(Xây dựng) - Dù đơn vị công binh - Bộ Chỉ huy quân sự TP.Hải Phòng đã di dời quả bom nặng 225kg phát hiện tại DA nâng cấp cầu Niệm đến nơi xử lý an toàn,người dân sống quanh DA vẫn nơm nớp lo sợ. Họ không biết DA đã rà phá bom mìn hay chưa, có còn quả bom nào như thế nữa không?… Có một điều lạ là tên DA, tên chủ đầu tư, đơn vị thi công là gì người dân khônghề được biết. Sau khi phát hiện quả bom, chủ đầu tư cũng không thông báo DA đã rà phá bom mìn triệt để hay chưa.

Khu đất dưới gầm cầu Niệm do phù sa bồi đắp và một phần do người dân san lấp mà thành rất cỏ thể có rủi ro về bom mìn.

Tái hiện thời điểm phát hiện quả bom qua lời kể người dân

Chiều ngày 24/7/2015, phóng viên Báo Xây dựng đã gặp một số người dân ởnơi phát hiện quả bom. Những người dân ở đây đều bày tỏ thái độ lo sợ khi họ không biết việc thi công cầu Niệm đã được rà phá bom mìn hay chưa, vàliệu có còn quả bom nào nữa hay không.

Khi phóng viên hỏi về việc phát hiện quả bom, ông Phạm Minh Khoát - nhà số 7 - tổ 8 - phường Lãm Hà - quận Kiến An đã kể lại việc phát hiện ra quả bom theo những gì được biết: Hôm đấy là ngày 14/1 âm lịch (tức 4/3/2015 - PV), lúc đấy đơn vị thi công đang đào làm đường ống nước và đã phát hiện quả bom nặng những hơn 200kg.Nếu hôm ấy quả bom nổ thì không biết sẽ có bao nhiêu mạng người vì khi họ thi công, người dân đứng xem và đứng chơirất đông. Cả gia đình tôi đều đứng xem ở đấy. Sau khi thấy quả bom thì mọi người lo sợ đã sơ tán đi. Gia đình tôi cũng sơ tán đi chỗ khác ở, chỉ có tôi ở lại.Cho đến khi họ mang bom đi thì gia đình tôi mới dám về.

Tôi cho rằng, tính mạng con người là trên hết, mất người là mất tất cả. Muốn hay không thì trong thời gian thi công họ phải rà phá bom mìn chứ!? Nếu phát hiện quả bom ở ngoài thì không nói làm gì nhưng lại phát hiện ngay chân cầu, ngay móng cầu. Nếu đã rà phá bom mìn thì sao lại phát hiện quả bom ở vị trí như vậy được?!

Nơm nớp lo sợ

Ông Khoát cho biết: Thực tế là họ chỉ rà phá bom mìn hôm thi công đào đường nước dân sinh. Rồi họ đưa quả bom đi. Còn từ hôm thi công phá dỡ toàn bộ phần móng cầu họ không rà phá bom mìn. Tôi nghĩ rằng khi xây cầu, nếu cósử dụng biện pháp đào móng cầu hay khoan nhồi thì phải rà phá bom mìn thì mới đảm bảo tính mạng cho người dân ở khu dân cư này, vì lỡ họ khoan vào bom nữa thì sao?

Trong kháng chiến chống Mỹ, cầu Niệm là cửa ngõ phía Nam vào thành phố, là nút giao thông quan trọng nối liền với các tỉnh Thái Bình, Nam Định… và huyện Tiên Lãng, Vĩnh Bảo… Vì thế nên đây là rốn bom của đế quốc Mỹ.

Khi phát hiện quả bom, dân cư ở đây chúng tôi rất lo sợ bởi nếu không may quả bom đó nó nổ thì khu này bay hết. Sau khi phát hiện quả bom thì họ có rà phá nhưng chỉ rà phá bom mìn ven ven chỗ thi công đường nước thôi, không rà phá chỗ khác. Theo chúng tôi biết thì đơn vị làm đường ống nước đấy họ thuê Công binh xuống rà phá bom mìn chứ chủ đầu tư và bên B thì chưa có ý kiến gì.Đáng lẽ là khu vực này Nhà nước phải cho rà phá bom mìn chứ để bên thi công đường nước họ thuê thì họ chỉ biết mỗi chỗ họ thi công thôi, làm sao họ làm hết để bảo vệ tính mạng con người địa phương và chính quyền được.

Ông Khoát cho rằng để đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân, ông đề nghị chủ đầu tư phải rà phá bom mìn hoặc Nhà nước phải làm.

Đơn vị thi công đã phá dỡ hoàn toàn đến tận móng cầu Niệm, phía địa phận quận Kiến An.

Khi tiếp xúc với người dân khu vực thi công cầu Niệm địa phận quận Kiến An, họ đều bày tỏ sự lo sợ cho tính mạng bản thân và gia đình. Họ luôn đặt câu hỏi tại sao lại có quả bom ở đây? Cầu Niệm thi công có rà phá bom mìn hay không? Tại sao phát hiện quả bom là phát hiện ra nguồn nguy hiểm mà không thông báo cho dân yên tâm rằng đã rà phá xong bom mìn, không còn bom mìn nơi đây nữa?

Quan sát khu vực thi công DA, phóng viên không thấy tấm biển công khai thông tin về DA nên hỏi ông Khoát: Khi thi công DA, bác có thấy họ trưng biển công khai tên dự án, tên chủ đầu tư và đơn vị thi công không? Ông Khoát khẳng định như đinh đóng cột rằng không. Có lẽ đây là nguyên nhân mà ông Khoát nói: Đáng lẽ là khu vực này Nhà nước phải cho rà phá bom mìn chứ để bên thi công đường nước họ thuê thì họ chỉ biết mỗi chỗ họ thi công thôi, chứ sao họ làm hết để bảo vệ tính mạng con người địa phương và chính quyền.Bởi ông và người dân không nắm được thông tin về DA, nên thắc mắc không biết sẽ phá dỡ, thi công cái gì, có đào cuốc, khoan nhồi gì xuống đất không? Đã có một quả bom được phát hiện và may mắn rằng nó không phát nổ nên tính mạng tài sản của họ vẫn nguyên vẹn. Nhưng sau đó toàn bộ DA đã rà phá bom mìn chưa thì họ không được biết.

Không rà phá vì tiết kiệm chi phí

Khi phóng viên liên lạc với Ban quản lý dự án khu vực các công trình giao thông vận tải(PMURTW) để hiểu rõ nội dung sự việc thì ông Phạm Văn Phong - phụ trách quản lý DA thi công cầu Niệm đã chủ động liên lạc với phóng viên. Ông Phong cho biết: Cầu xây từ năm 1982 sau chiến tranh, có thể lúc xây họ đã rà phá bom mìn. Đây là DA nâng cấp và cải tạo cầu nên mình không đưa vào. Đây là cái tích kiệm chi phí thôi. Tuy nhiên khi mình dỡ cầu thì có đường ống nước dưới chân cầu, đường ống nước mình phải rời làm dưới lòng sông nên phải bắc qua đấy để tránh trong quá trình tháo dỡ. Phát hiện ra quả bom kia thì không biết nó có từ thời điểm nào. Quan điểm của BQL DA thì không muốn có thêm hạng mục ấy (hạng mục rà phá bom mìn - PV) vì là phát sinh chi phí nên không đưa hạng mục ấy vào.

Việc thi công tại khu vực đã từng bị ô nhiễm bom mìn nặng nề trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ mà bỏ qua hạng mục rà phá bom mìn có đúng quy trình lập và duyệt DA? Và ngay cả khi không phải vùng ô nhiễm bom mìn thì cũng không loại trừ âm mưu phá hoại của kẻ gian hay phát sinh việc người dân thiếu hiểu biết mang bom vứt đấy. Huống hồ dòng sông Lạch Tray xuôi ra biển, việc dòng chảy đưa bom về bồi đắp hai bên bờ sông cũng có thể xảy ra. Vấn đề đặt ra là liệu đây có đơn thuần là do chủ quan mà làm thiếu quy trình lập và thẩm duyệt DA hay vì lý do nào khác?

Liên quan đến sự việc này, một vị lãnh đạo Sở Giao thông Vận tải cho biết: Dự án nâng cấp, cải tạo cầu Niệm thuộc DA phát triển giao thông đô thị Hải Phòng. Mà DA phát triển giao thông đô thị Hải Phòng có hạng mục rà phá bom mìn còn hạng mục nâng cấp, cải tạo cầu Niệm có rà phá bom mìn hay không thì phải xem lại hồ sơ mới trả lời được.

Vậy tổng dự toán cho hạng mục rà phá bom mìn của DA phát triển giao thông đô thị là bao nhiêu? Tổng dự toán ấy có đủ để rà phá bom mìn cho DA nâng cấp cầu Niệm hay không mà chủ đầu tư không thực hiện?

Việc người dân chia sẻ rằng tính mạng con người là quan trọng, còn người thì sẽ làm ra tài sản và có sức lao động của con người thì sẽ xây dựng (thành phố) to đẹp gấp mười gấp trăm lần là hiển nhiên và đã được thời gian chứng minh. Vậy việc tiết kiệm chi phí nên không rà phá bom mìn nếu gây hậu quả nghiêm trọng thì việc tiết kiệm chi phí này có hợp lý??? Hay lý do ông Phong đưa ra là để lấp liếm đi những thiếu sót của chủ đầu tư và cơ quan thẩm duyệt DA?

Người dân sống quanh khu vực DA vẫn mong mỏi chủ đầu tư khẳng định với họ rằng việc thi công cầu Niệm đã thật sự an toàn, không còn bom mìn và tính mạng tài sản của họ đã được bảo đảm. Thiết nghĩ đây là niềm mong mỏi chính đáng và chủ đầu tư hoàn toàn có thể thực hiện được. Mong rằng chủ đầu tư và thành phố Hải Phòng sớm trả lời cho người dân an tâm sinh sống, lao động sản xuất. Đồng thời cần làm rõ việc DA nâng cấp cầu Niệm có hạng mục rà phá bom mìn hay không?

Mỹ Hạnh