Không ít ý kiến lo ngại, việc nâng tuổi trẻ em sẽ gây khó khăn trong việc bảo vệ quyền của trẻ em khi bị xâm phạm, đặc biệt là trước những hành vi hiếp dâm quy định trong Bộ luật hình sự.

Ngày 23/11, thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, nhiều đại biểu Quốc hội đồng ý nâng độ tuổi trẻ em từ dưới 16 tuổi hiện nay lên dưới 18 tuổi.

Tuy nhiên, bên cạnh những ý kiến ủng hộ việc nâng tuổi trẻ em lên dưới 18, không ít ý kiến lo ngại việc nâng tuổi này sẽ kéo theo nhiều hệ lụy trong đó không thể không kể đến các hành vi liên quan đến Bộ luật hình sự. Đặc biệt là tội Hiếp dâm trẻ em.

Trước đó báo Người đưa tin đã có bài viết: Nâng tuổi trẻ em lên dưới 18: Con gái kết hôn mới được 'quan hệ'?

Goc nhin ve hanh vi hiep dam neu nang tuoi tre em len duoi 18 - Anh 1

Nhiều ý kiến lo ngại về cơ chế bảo hộ cho trẻ em khi nâng tuổi lên dưới 18 (ảnh minh họa).

Nhằm đóng góp thêm ý kiến đa chiều về vụ việc, báo điện tử Người đưa tin trích đăng bài viết của luật sư Nguyễn Văn Tiến – VPLS Đại Quốc Việt- Đoàn luật sư TP.HCM:

“Dưới góc độ pháp lý hình sự, trẻ em là đối tượng được pháp luật đặc biệt bảo vệ. Riêng tội phạm Hiếp dâm trẻ em là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, có hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định tại điều 112 Bộ luật hình sự (BLHS), do người có năng lực chịu trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý.

Các hình phạt đã được quy định rõ đối với hành vi xâm phạm đối tượng trẻ em. Cụ thể: Đối tượng dưới 16 tuổi được quy định tại điều 112 BLHS. Riêng độ tuổi từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi được quy định ở điều 111 BLHS (Tội hiếp dâm) với tình tiết tăng nặng. Như vậy về bản chất, pháp luật hình sự đã bảo vệ đầy đủ đối tượng trẻ em (dưới 18 tuổi).

Vì vậy, nếu tăng độ tuổi của trẻ em theo dự thảo thì tội phạm về hiếp dâm trẻ em trong bộ luật hình sự không nhất thiết phải sửa lại mà vẫn bảo vệ đầy đủ

Đối với tội hiếp dâm trẻ em, dù ở khung hình phạt thấp nhất cũng đã thuộc trường hợp phạm tội rất nghiêm trọng (khoản 1 – khung hình phạt tới 15 năm tù). Như vậy, căn cứ theo quy định tại Điều 12 - BLHS về Tuổi chịu trách nhiệm hình sự thì cho dù điều chỉnh độ tuổi trẻ em thì cũng không thay đổi được vấn đề về trách nhiệm hình sự.

Mục đích của hình phạt không chỉ nhằm trừng trị người phạm tội mà còn giáo dục họ trở thành người có ích cho xã hội, có ý thức tuân theo pháp luật và các quy tắc của cuộc sống xã hội chủ nghĩa, ngăn ngừa họ phạm tội mới. Hình phạt còn nhằm giáo dục người khác tôn trọng pháp luật, đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm – Điều 27 – BLHS.

Tuy nhiên, pháp luật hình sự đã có những chính sách khoan hồng đặc biệt đối với người chưa thành niên (dưới 18 tuổi) phạm tội. Cụ thể:

1. Phạt tiền

Phạt tiền được áp dụng là hình phạt chính đối với người chưa thành niên phạm tội từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, nếu người đó có thu nhập hoặc có tài sản riêng. Mức phạt tiền đối với người chưa thành niên phạm tội không quá một phần hai mức tiền phạt mà điều luật quy định.

2. Cải tạo không giam giữ

Khi áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ đối với người chưa thành niên phạm tội, thì không khấu trừ thu nhập của người đó.

Thời hạn cải tạo không giam giữ đối với người chưa thành niên phạm tội không quá một phần hai thời hạn mà điều luật quy định.

3. Tù có thời hạn

Người chưa thành niên phạm tội chỉ bị phạt tù có thời hạn theo quy định sau đây:

a) Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá mười tám năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định;

b) Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá mười hai năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá một phần hai mức phạt tù mà điều luật quy định.

4. Tổng hợp hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội

Đối với người phạm nhiều tội, có tội được thực hiện trước khi đủ 18 tuổi, có tội được thực hiện sau khi đủ 18 tuổi, thì việc tổng hợp hình phạt áp dụng như sau: Nếu tội nặng nhất được thực hiện khi người đó chưa đủ 18 tuổi, thì hình phạt chung không được vượt quá mức hình phạt cao nhất quy định về tù có thời hạn quy định với người chưa thành niên phạm tội;

Vì vậy, theo quan điểm cá nhân, tôi cho rằng nếu có thay đổi độ tuổi trẻ em theo dự thảo thì không nhất thiết phải sửa đổi tội hiếp dâm trẻ em vì về bản chất, BLHS đã bảo vệ đầy đủ đôí́ với khách thể của tội phạm là người dưới 18 tuổi. Ngược lại, BLHS cũng đã có những điều khoản được xem là nhân đạo đối với người phạm tội dưới 18 tuổi.

Tạ Giang