(TNTT>) Hỏi: Năm 2005, vợ chồng tôi cùng một người bạn góp tiền để mua một căn nhà. Hai bên có làm giấy thỏa thuận để người bạn đứng tên chủ quyền nhà và vợ chồng tôi ở, quản lý căn nhà đó.

Năm 2008, người bạn chúng tôi đột ngột qua đời. Vừa qua, vợ của người bạn tôi cùng các con đến yêu cầu gia đình tôi phải dọn đi nơi khác, trả lại căn nhà. Vợ chồng tôi đã phản đối và yêu cầu muốn lấy lại căn nhà thì phải trả số tiền mà trước đây chúng tôi đã góp để mua nhà đất nhưng họ không đồng ý. Xin hỏi luật sư, yêu cầu của gia đình người bạn tôi có căn cứ pháp lý hay không? Gia đình tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình? NGUYỄN MINH (Cần Giờ, TP.HCM) Trả lời: Theo nội dung ông đã trình bày, căn nhà trên được tạo lập trong thời gian người bạn đã có vợ nên về mặt pháp lý, căn nhà thuộc quyền sở hữu hợp pháp của vợ chồng người bạn. Điều 27, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định: Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh và những thu nhập hợp pháp khác của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và những tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung. Quyền sử dụng đất mà vợ chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng. Do đó, khi người bạn qua đời mà không để lại di chúc thì căn nhà có liên quan đến phần di sản do người bạn chết để lại được chia thừa kế theo pháp luật. Căn cứ theo Điều 676, Bộ luật dân sự 2005, những người thừa kế theo pháp luật thuộc hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết. Như vậy, việc vợ và các con của người bạn yêu cầu gia đình ông trả lại nhà cho họ là có căn cứ pháp lý. Trong trường hợp vợ chồng ông và gia đình người bạn không tự thỏa thuận được thì một trong hai bên có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân có thẩm quyền giải quyết. Trong quá trình tòa án giải quyết vụ việc, vợ chồng ông nên cung cấp giấy thỏa thuận về việc góp tiền mua chung căn nhà. Giấy này là căn cứ để chứng minh và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của vợ chồng ông đối với căn nhà. LS. Đoàn Trí Phồn (Đoàn luật sư TP.HCM)