Trên ti vi hằng đêm, có thể dễ nhận ra các cuộc họp, tiếp khách, hội nghị ở nước mình có quá nhiều hoa và khẩu hiệu. Là một biểu hiện văn hóa, nhưng do bị lạm dụng quá mức nên lãng phí ngân sách và mang tiếng khoa trương là dễ hiểu.

Trên các bản tin quốc tế, các cuộc làm việc của lãnh đạo nhiều quốc gia, nhiều tập đoàn và các hội nghị lớn bàn những chuyện hệ trọng như tại LHQ, G20... lại không thấy nhiều hoa và khẩu hiệu như ở nước ta. Trái lại tại các buổi gặp mặt, đón tiếp khách của ta có quá nhiều hoa, hoa đắt tiền. Không chỉ đón khách ngoại giao, mà cả các cuộc họp, hội nghị từ huyện lên tỉnh và các bộ ngành ở ta, việc sử dụng hoa và khẩu hiệu (kiểu: Chào mừng đồng chí XYZ về thăm và làm việc tại...).

Một đồng nghiệp ở Hà Nội kể rằng một hộ chuyên cung cấp hoa cho các cơ quan ngoài đó là một đại gia có cỡ, có ô tô, biệt thự to gấp mấy lần các chức sắc máu mặt ngoài đó. Ông Huỳnh Năm, hồi còn làm Chủ tịch Đà Nẵng kể với tôi, ngoài chức vụ chủ tịch, ông còn làm trưởng ban chỉ đạo gần 20 ban bệ liên ngành khác, mỗi tháng dự đến gần 50 cuộc họp, hội nghị, có ngày họp đến 3 ca sáng chiều và tối nên chẳng còn thời gian đâu mà nghiên cứu (ông Năm là tiến sĩ kinh tế, tài chính công có uy tín).

Tôi không nói chuyện thì giờ, nhưng liên tưởng những hội nghị, họp hành như trên đều có rất nhiều hoa, có khi bục nói chuyện cũng đặt hoa cao ngất che khuất cả người đứng nói khiến mấy anh quay phim, chụp ảnh tức anh ách. Hoa là tiền, là thuế của dân. Từ chuyện ông Năm, suy ra 4 ông phó chủ tịch của ông, mỗi tháng cũng dự gần 200 cuộc họp khác. Lại hoa, lại tiền chi từ ngân sách.

Theo số liệu chính thức được công bố trên báo chí cách đây mấy năm, UBND TP.Hà Nội có 1.258 cuộc họp vào năm 2001 (có chủ tịch, phó chủ tịch thành phố chủ trì). Đến năm 2004, số cuộc họp của các ban ngành Hà Nội không giảm bao nhiêu. Riêng UBND TP.Hà Nội đã tổ chức 1.072 cuộc họp. Ước tính thực tế mỗi ngày trung bình tại Hà Nội có ít nhất 1.000 cuộc họp, hội nghị, hội thảo, tọa đàm của các bộ, ban, ngành, doanh nghiệp nhà nước từ trung ương đến thành phố, các sở và cấp phường xã. Tại TP.HCM là khoảng 500-700 cuộc họp mỗi năm. Mỗi ngày trên cả nước có gần 3.000 cuộc họp, ngân sách mất khoảng 1,5 tỉ/ngày. Nếu phân tích chi li, tôi tin chỉ riêng tiền hoa và khẩu hiệu (chưa kể phong bì), nhân cho số ngày mỗi năm, cũng sẽ là con số không nhỏ!

Đó cũng là một trong những lý do mà Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội tại kỳ họp Quốc hội cho rằng "mặc dù Nghị quyết 11 của Chính phủ tập trung vào việc cắt giảm chi tiêu công, tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên, nhưng tổng số chi ngân sách vẫn vượt dự toán 9,7%. Đây là mức tăng khá lớn. Nhiều ý kiến cho rằng, mức tăng chi trên chưa thể hiện vai trò tích cực của chính sách tài khóa trong việc kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô...".

Để giải bài toán này, theo tôi, cần kiên quyết nói không với khuynh hướng khoa trương, vốn là một nét nổi trội trong bản sắc của các nền kinh tế mới nổi mà các kinh tế gia đã cảnh báo!

Trương Điện Thắng