Tiếp nối xu hướng từ tháng 6, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản tháng 7 ước đạt 2,39 tỷ USD, đưa giá trị xuất khẩu của ngành 7 tháng đầu năm lên trên 15,5 tỷ USD, giảm 1,6% so với cùng kỳ. Trong đó, giá trị xuất khẩu các mặt hàng nông sản chính như gạo, cà phê, cao su… giảm tới 11,9%.

Điểm qua diễn biến xuất khẩu một số mặt hàng nông sản chính, đáng ghi nhận là giá gạo xuất khẩu vẫn đang trên đà giảm. Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, gạo tháng 7 xuất khẩu chỉ đạt khoảng 633 ngàn tấn, giá trị đạt hơn 290 triệu USD, khiến lượng xuất khẩu gạo 7 tháng đầu năm 2013 giảm 11,3% về lượng và 13% về giá trị so với cùng kỳ. Giá gạo xuất khẩu tiếp tục ở mức thấp, bình quân 6 tháng đầu năm chỉ là 443 USD/tấn, giảm 6,7%.

Bên cạnh gạo, mặt hàng cà phê cũng ghi nhận sự sụt giảm mạnh mẽ. Giá cà phê xuất khẩu bình quân 6 tháng đầu năm dù tăng cũng không cứu vãn được sự sụt giảm tới 23,7% về khối lượng và 22,4% về giá trị so với cùng kỳ. Việc tiêu thụ cà phê sang 2 thị trường lớn là Đức và Hoa Kỳ cũng lần lượt giảm mạnh tới 21,1% và 28,6% so với cùng kỳ. Theo Hiệp hội Cà phê – Cacao Việt Nam, việc sụt giảm lượng cà phê xuất khẩu không phải điều bất thường, bởi nguồn cung cà phê trong nước đang bị thu hẹp, trong khi nhu cầu nhập khẩu từ các thị trường quốc tế không tăng. Dự kiến, sản lượng cà phê vụ 2013-2014 có thể giảm tới 15% so với niên vụ trước. Do đó, nhiều khả năng, xuất khẩu cà phê trong tháng 8 và 9 sẽ tiếp tục sụt giảm.

Chỉ một số ít mặt hàng nông sản xuất khẩu có kim ngạch tăng cao hơn cùng kỳ. Đơn cử, chè xuất khẩu đã tăng tới 4,1% giá trị do giá xuất khẩu tăng. Khối lượng hạt điều xuất khẩu trong 7 tháng cũng có sự gia tăng mạnh mẽ về lượng xuất khẩu với 136 ngàn tấn, tăng 5,9% về kim ngạch, dù giá xuất khẩu trung bình 6 tháng lại giảm tới 10,4%. Riêng về thủy sản, kim ngạch xuất khẩu thủy sản 7 tháng đã tăng nhẹ 0,7% so với cùng kỳ. Xuất khẩu thủy sản sang Hoa Kỳ, Trung Quốc, Thái Lan lần lượt có sự tăng trưởng đáng kể.

Đáng ghi nhận trong xuất khẩu nông sản 7 tháng vẫn thuộc về ngôi vương hồ tiêu. Khối lượng tiêu xuất khẩu 7 tháng với 94 ngàn tấn mang đến kim ngạch 618 triệu USD, tăng 22,8% về lượng và 17,7% về giá trị so với cùng kỳ. Tuy nhiên, cũng không tránh khỏi sự khó khăn chung, giá tiêu xuất khẩu bình quân 6 tháng cũng giảm 4% so với cùng kỳ.

Trong thời gian tới, để gỡ khó cho các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có kiến nghị với Bộ Tài chính về cơ chế hỗ trợ cụ thể với một số mặt hàng chính. Đặc biệt, để giải bài toán tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp xuất khẩu, các doanh nghiệp kinh doanh cà phê sẽ được tái cơ cấu các khoản nợ vay trước đây lên thời hạn vay 5 năm. Cà phê, điều đã qua chế biến cũng được đưa vào nhóm đối tượng được gia hạn thời gian vay tối đa từ 12-36 tháng đối với các khoản vay tín dụng xuất khẩu của nhà nước. Đồng thời, miễn thuế xuất hoặc tạm dừng thu thuế với cao su thiên nhiên xuất khẩu.

Vũ Phong