Soi mình bên dòng sông Thạch Hãn một thời đạn bom và máu lửa, TX Quảng Trị - một mảnh đất với diện tích chưa đầy 7km2, với tượng đài Thành cổ bất tử, là nơi từng diễn ra cuộc chiến đấu ác liệt của quân và dân ta với đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai; lập nên chiến công huyền thoại 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị đã đi vào lịch sử chiến tranh cách mạng, làm chấn động lương tri của loài người trên thế giới. Từ trong độ lửa tôi rèn của 81 ngày đêm quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh, mảnh đất và con người Thành cổ đã vượt lên hoàn cảnh cực kỳ khó khăn của hoang tàn đổ nát, của đói nghèo và lạc hậu để tái tạo và xây dựng kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh TX Quảng Trị, với diện mạo mới, bền vững và phát triển trên hành trình hội nhập các đô thị khu vực, xứng đáng với vị thế là đô thị trung tâm kinh tế, văn hóa và du lịch phía Nam tỉnh Quảng Trị. Nhân dịp đón Xuân Bính Thân, PV Báo Xây dựng có cuộc trò chuyện với đồng chí Văn Ngọc Lãm - Phó bí thư Thị ủy, Chủ tịch UBND TX Quảng Trị xung quanh hành trình TX Quảng Trị hướng đến đô thị loại III vào năm 2020.

Huong toi do thi loai III vao nam 2020 - Anh 1

Ông Văn Ngọc Lãm

Xin Chủ tịch vui lòng điểm lại những kết quả đạt được trong việc xây dựng và phát triển đô thị trong thời gian qua?

- TX Quảng Trị được thành lập lại vào ngày 16/9/1989, trên cơ sở thị trấn Triệu Hải cũ, với tổng số diện tích tự nhiên 634ha, dân số 12.000 người, gồm 2 đơn vị hành chính cấp phường. Đến năm 2008, thực hiện Nghị định số 31/2008/NĐ-CP ngày 19/3/2008 “về điều chỉnh địa giới hành chính huyện Hải Lăng, huyện Triệu Phong để mở rộng địa giới hành chính TX Quảng Trị; điều chỉnh địa giới hành chính xã phường…”, TX có 5 đơn vị hành chính với diện tích tự nhiên 7.291,60ha, dân số TX đến thời điểm hiện nay khoảng trên 27.000 người; là đô thị loại IV thuộc tỉnh Quảng Trị. Qua 26 năm xây dựng và phát triển, đặc biệt trên lĩnh vực phát triển đô thị, địa phương đã tranh thủ huy động các nguồn lực để xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng - kỹ thuật và đã đạt được một số thành quả đáng khích lệ. Hệ thống giao thông đô thị không ngừng được phát triển, đến nay toàn TX đã có 53 trục đường chính với tổng chiều dài trên 40km được đặt tên và gắn biển chỉ dẫn, trong đó mặt đường được thảm nhựa hoặc bán thấm nhập nhựa và bê tông xi măng chiếm gần 80%; trên 5km vỉa hè trục đường Trần Hưng Đạo và đường Quang Trung đã được xây dựng từ vốn ngân sách và vốn xã hội hóa. Hệ thống cấp - thoát nước, điện chiếu sáng và sinh hoạt, cây xanh đường phố được quan tâm đầu tư.

Các công sở, trường học, bệnh viện và nhà ở của nhân dân được xây dựng khang trang, góp phần làm cho bộ mặt đô thị ngày càng khởi sắc; đặc biệt công trình kè, đường Ngô Quyền (dọc sông Thạch Hãn) và chuỗi công trình Thành cổ - Tháp chuông - Quảng trường Giải phóng - Bến thả hoa bờ bắc, bờ nam - Tượng đài Chiến thắng đã tạo thêm điểm nhấn kiến trúc đô thị hai bên dòng sông lung linh huyền thoại.

Tranh thủ sự hỗ trợ nguồn vốn đầu tư của Trung ương, tỉnh và ngân sách thị xã, những năm gần đây hệ thống điện chiếu sáng đô thị đã được lắp đặt, đưa vào sử dụng nhiều trục đường chính của TX như đường Trần Hưng Đạo, Quang Trung, Lý Thường Kiệt, Nguyễn Trường Tộ, Lê Duẩn, Lê Thế Tiết, Bùi Dục Tài, Trần Phú, Ngô Quyền, Phan Châu Trinh, Trần Bình Trọng, Nguyễn Thị Lý, Lý Thái Tổ Hoàng Diệu, Ngô Thì Nhậm...; mặt khác, đang triển khai lắp đặt thí điểm một số tuyến điện chiếu sáng hẻm, kiệt theo phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm, và tiếp tục mở rộng lắp đặt các hẻm, kiệt khác trong giai đoạn 2016 - 2020. Tại địa bàn nông thôn mới Hải Lệ, đã vận động nhân dân và các tổ chức đóng góp xây dựng điện thắp sáng đường quê các tuyến đường ở các khu dân cư.

Được sự quan tâm của Trung ương và các bộ, ngành, dự án xây dựng và cải tạo hệ thống thoát nước, xử lý nước thải TX Quảng Trị đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt danh mục dự án đầu tư vào năm 2008, với nguồn vốn vay ưu đãi của Chính phủ Na Uy với tổng giá trị trên 5 triệu EURO (tương đương với 133 tỷ đồng Việt Nam) và nguồn vốn đối ứng khoảng 47 tỷ đồng. Dự án được UBND tỉnh phê duyệt phân kỳ đầu tư thành 2 giai đoạn, trong giai đoạn 1 đã tiến hành đầu tư cơ bản hoàn thiện Trạm xử lý nước thải với công suất 5.000m3/ngđ và hệ thống ống thu gom nước thải trên các tuyến đường Trần Hưng Đạo, Quang Trung, Hai Bà Trưng, Phan Đình Phùng, Nguyễn Thị Lý, Lê Hồng Phong, Lý Thái Tổ, Hoàng Diệu và Lê Quý Đôn; Xây dựng hệ thống thoát nước mưa đối với tuyến đường Trần Bình Trọng, Hai Bà Trưng (đoạn từ Quang Trung đến Phan Đinh Phùng), cải tạo tuyến thoát nước mưa Quang Trung.

Kết quả trên là nền tảng quan trọng cho công tác đầu tư nâng cấp, xây dựng hạ tầng đô thị của TX trong giai đoạn mới.

Từ đây đến năm 2020, quãng thời gian không còn dài, trong khi UBND TX phải tập trung chỉ đạo triển khai xây dựng nhiều tiêu chí đô thị loại III; vậy xin đồng chí cho biết những nhiệm vụ giải pháp để xây dựng hạ tầng đạt tiêu chí đô thị loại III vào năm 2020?

- Để thực hiện kế hoạch, mục tiêu xây dựng hạ tầng đáp ứng nhu cầu xây dựng TX Quảng Trị đạt cơ bản tiêu chí đô thị loại III vào năm 2020, ngay từ bây giờ, địa phương phải quyết liệt, chủ động tập trung triển khai một số nhiệm vụ, giải pháp sau:

Một là, về công tác quy hoạch và quản lý phát triển theo quy hoạch: Bám sát Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TX lần thứ VI và chiến lược quy hoạch phát triển hệ thống đô thị tỉnh Quảng Trị đến năm 2020, UBND TX chỉ đạo khẩn trương rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch tổng thể kinh tế - xã hội, quy hoạch chung xây dựng, quy hoạch sử dụng đất TX Quảng Trị đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 và các quy hoạch phát triển khu vực đô thị phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Xây dựng và triển khai Chương trình phát triển đô thị giai đoạn 2016 - 2020 để làm cơ sở định hướng cho công tác chỉ đạo thực hiện tập trung và đồng bộ các nhiệm vụ giải pháp huy động nguồn lực, đa dạng hóa các hình thức đầu tư, khuyến khích các DN có vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Quan tâm quy hoạch, bố trí quỹ đất cho giao thông theo tiêu chuẩn quy định đối với các khu vực quy hoạch khu dân cư, khu đô thị mới như: Khu đô thị Bắc Thành cổ, khu dịch vụ, dân cư và hành chính tổng hợp phía Nam đường Nguyễn Hoàng... Công tác quy hoạch, quản lý và phát triển theo quy hoạch là một trong những tiền đề quan trọng cho địa phương hoạch định chính sách, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh giai đoạn 2016 - 2020 và Chương trình phát triển đô thị hướng đến đô thị loại III vào năm 2020.

Huong toi do thi loai III vao nam 2020 - Anh 2

Bên cạnh công tác quy hoạch thì công tác quản lý quy hoạch, quản lý đô thị cần được tăng cường. TX Quảng Trị sẽ sớm xây dựng quy chế quản lý kiến trúc và quản lý theo quy chế; tập trung xây dựng phường chuẩn văn minh đô thị, trong đó chú trọng trật tự đô thị, trật tự vỉa hè và vệ sinh môi trường...

Hai là, tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng đạt tiêu chí đô thị loại III: Đẩy mạnh huy động các nguồn vốn để ưu tiên đầu tư nâng cấp, xây dựng đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội gắn với chỉnh trang đô thị nhất là nhóm công trình, dự án trọng điểm hướng đến đô thị loại III thuộc danh mục đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 - 2020. Đẩy mạnh thực hiện xã hội hóa Nhà nước và nhân dân cùng làm trong huy động các nguồn vốn đầu tư phát triển. Đổi mới cách tiếp cận, quảng bá, giới thiệu, xúc tiến vận động, kêu gọi đầu tư theo hướng chủ động, hiệu quả. Đẩy mạnh các hình thức liên doanh, liên kết, đối tác công tư (PPP) để huy động các nguồn vốn đầu tư phát triển.

Tập trung thi công hoàn thành các công trình chuyển tiếp, trong đó có công trình đường vào cụm công nghiệp Hải Lệ, đường vào Đài tưởng niệm các Anh hùng Liệt sĩ bờ Bắc sông Thạch Hãn, đường vào khu xử lý rác - nghĩa địa nhân dân, cải tạo và xây dựng hệ thống thoát nước, xử lý nước thải (ODA) giai đoạn 1...

Tăng cường phối hợp để đẩy nhanh tiến độ dự án xây dựng khu vực phát triển Bắc Thành cổ phù hợp với quy hoạch, đảm bảo tiến độ. Tiếp tục thực hiện công tác xã hội hóa đầu tư trong các lĩnh vực: Văn hóa - xã hội, khoa học - công nghệ, bảo vệ môi trường. Trong giai đoạn 2016 - 2020: Mỗi năm có từ 1 - 2 đường phố hoàn thành gắn bó vỉa và lát vỉa hè theo cơ chế “Nhà nước và nhân dân cùng làm”; mỗi năm phát triển thêm từ 2 - 3 đường phố có điện chiếu sáng; triển khai thực hiện Đề án xã hội hóa điện chiếu sáng hẻm, kiệt.

Tích cực tranh thủ sự hỗ trợ của Trung ương, của tỉnh để vận động, triển khai thực hiện một số công trình hạ tầng đô thị như: Chỉnh trang một số tuyến đường nội thị; Kè chống xói lở bờ sông Vĩnh Định (Khu vực Ba Bến), Nhà thi đấu thể thao đa năng, Đường dọc kênh Nam Thạch Hãn nối TX Quảng Trị với trung tâm xã Hải Lệ, Dự án ODA giai đoạn 2, bể bơi thiếu nhi, nhà truyền thống và các công trình tạo điểm nhấn kiến trúc đô thị...

Triển khai công tác GPMB và phối hợp triển khai các dự án của Trung ương, tỉnh đầu tư trên địa bàn: Xây dựng tuyến đường tránh QL1A qua TX (cầu Thành cổ và đường dẫn), đường cứu hộ, cứu nạn An Đôn đi Thượng Phước (xã Triệu Thượng), kè chống xói lở 2 bờ sông Thạch Hãn (nam cầu Thạch Hãn đến đập tràn), nâng cấp Nhà máy nước thị xã...

Hy vọng với bề dày truyền thống lịch sử - văn hóa gần 200 năm và sự đoàn kết, gắn bó, đồng thuận, đồng lòng của Đảng bộ và nhân dân TX, cùng với sức mạnh nội lực kết hợp sự hợp tác đầu tư, giúp đỡ từ Trung ương và của tỉnh; TX Quảng Trị nhất định đạt được hiệu quả cao các chương trình mục tiêu đã đề ra, hội nhập trong xu thế phát triển bền vững, cùng cả tỉnh, cả nước vững vàng đi lên trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.

Trân trọng cảm ơn Chủ tịch!

Hữu Tiến (thực hiện)