Bên cạnh mặt tích cực, pháp luật về thuế GTGT vẫn còn nhiều bất cập trong quá trình thực hiện. Đặc biệt, tình trạng lợi dụng hoàn thuế GTGT để bòn rút ngân sách nhà nước đang diễn ra rất phổ biến.

Ảnh minh họa.

CôngThương - Thực hiện ý kiến kết luận của Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Công Nghiệp, Bộ Tài chính đã giao Thanh tra Bộ phối hợp với Tổng cục Thuế và các đơn vị có liên quan báo cáo lãnh đạo Bộ điều chỉnh kế hoạch thanh tra, bổ sung thêm nội dung thanh tra việc hoàn thuế GTGT nhằm hạn chế tiêu cực trong lĩnh vực này.

7 tháng đầu năm, Thanh tra Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan đã tiến hành thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về thuế GTGT tại Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan, 15 cục Thuế và 5 cục Hải quan.

Trước hết, qua kiểm tra việc hoàn thuế GTGT tại các cục Thuế: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, An Giang, Long An và Bắc Ninh, lực lượng thanh tra đã phát hiện người nộp thuế kê khai thiếu thuế GTGT số tiền gần 66 tỷ đồng; thuế thu nhập doanh nghiệp phải tạm kê khai bổ sung là 330 triệu đồng. Trong đó: Thanh tra Bộ Tài chính phát hiện là hơn 29 tỷ đồng, Tổng cục Thuế phát hiện hơn 37 tỷ đồng. Đối với cơ quan hải quan, qua thanh tra phát hiện, truy thu số tiền 479 tỷ đồng. Doanh nghiệp chưa kê khai nộp thuế, cơ quan Hải quan đã yêu cầu doanh nghiệp đến kê khai, nộp thuế và thực hiện phạt chậm nộp với số tiền là 333 tỷ đồng.

Về phía các cơ quan Hải quan, các đơn vị trong ngành đã chỉ rõ những bất cập khi hàng hóa xuất nhập khẩu ra vào khu thương mại, khu phi thuế quan dễ bị lợi dụng để gian lận, làm thất thoát thuế. Hàng nhập khẩu lợi dụng việc nhập khẩu vào khu thương mại, khu phi thuế quan được hưởng ưu đãi về thuế suất nhập khẩu và thuế GTGT. Tình trạng doanh nghiệp tìm mọi thủ đoạn để thẩm lậu vào thị trường nội địa. Hàng xuấu khẩu đã bị các đối tượng tìm cách kê khai giá cao, khai khống số lượng để hoàn thuế GTGT...

Trước thực tế này, Thanh tra Bộ Tài chính nhận định, việc hoàn thuế cho các trường hợp xuất khẩu qua các năm đều tăng và chiếm tỷ trọng lớn trong khi tình hình kinh tế nói chung ngày càng khó khăn là dấu hiệu bất thường. Số thuế GTGT hoàn của các trường hợp trong 3 tháng liên tục trở lên ngày càng tăng và chiếm tỷ trọng lớn.

Trên cơ sở đó, Thanh tra Bộ Tài chính kiến nghị sửa đổi, bổ sung chính sách pháp luật về thuế GTGT. Về khấu trừ thuế GTGT, cần quy định rõ: Việc khấu trừ trong trường hợp hóa đơn thuế GTGT tài sản cố định hình thành không có giấy phép xây dựng; việc khấu trừ thuế GTGT trong trường hợp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh không đăng ký loại hình kinh doanh; điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào, hoàn thuế GTGT đối với số thuế GTGT hàng hóa nhập khẩu theo quyết định ấn định thuế đối với hàng nhập khẩu của cơ quan Hải quan... Cục Hải quan các tỉnh, thành phố tăng cường phối hợp với Cục Điều tra chống buôn lậu truy tìm đối với các tờ khai tạm nhập tái xuất hết thời hạn tái xuất nhưng doanh nghiệp chưa tái xuất, không khai báo kê khai nộp thuế với cơ quan hải quan; chưa rõ hàng hóa DN ở đâu?

Đề nghị Tổng cục Thuế chỉ đạo các cục Thuế tăng cường thanh tra, kiểm tra việc hoàn thuế GTGT tập trung chủ yếu vào các trường hợp xuất khẩu (các đơn vị có xuất khẩu hàng hóa tiểu ngạch qua biên giới); các trường hợp 3 tháng liên tục trở lên có số hoàn thuế đầu vào chưa khấu trừ hết.

Về vấn đề này, theo nhiều chuyên gia kinh tế, cần nghiên cứu sửa đổi Thông tư 06/2012/TT-BTC theo hướng bỏ quy định về hoàn thuế đối với hàng hóa xuất khẩu tiểu ngạch qua biên giới thanh toán bằng việc nộp tiền mặt vào tài khoản vãng lai của tổ chức, cá nhân nước ngoài mở tại ngân hàng thương mại Việt Nam. Sửa đổi quy định về hoàn thuế đối với trường hợp xuất khẩu tiểu ngạch qua biên giới ít nhất 3 tháng/lần và phân cấp cho Cục trưởng Cục Thuế quyết định hoàn thuế cho các doanh nghiệp do chi cục thuế trực thuộc quản lý. Sửa đổi quy định về kiểm tra trước hoàn thuế sau đối với doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa qua biên giới đất liền đồng thời bổ sung quy định về hợp đồng mua hàng vào hồ sơ hoàn thuế đối với DN xuất khẩu hàng hóa qua biên giới đất liền.

Nguyễn Hải

Ảnh minh họa.

PHẢN HỒI