Một chương trình hành động bao gồm 8 nhiệm vụ chủ yếu và 18 phần việc cụ thể, được phân giao trách nhiệm rõ ràng, đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành cuối tuần qua. Tất cả là để nâng cao hiệu lực, hiệu quả việc quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại các tập đoàn, tổng công ty nhà nước. Đó là quyết tâm lớn của Chính phủ nhằm phát triển mạnh mẽ hơn nữa lực lượng doanh nghiệp nòng cốt này.

Trong Chương trình hành động này, một loạt nhiệm vụ chủ yếu đã được đặt ra, từ việc rà soát, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý doanh nghiệp, quản lý vốn, tài sản nhà nước và đất đai tại các tập đoàn, tổng công ty nhà nước..., đến rà soát, phân tích đánh giá một cách toàn diện về hiệu quả của mô hình tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước... Việc kiên quyết sắp xếp lại các tổng công ty nhà nước hoạt động không hiệu quả, thua lỗ kéo dài, không có khả năng phục hồi cũng vậy. Thậm chí, còn phải làm rõ trách nhiệm tập thể và cá nhân trong việc để đơn vị thua lỗ và xử lý theo quy định của pháp luật... Các mục tiêu dài hơi hơn như tổ chức, sắp xếp lại các tổng công ty nhà nước, công ty nhà nước để hình thành những tổng công ty đủ mạnh chi phối nền kinh tế, có vị trí, vai trò ngày càng lớn, đủ sức cạnh tranh với các doanh nghiệp trong khu vực và thế giới; hay nghiên cứu để sớm tách chức năng thực hiện các quyền của chủ sở hữu với chức năng quản lý hành chính nhà nước của các cơ quan hành chính nhà nước... cũng đã được tính tới. Phải thừa nhận rằng, các nhiệm vụ này đề cập khá toàn diện các vấn đề liên quan tới việc quản lý và sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại các tập đoàn, tổng công ty nhà nước. Từng nội dung công việc cụ thể được giao cho các bộ, ngành, địa phương, các tập đoàn và tổng công ty, với các thời hạn được đặt ra rõ ràng. Ngoại trừ đề án tách chức năng đại diện chủ sở hữu nhà nước với chức năng quản lý nhà nước của các cơ quan nhà nước, được giao cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, có thời hạn hoàn thành vào tháng 7/2011, toàn bộ phần việc còn lại đều phải hoàn thành trong năm 2010. Một điều có thể khẳng định, nếu các phần việc này hoàn thành đúng hạn định và được triển khai tốt trong thực tế, chúng ta sẽ có một hành lang pháp lý tốt và đủ mạnh để bước đầu điều chỉnh hoạt động, cũng như góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại các tập đoàn, tổng công ty nhà nước. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, không phải thời hạn đặt ra bao giờ cũng có thể thực hiện được. Hơn thế, việc sắp xếp lại các tổng công ty nhà nước hoạt động không hiệu quả, thua lỗ kéo dài nhiều năm cũng không hề đơn giản. Đâu là lĩnh vực cần thiết cần có tập đoàn kinh tế hoặc tổng công ty nhà nước trong 5, 10 năm tới? Làm sao điều chỉnh để đảm bảo các tập đoàn, tổng công ty đa ngành, nhưng phải tập trung vào ngành sản xuất - kinh doanh chính? Việc hình thành các tổng công ty nhà nước đủ mạnh chi phối nền kinh tế cũng vậy. Đó phải là một quá trình tích tụ vốn, kinh nghiệm tự nhiên và lâu dài, chứ không phải là một phép cộng đơn thuần. Tất cả những công việc quan trọng đó, nếu thiếu sự quyết tâm, thiếu ý chí chính trị..., thì không dễ gì có thể thực hiện được. Thời hạn là một chuyện, chuyện khác là làm sao hoàn thành những nhiệm vụ này một cách có chất lượng, hiệu quả. Đó mới là cái đích hướng tới, để Việt Nam có một hệ thống tập đoàn, tổng công ty nhà nước hoạt động công khai, minh bạch, hiệu quả, đóng góp lớn cho phát triển kinh tế - xã hội đất nước. Chương trình hành động được đặt ra là cần thiết và hữu ích. Chương trình hành động này là để thực hiện Nghị quyết số 42/2009/QH12 của Quốc hội về việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại tập đoàn, tổng công ty nhà nước. Nhưng quan trọng hơn, cần có những hành động kiên quyết để thực hiện những đòi hỏi từ thực tại quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, cũng như những đòi hỏi từ nền kinh tế.