TP - Tượng đài Khởi nghĩa Hòn Khoai ở thị trấn Năm Căn (huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau), cực Nam của đất nước, từng được ca ngợi là “Tượng đài sáng mãi truyền thống anh hùng”. Khởi công xây dựng ngày 13/12/1990, hoàn thành sau ba năm, tổng vốn đầu tư trên 2 tỷ đồng, là số tiền rất lớn hồi đó.

Cổng chính vào khu tượng đài

Công trình nhằm tưởng nhớ cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai, diễn ra lúc nửa đêm 13/12/1940, giải phóng đảo Hòn Khoai và sau đó đi tàu vào giải phóng một số địa phương của huyện Năm Căn, do thầy giáo Phan Ngọc Hiển lãnh đạo. Cuộc khởi nghĩa đơn độc nên chỉ mấy ngày sau bị dập tắt, nhưng ngày 13/12 đã được chọn làm Ngày truyền thống Cách mạng của Đảng bộ và quân, dân tỉnh Cà Mau.

Tượng đài hoang phế.

Trong hơn 20 năm qua, với nhiều lần trùng tu, nơi đây đã trở thành khu vực có nhiều công trình văn hóa, rộng mấy héc-ta. Những công trình mọc lên sau này, đáng kể có nhà hương niệm (để thắp hương tưởng niệm), nhà thiếu nhi, thư viện, sân bóng, vườn hoa cây cảnh, đường đi bộ…

Nhưng đầu năm 2014 này, đến khu tượng đài chứng kiến cảnh hoang tàn, cửa chính không thể vào, tượng đài hư, đường đi sụp lở, cây xanh chết, khắp nơi sình lầy với cỏ dại. Tượng đài Khởi nghĩa Hòn Khoai được xây dựng ở cái thời “tranh cổ động hóa”, bây giờ xuống cấp nom thê thảm.

Thư viện đóng cửa ban ngày. Ảnh: SÁU NGHỆ

Tượng đài bê tông cốt thép có những hình khối chính: Một con tàu với hai cánh buồm vút thẳng cũng là hình lá cờ, trên tàu có ba người đứng, dưới thân tàu có ba gợn sóng tóe hai bên. Hình khối tả thực dễ hiểu với cả trẻ con, đường nét giản đơn không dư vị.

Một vị lãnh đạo huyện Năm Căn cho biết, Cty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Minh Long đang làm hồ sơ báo cáo kinh tế kỹ thuật để nâng cấp sửa chữa khu vực tượng đài, và không cho biết cụ thể việc nâng cấp như thế nào.

Trong lúc đó, Huyện Đoàn Năm Căn đang vận động đoàn viên thanh niên mỗi người mỗi tuần góp 1.000 đồng (từ tháng 10/2013 đến 2/2014) để xây dựng hai “Tượng Thầy giáo Phan Ngọc Hiển” ở trường THPT và THCS Phan Ngọc Hiển. Đây là công trình thanh niên mà lễ khởi công ở trường THPT Phan Ngọc Hiển vừa diễn ra cho biết: “Để thực hiện tốt hơn công tác giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ”.