Nhằm làm rõ hơn những thành tựu, hạn chế sau 15 năm triển khai, đề xuất phương hướng lãnh đạo, phát triển văn hóa trong thời gian tới, phù hợp với bối cảnh quốc tế và thực tế đất nước, sáng 16/8, Báo Điện tử Đảng Cộng sản và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức giao lưu trực tuyến với chủ đề “Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 (khóa VIII): Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội.”

Đánh giá của các vị khách mời cho thấy sau 15 năm thực hiện Nghị quyết, nhận thức về vai trò, vị trí văn hóa trong Đảng, trong xã hội đã được nâng lên. Chủ trương của Đảng về văn hóa được lan tỏa sâu rộng trong đời sống xã hội, góp phần quan trọng vào công cuộc phát triển của đất nước thời kỳ đầu đổi mới.
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vương Duy Biên cho rằng Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) về “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” vừa giải quyết những vấn đề cấp bách trước mắt, vừa có tính định hướng chiến lược lâu dài về xây dựng và phát triển văn hóa của Việt Nam.
Thứ trưởng Vương Duy Biên khẳng định Nghị quyết mang lại nhiều nhận thức mới về văn hóa trong bối cảnh mới bước vào nền kinh tế thị trường, đem lại sinh khí cho đời sống văn hóa đất nước. Diện mạo của văn hóa Việt Nam có sự khởi sắc, từ tính đa dạng và nét đặc trưng trong văn hóa của các dân tộc và đại gia đình các dân tộc Việt Nam.
Đời sống văn hóa cơ sở đã có bước phát triển với những phong trào thiết thực. Nhận thức về giá trị di sản văn hóa ngày càng nâng cao. Công tác bảo tồn, phát huy văn hóa các dân tộc thiểu số được quan tâm, coi trọng. Các thể chế và thiết chế văn hóa được củng cố, hoàn thiện. Các hoạt động văn hóa được xã hội hóa, huy động trí tuệ và nguồn vốn xã hội thúc đẩy văn hóa.
Theo phó giáo sư-tiến sỹ Nguyễn Chí Bền, Viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật Việt Nam, Đảng đặt văn hóa vào vị thế của nhân tố liên quan đến phát triển. Xác định văn hóa là nguồn lực nội sinh của phát triển thể hiện sự đổi mới vô cùng quan trọng trong tư duy về văn hóa của Đảng. Đảng đã chỉ rõ sự gắn bó mật thiết giữa văn hóa với con người và với sự phát triển xã hội. Do vậy, phải làm cho văn hóa thấm sâu vào mọi hoạt động của phát triển, trong mọi hoạt động của phát triển phải suy tính đến yếu tố văn hóa.
Phó giáo sư-tiến sỹ Nguyễn Chí Bền khẳng định Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch đã nỗ lực cùng các Bộ, ngành khác trong 15 năm qua xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về mọi mặt đức-trí -thể-mỹ, trong đó biểu hiện rõ nhất là trên các lĩnh vực: Xây dựng tư tưởng đạo đức, phát triển các ngành nghệ thuật, xây dựng gia đình, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống, phát triển thể chất… thông qua các hoạt động văn hóa phong phú tại các thiết chế văn hóa đa dạng từ Trung ương đến địa phương.
Việc giáo dục đạo đức, xây dựng phẩm chất tốt đẹp cho con người Việt Nam diễn ra trong mọi mặt của đời sống xã hội thông qua phim ảnh, ca nhạc, sân khấu, mỹ thuật, văn nghệ dân gian, phong tục, tập quán, lễ hội…
Các loại hình văn hóa nghệ thuật đã cung cấp những món ăn tinh thần quan trọng cho công chúng, một phần đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của xã hội, mặt khác góp phần vào quá trình hoàn thiện nhân cách con người. Tự do tín ngưỡng được tôn trọng. Những giá trị văn hóa đạo đức truyền thống được tôn vinh. Tính năng động, tích cực của người dân được phát huy, sở trường và năng lực cá nhân được khuyến khích.
Nhiều nét mới trong giá trị văn hóa, chuẩn mực đạo đức đang dần được khẳng định. Xã hội Việt Nam hiện đang hình thành những giá trị đạo đức mới, tốt đẹp, thể hiện trong thái độ sống, lối sống, phong cách lao động và học tập, ở tinh thần tự hoàn thiện cá nhân.
Tuy nhiên, các vị khách mời cũng cho rằng hạn chế lớn nhất trong xây dựng con người những năm vừa qua là sự suy thoái về tư tưởng, xuống cấp về đạo đức, tha hóa về lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, gây bức xúc trong xã hội, ảnh hưởng đến niềm tin của người dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ.
Sự suy thoái này không hiện hữu như­ một yếu tố cá biệt, nhất thời mà đang có tính phổ biến, đang có sức phá hủy, bào mòn những nền tảng tinh thần đạo đức của chế độ. Căn bệnh đó càng phát triển phổ biến hơn, tinh vi hơn và nghiêm trọng hơn. Sự suy thoái về đạo đức, lối sống nếu không ngăn chặn kịp thời, chẳng những gây tổn th­ương nặng nề cho văn hóa, mà còn làm suy giảm sự phát triển kinh tế-xã hội, đe dọa trực tiếp tới sự ổn định và bền vững của chế độ chính trị. /.

Chu Thanh Vân (TTXVN)