Sau thời gian khá dài bị dư luận chung ở trong cũng như ngoài nước Mỹ thôi thúc, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã buộc phải công bố những điều chỉnh chính sách liên quan đến hoạt động theo dõi của các cơ quan tình báo, mật vụ, an ninh và phản gián ở Mỹ. Cả trên danh nghĩa lẫn trong nội dung, cái gọi là cuộc cải cách hoạt động tình báo này là câu trả lời của ông Obama về vụ bê bối và tai tiếng bùng phát sau những tiết lộ của cựu nhân viên CIA Edward Snowden từ năm ngoái.

Dư luận chung đều thất vọng nhiều hơn là hài lòng về những điều chỉnh của ông Obama vì về cơ bản ông chỉ giảm bớt mức độ và thay đổi một chút hình thức nhưng vẫn giữ nguyên tắc về những việc được phép làm. Có nghĩa là ông Obama vẫn bật đèn xanh cho các cơ quan an ninh, tình báo, mật vụ và phản gián tiếp tục hoạt động như thể chưa hề có những tiết lộ tày đình của Snowden. Những thay đổi về lựa chọn đối tượng theo dõi, thời gian lưu giữ thông tin, quy trình xử lý và trách nhiệm báo cáo chính phủ cũng như quốc hội... trong thực chất chẳng khác gì cách trang điểm mới cho một diện mạo cũ.

Qua đó có thể thấy ông Obama hoàn toàn không có chủ định cải cách triệt để tổ chức và hoạt động của bộ máy an ninh và tình báo mà chỉ qua quýt để đối phó dư luận, bề ngoài tỏ ra cầu thị nhưng trên thực tế thì đâu vẫn để đó. Điều chắc chắn là Washington vẫn sẽ tiếp tục bất chấp luật pháp quốc tế cũng như phản ứng của đồng minh hay đối tác trên thế giới, vốn bất bình với hoạt động theo dõi, nghe trộm điện thoại và đọc lén thư tín của Mỹ.

Thảo Nguyên