Chỉ trong vòng nửa tháng mở đợt cao điểm thanh tra việc chấp hành quy chuẩn xe khách giường nằm trên toàn quốc, hàng nghìn lỗi vi phạm đã được phát hiện. Trong đó, đáng kể là lỗi thiếu hoặc không có dây an toàn, tự ý cải tạo lắp thêm ghế ngồi, tháo giường nằm làm nơi chở hàng, thậm chí nhiều nhà xe không có bình cứu hỏa, thiếu hoặc không có búa thoát hiểm… Theo đánh giá của Thanh tra Bộ GTVT, các lỗi trên đều là những nguy cơ gây mất an toàn giao thông,thậm chí làm gia tăng tai nạn với loại hình xe khách giường nằm.

Thiếu thiết bị an toàn, tự ý cải tạo, lắp đặt thêm giường không đúng quy định

Mặc dù 4 tháng đầu năm, số vụ TNGT đã giảm, song những vụ tai nạn nghiêm trọng đối với xe khách vẫn xảy ra tại khắp các địa phương, trong đó có không ít trường hợp là xe giường nằm. Với những vụ tai nạn đã xảy ra thì việc xe không đảm bảo an toàn hay thay đổi kết cấu mất cân bằng cũng có thể là một nguyên nhân gây tai nạn.

Chẳng thế mà chỉ trong vòng nửa tháng kiểm tra đột xuất việc chấp hành quy chuẩn xe khách giường nằm trên toàn quốc, kết quả của 49/63 tỉnh, thành cho thấy, trong số 2.412 phương tiện được kiểm tra thì có tới 630 phương tiện bị xử phạt với 7 lỗi vi phạm chủ yếu. Cụ thể, có tới 302 trường hợp thiếu hoặc không có dây an toàn, 32 trường hợp lắp thêm ghế ngồi, 62 trường hợp lắp thêm giường nằm, 44 trường hợp tháo bỏ ghế, 14 trường hợp tháo bỏ giường nằm, 169 trường hợp thiếu hoặc không có bình cứu hỏa, 393 trường hợp thiếu hoặc không có búa thoát hiểm và hơn 200 trường hợp vi phạm các lỗi khác. Trong số các tỉnh có xe vi phạm thì số xe của Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Thanh Hóa là nhiều hơn cả.

Tự ý thay đổi kết cấu xe khách giường nằm là nguy cơ gây tai nạn giao thông. Ảnh minh họa.

Một thanh tra viên của Thanh tra Bộ GTVT cho biết, kiểm tra xác suất 414 xe khách giường nằm tại TP Hồ Chí Minh, đoàn thanh tra phát hiện tới 94 trường hợp thiếu dây an toàn, 20 trường hợp tháo bỏ ghế ngồi làm nơi chở hàng, 18 trường hợp lắp thêm giường nằm, 47 trường hợp không có bình cứu hỏa, 66 trường hợp thiếu búa thoát hiểm. Kiểm tra tại Thanh Hóa thì phát hiện 16/100 xe thiếu dây an toàn, 11 xe thiếu búa thoát hiểm. Tại Hà Nội, trong đợt kiểm tra đột xuất xe giường nằm 2 bến xe Mỹ Đình và Nước Ngầm của Bộ GTVT thì chỉ có 1/8 xe đảm bảo an toàn. Điều này cũng phần nào cho thấy chất lượng của các xe giường nằm đang hoạt động trên các tuyến đường từ Bắc chí Nam. Trong đó vi phạm nhiều nhất là việc trên xe thiếu, hoặc không đảm bảo các thiết bị an toàn khi lưu thông.

Cá biệt có một số xe vẫn tự ý lắp thêm ghế, giường nằm để nhồi nhét thêm khách. Tại bến xe Mỹ Đình, đoàn thanh tra Bộ GTVT kiểm tra ngẫu nhiên 5 xe giường nằm thì phát hiện tất cả đều thiếu hoặc không đảm bảo đầy đủ các điều kiện về thiết bị khi xe lưu hành trên đường, như: dây đai an toàn, bình chữa cháy, búa thoát hiểm… Tương tự, tại bến xe Nước Ngầm, đoàn kiểm tra cũng phát hiện khá nhiều lỗi sai phạm.

Không cho phép xe khắc phục tạm thời những thay đổi kết cấu để tránh tái phạm

Đánh giá chung về đợt kiểm tra này, ông Nguyễn Văn Huyên, Chánh Thanh tra giao thông Bộ GTVT cho rằng, nhìn chung các doanh nghiệp vận tải đã ý thức và nâng cao trách nhiệm trong việc đảm bảo chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp vận tải chưa chấp hành các quy định về đảm bảo an toàn kỹ thuật.

Cũng qua kết quả kiểm tra này, Thanh tra Bộ GTVT cũng kiến nghị Chính phủ cần sớm bổ sung một số hành vi vi phạm hành chính liên quan đến hoạt động của xe khách như không có dây an toàn cho hành khách hoặc có nhưng không hoạt động theo quy định; tháo ghế ngồi để cải tạo giường nằm; có trang bị bình cứu hỏa nhưng không hoạt động hoặc không đảm bảo tiêu chuẩn theo quy định; quy định bổ sung các túi cứu thương trên xe khách phòng trường hợp khi có sự cố xảy ra...

Đồng thời, Thanh tra giao thông cũng yêu cầu các đơn vị đăng kiểm chỉ tiến hành đăng kiểm phương tiện khi các xe đã khắc phục những thay đổi về kết cấu không đúng quy định. Trong trường hợp có hiện tượng tự ý thay đổi cấu tạo của khung giường như cắt, khoan, hàn hay bắt vít để lắp đặt thêm giường nằm không đúng quy định thì đơn vị đăng kiểm phải yêu cầu chủ xe, lái xe thay thế khung giường đã thay đổi cấu tạo, không cho phép khắc phục tạm thời như cắt, mài, hàn lại để tránh tình trạng tái phạm khi ra khỏi trạm đăng kiểm.

Một tài xế có kinh nghiệm lái xe lâu năm cho hay, tính ổn định của ôtô khi tham gia giao thông phụ thuộc kết cấu các hệ thống tổng thành, như kích thước xe, chiều cao trọng tâm, tốc độ xe, quãng đường phanh, hệ thống treo và việc điều khiển của người lái: sử dụng phanh, tốc độ xe, cách lái xe, cách sử dụng tay số trên đường vòng, đường đèo dốc. Thực tế kiểm tra các vụ TNGT liên quan đến xe khách giường nằm 2 tầng gần đây cho thấy, xe hoán cải bị nạn chiếm 15,8% trong tổng số vụ tai nạn. Các cơ quan chức năng cũng thống kê được rằng, 17/19 vụ (chiếm 89,5%) xảy ra vào thời gian đêm và sáng sớm (từ 21h đến 7h sáng).