Những người da màu vẫn phải chịu nhiều thiệt thòi nhất khi cơ sở vật chất các trường học còn yếu kém và chất lượng giáo dục chưa được cải thiện.

Nam Phi được xem là quốc gia đầu tư cho giáo dục nhiều nhất so với các nước ở châu Phi. Tuy nhiên, chất lượng giáo dục đang được xếp hạng gần như thấp nhất. 15 năm sau khi chế độ Apartheid bị chôn vùi, những người da đen vẫn chịu nhiều thiệt thòi trong lĩnh vực giáo dục. Thay vì chấm dứt sự bất bình đẳng, như Đảng đại hội dân tộc Phi (ANC) cầm quyền hứa, sự cách biệt giữa các học sinh khác màu da ở đất nước này vẫn đang mở rộng. Graeme Bloch, một chuyên gia giáo dục của Ngân hàng phát triển Nam Phi, hệ thống giáo dục của đất nước ông là một "thảm họa dân tộc". Ông cho rằng có đến 80% các trường học "loạn chức năng". Khoảng một nửa học sinh bỏ học trước khi kết thúc kỳ thi cuối cấp. Chỉ có khoảng 15% học sinh đủ điểm để học đại học. Tuy nhiên, chỉ có khoảng một nửa sinh viên hoàn thành chương trình học đại học. Học sinh Nam Phi thường xếp thứ hạng kém nhất trong các kỳ thi toán học và khoa học quốc tế. Hiệu trưởng các trường đại học thường phàn nàn về các sinh viên không chuẩn bị nghiêm túc cho chương trình học đại học. Các nhà tuyển dụng thường than phiền về nguồn nhân lực trình độ cao trong khi 1/3 dân số Nam Phi thất nghiệp. Một số người bi quan cho rằng giáo dục Nam Phi không cung cấp được những lao động có kỹ năng đáp ứng cho nền kinh tế đang phát triển nhanh của đất nước. Chính phủ Nam Phi đã rót nhiều tiền vào các trường học ở các khu vực có đông người da đen sinh sống nhằm giảm bớt sự cách biệt trình độ giữa học sinh da đen và da trắng. Tuy nhiên, trong kỳ thi toán học năm 2008, chỉ có 39% học sinh da đen vượt qua kỳ thi so với 98% số học sinh da trắng, có 28% học sinh da trắng giành được điểm giỏi trong khi chỉ có 2% học sinh da đen giành điểm giỏi. Chỉ có 1/10 học sinh da đen đỗ đại học trong khi đó học sinh gia trắng đỗ hơn một nửa. Những người da trắng, chiếm 9% dân số, giành 42% các bằng cấp được trao năm 2007. Sự khác biệt này có căn nguyên từ lịch sử. Dưới chế độ Apartheid, những người da đen bị phân biệt đối xử. Vào cuối thập niên 1960, chi phí giáo dục của chính phủ giành cho một đứa trẻ da trắng cao gấp 16 lần so với một đứa trẻ da đen. Hầu hết các giáo viên da đen đều không được đánh giá cao bằng giáo viên người da trắng. Các trường học nơi có phần lớn các trẻ em da đen theo học đều được trang bị cơ sở hạ tầng kém hơn và lớp học đông hơn. Hầu hết những đứa trẻ da đen đều xuất thân từ những gia đình nghèo, trình độ giáo dục thấp, không sử dụng thành thạo tiếng Anh - ngôn ngữ được sử dụng chủ yếu trong các trường học ở Nam Phi. Ngoài những lý do trên, giáo viên cũng chịu một phần trách nhiệm lớn về sự tồi tệ của nền giáo dục Nam Phi. Chỉ có 18% giáo viên có bằng cấp đạt chuẩn. Hầu hết các giáo viên chỉ ở trường nửa thời gian quy định (6,5 tiếng), thời gian còn lại họ kiếm việc làm thêm. Giáo án giảng dạy của các giáo viên cũng không được giám sát, kiểm tra một cách có hệ thống. Ở bậc tiểu học, do thiếu giáo viên, một số lớp có sĩ số học sinh lên đến hơn 100. Do tiền lương giáo viên thấp nên cũng không khuyến khích được các học sinh giỏi theo học ngành sư phạm. Nhưng bức tranh giáo dục Nam Phi không hoàn toàn ảm đạm như thế. Khoảng ¾ trẻ em da đen độ tuổi 4-6 và 98% trẻ em độ tuổi 7-15 đến trường đầy đủ trong khi các sinh viên da đen đã tăng gấp bốn lần trong 15 năm qua. Nhưng với mức chi cho giáo dục chỉ chiếm 5% GDP, sẽ mất một thời gian dài nữa, bức tranh giáo dục Nam Phi mới được tô màu sáng. Ngân Thơ(Theo Economist)