(ANTĐ) - Khoảng 100 người, chủ yếu là những người nghiện ma túy trong vùng, tập trung tại một ngôi chùa ở Phnom Penh. Họ ngồi bên nhau trước điện thờ Phật.

Tay trong tay, họ cùng nhau cúi đầu cầu nguyện. Buổi cầu nguyện của nhóm người này được tổ chức nhằm “đánh thức” nhận thức của xã hội về tình cảnh của những người nghiện ma túy đang bị xa lánh. Họ cầu nguyện để cho những người nghiện ma túy có được cơ hội tiếp cận với những biện pháp cai nghiện thích hợp. Nhưng không phải những lời cầu nguyện của họ sớm được đáp lại. Mặc dù, theo các quan chức Campuchia cho biết, hiện nay ở nước này có tới 11 trung tâm cai nghiện ma túy tự nguyện, nhưng chỉ có 1-2% những người sử dụng ma túy lựa chọn đến cai nghiện ở những cơ sở này. Một vài ngày trước khi lễ cầu nguyện này diễn ra, một người sử dụng ma túy 23 tuổi cho biết, anh ta đã trốn khỏi một đồn cảnh sát vì sợ rằng sẽ bị đưa đến một trong những trung tâm cai nghiện. Vì 4 tháng trước, trong một chiến dịch truy quét các điểm nóng ma túy, chính người này đã chứng kiến cảnh một quan chức cảnh sát cáo buộc một con nghiện ma túy giấu thuốc trong má và dùng dùi cui điện để khống chế con nghiện này. Sau đó con nghiện này được đưa đến trung tâm phục hồi. Tại đây, anh ta bị cô lập với những người khác. Những con nghiện ma túy cho rằng, những liệu pháp cai nghiện như lao động và luyện tập là có tính cưỡng bức và nặng nhọc đối với họ. Chính vì vậy, nhiều người mắc nghiện không muốn đến các trung tâm cai nghiện tự nguyện. Năm 2008, khoảng gần 2.400 lượt người được cai nghiện tại các trung tâm cai nghiện trên toàn quốc, tăng 40% so với năm 2007. Những người quản lý các trung tâm cai nghiện và các quan chức cảnh sát cho biết, con số người nghiện đến các trung tâm cai nghiện ngày một tăng hơn trong những năm gần đây. Và trên thực tế, ngày càng có nhiều trung tâm cai nghiện được thành lập nhờ có sự hợp tác, giúp đỡ của các nước trong khu vực, đặc biệt là Việt Nam. Việt Nam cũng đã cam kết sẽ hỗ trợ kỹ thuật đối với một trung tâm cai nghiện mới cho Campuchia, có thể điều trị cho khoảng 2.000 người nghiện. Tháng 12-2009, chính quyền Campuchia và các chuyên gia Việt Nam đã tiến hành 10 ngày cai nghiện thử nghiệm đối với 17 người nghiện ma túy Campuchia bằng loại thuốc có tên là Bông Sen, một loại thuốc giải độc thảo dược được sản xuất tại Việt Nam. Bông Sen là bài thuốc hỗ trợ cắt cơn nghiện ma túy. Bệnh nhân nghiện ma túy hoàn toàn cắt cơn nghiện 100% sau 8 ngày dùng thuốc cai nghiện này, thậm chí với người “thâm niên” nghiện từ 5-10 năm cũng khỏi hẳn. Thuốc được bào chế dưới dạng nước, tính an toàn cao, không gây phản ứng phụ. Điều quan trọng là một liều thuốc cắt cơn nghiện tức khắc trong vòng 8 ngày giá chỉ vài trăm nghìn đồng, trong khi điều trị ở nước ngoài không dưới 2.000 USD. Song hành cùng với nạn nghiện ma túy là nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS. Cuộc chiến chống HIV/AIDS ở Campuchia đã có thời kỳ gặt hái được những thành công nhất định. Tỷ lệ nhiễm HIV nước này đã giảm từ 2% năm 1997 xuống 0,8% một thập kỷ sau đó. Nhưng tỷ lệ này lại đang có nguy cơ tăng cao trở lại. Do thói quen quan hệ tình dục không an toàn với gái mại dâm và sử dụng kim tiêm chung của giới nghiện ma túy khiến nguy cơ lây lan HIV/AIDS tăng cao. Mối quan hệ giữa cai nghiện tự nguyện và tỷ lệ nhiễm HIV là rất rõ. Số người nghiện tự nguyện cai nghiện tăng sẽ khiến cho tỷ lệ nhiễm HIV thấp đi. Điều này đã được minh chứng ở một số nước lân cận. Hiện nay, ở Malaysia, có tới hơn 150 trung tâm cai nghiện ma túy cộng đồng. Những trung tâm này thường xuyên phải hoạt động tới 70% khả năng. Kết quả là nhiều người cai nghiện tự nguyện thì càng có ít người sử dụng kim tiêm ma túy. Số trường hợp nhiễm HIV mới ở Malaysia do sử dụng kim tiêm đã giảm hơn 40% năm 2008 so với 4 năm trước đó. Tỷ lệ tái nghiện sau cai vẫn còn cao, số người nhiễm HIV trong cộng đồng dân cư ở Campuchia còn nhiều, hiệu quả của công tác phòng, chống HIV/AIDS còn hạn chế. Một trong những khó khăn lớn nhất của Campuchia trong công tác phòng, chống ma túy và HIV/AIDS là các trung tâm cai nghiện còn thiếu và yếu, các cơ sở y tế điều trị dự phòng lây nhiễm HIV quy mô còn nhỏ lẻ. Hiện nay, Văn phòng chống ma túy và tội phạm của Liên hiệp quốc (UNODC) cũng đang nỗ lực cùng với Chính phủ Campuchia xây dựng hệ thống trung tâm cai nghiện ma túy cộng đồng và tự nguyện. Chính phủ Việt Nam cũng cam kết giúp đỡ Campuchia khắc phục những mặt hạn chế nói trên thông qua các chương trình hợp tác xây dựng các trung tâm cai nghiện, đào tạo đội ngũ cán bộ làm công tác phòng, chống HIV/AIDS, tăng cường cơ chế hợp tác, trao đổi thông tin trong phòng, chống tội phạm ma túy xuyên quốc gia, quốc tế. Đặc biệt là giúp Campuchia kinh nghiệm xây dựng, quản lý, điều hành các trung tâm cai nghiện ma túy.