Nếu những năm trước, tiếng kêu của cộng đồng doanh nghiệp (DN) về phiền toái thủ tục hành chính khi làm giấy phép đăng ký kinh doanh, đóng thuế, làm thủ tục hải quan xuất nhập khẩu hàng hóa, xin cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa đã liên tục vang lên ở các diễn đàn Thủ tướng gặp DN, các hội nghị hỗ trợ DN xúc tiến thương mại đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa..., thì nay đã giảm hẳn.

Nỗ lực cải cách hành chính của Chính phủ cũng như các cơ quan quản lý nhà nước đang mang lại hiệu quả thiết thực. Thoáng với C/O Theo Bộ Công Thương, sau hơn một năm thực hiện Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện ASEAN - Nhật Bản (AJCEP), với việc đơn giản thủ tục cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu AK-B-BCT-090808-TT và mẫu AJ-B-BCT-073353-TT, cùng với việc đơn giản thủ tục hải quan đối với hàng hóa XNK theo hợp đồng thương mại B-BCT-052407-TT, đã góp phần nâng cao hiệu quả xuất khẩu (XK) của DN. Việc thông thoáng và thủ tục nhanh gọn trong việc cấp C/O, hoạt động XK hàng hóa vào thị trường Nhật Bản đã được đẩy mạnh. Trưởng ban Pháp chế Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI) - ông Trần Hữu Huỳnh - cho biết: Việc cấp giấy C/O tại VCCI nay được thực hiện ngay trong ngày. Đối với những DN có truyền thống XK, tổ chức cấp C/O có thể chỉ cần kiểm tra một lần là có thể được cấp “cửa xanh”, rút ngắn thời gian. Ông Huỳnh còn cho biết: “Trong thời gian tới, VCCI sẽ tăng cường biện pháp tuyên truyền để các DN biết những thông tin liên quan tới chuyện làm thế nào để cấp C/O nhanh nhất”. Để làm được điều này, tổ chức cấp C/O đã bám sát tình hình sản xuất của DN, phối hợp với hải quan và hậu kiểm để cấp C/O nhằm tạo điều kiện để DN không phải đi lại sửa chữa nhiều lần. Theo đó, VCCI phải luôn cải tiến nghiệp vụ thông qua hình thức công nghệ thông tin và phối hợp với hải quan cùng các hiệp hội ngành hàng, Bộ Công Thương để chủ động nắm bắt được nhu cầu của DN, mở thêm các điểm cấp C/O ở những địa bàn có nhiều DN hoạt động XK. VCCI cũng đã phối hợp trực tiếp với các cơ quan hải quan nước ngoài nên đã chủ động trong việc kiểm soát C/O. Thủ tục hải quan đã… điện tử Nếu trước đây, những lời kêu ca phàn nàn của DN về làm thủ tục khai báo hải quan là vô cùng phiền toái, phức tạp thì gần đây, điều này đã giảm hẳn. Bên cạnh hàng loạt hoạt động cải cách thủ tục hành chính của ngành hải quan, việc áp dụng thông quan điện tử đã tạo nên một cuộc thay đổi lớn trong lĩnh vực kiểm soát hải quan hàng hóa XNK của DN. Thay cho việc DN phải đến cơ quan hải quan như trước đây để làm tờ khai, nay bằng việc triển khai thông quan điện tử tại các cửa khẩu quan trọng, khai báo hải quan đã trở nên vô cùng đơn giản. Ông Vi Công Tường - Phó Cục trưởng Cục Hải quan Lạng Sơn - cho biết: Giờ đây, DN có kết nối thông quan điện tử chỉ cần ngồi tại văn phòng khai báo hải quan bất cứ giờ nào, hệ thống công nghệ thông tin của hải quan sẽ tự động tiếp nhận và phản hồi cho DN biết yêu cầu phải khai báo. Nếu chưa đầy đủ thủ tục, hệ thống khai báo điện tử cũng sẽ phản hồi để DN biết những việc phải bổ sung để được cấp số tờ khai. Hoàn thành việc này, DN chỉ cần cầm tờ khai đã được đánh số đến cửa khẩu làm thủ tục cuối cùng là trình tờ khai đã được chấp nhận với bộ phận giám sát khi hàng hóa đã vào đến cửa khẩu, hàng hóa XNK có thể được thông quan ngay. Điều này sẽ tiết kiệm được cho DN rất nhiều. Do không phải tiếp xúc nhiều với cán bộ hải quan, nên chuyện tiêu cực ở cửa khẩu cũng giảm hẳn. Ông Lê Đình Lợi - Cục phó Cục Hải quan TPHCM - cho biết: Đến nay, hải quan điện tử đã được triển khai đồng bộ ở các cửa khẩu trên địa bàn thành phố. Việc làm này đã đáp ứng được yêu cầu XNK hàng hóa ngày càng tăng của khu vực phía nam. Được biết, Tổng cục Hải quan đã đề ra mục tiêu trong năm 2010 sẽ thông quan điện tử 60% kim ngạch xuất khẩu. Để thực hiện mục tiêu này, Tổng cục Hải quan sẽ thực hiện mô hình thủ tục hải quan điện tử theo 3 khối. Theo đó, khối 1 sẽ tiếp nhận, xử lý và phản hồi thông tin tập trung. Khối 2 sẽ kiểm tra chi tiết hồ sơ hải quan điện tử, được thực hiện tại các chi cục hải quan. Khối 3 kiểm tra thực tế hàng hóa. Lực lượng, thiết bị của khâu cuối cùng này được đặt tại các điểm kiểm tra hàng hóa tập trung. Việc làm theo mô hình nêu trên sẽ đảm bảo cho quá trình thông quan thuận tiện, nhanh chóng. Bằng những biện pháp cải cách hành chính hiện đại, ngành hải quan đang quyết tâm thực hiện mục tiêu đáp ứng được mọi yêu cầu của DN trong hoạt động XNK hàng hóa.