà hai bên chưa tìm được tiếng nói chung. Ngay khi đề ra phương hướng đàm phán, Brussels đã nhấn mạnh, ECJ là cơ quan duy nhất có thẩm quyền phân xử các tranh chấp pháp lý liên quan quyền công dân EU tại Anh. Tuy nhiên, Luân Đôn kiên quyết bác bỏ đề xuất trên. Thậm chí, hồi đầu năm nay, Thủ tướng Anh May đã thẳng thừng tuyên bố "sẽ kết thúc thẩm quyền của ECJ tại Anh". Nhằm hiện thực hóa tuyên bố này, mới đây, London đã công bố Dự luật rút khỏi EU, theo đó chấm dứt quyền tối cao của ECJ ở Anh, đồng thời nêu chi tiết cách thức Chính phủ Anh chuyển đổi khoảng 12 nghìn quy định và điều luật của EU hiện nay thành luật pháp nước này.

Việc Anh và EU bộc lộ nhiều bất đồng như trên không gây bất ngờ, khi đây là lần đầu các chủ đề phức tạp được thảo luận chi tiết trên bàn đàm phán. Từ nay đến cuối năm 2018, hai bên đang nỗ lực đạt được thỏa thuận. Nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ, Nghị viện châu Âu sẽ phê chuẩn văn bản này trước khi Anh chính thức chia tay EU vào tháng 3-2019. Các cuộc đàm phán phía trước được dự đoán sẽ rất khó khăn, do còn nhiều vấn đề khúc mắc cần được tháo gỡ. Để có thể tiến tới thỏa thuận cuối cùng, cũng như tránh một cuộc "ly hôn" đáng tiếc, cả hai bên cần sẵn sàng chấp nhận đưa ra những nhượng bộ cần thiết.