ICTnews - Android là hệ điều hành smartphone hàng đầu về mặt thị phần, nhưng các nhà sản xuất smartphone Android lại phải chịu cảnh túng thiếu, khi tiền cứ chảy vào túi của Apple.

Android đang rất "hùng hổ" trong cuộc đua thị phần. Ảnh minh họa

Báo cáo mới của hãng nghiên cứu thị trường Gartner cho thấy điện thoại chạy Android đang chiếm 52,5% thị trường smartphone thế giới trong quý III/2011, cao gấp 3 lần thị phần của đối thủ gần nhất là Symbian, chỉ 16,9%. iOS của Apple đứng vị trí thứ 3 với 15% thị phần. Gartner nhận thấy có gần 60,6 triệu điện thoại Android bán ra trong quý, trong khi chỉ có 17,3 triệu iPhone bán ra. Với những con số trên, người ta dễ dàng kết luận rằng Android đang thắng trong cuộc chiến smartphone. Quả thực, không có lý do gì để nói Android đang thành công, đặc biệt khi các mẫu máy tính bảng mới như Kindle Fire và Nook Tablet đã xuất hiện đúng vào mùa mua sắm cuối năm, và hệ điều hành Android 4.0 Ice Cream Sandwich đã ra mắt. Nhưng, có một định nghĩa nữa về “chiến thắng”. Một báo cáo của hãng quỹ đầu tư Oppenheimer lại cho thấy một câu chuyện khác: trong số các nhà sản xuất điện thoại Android, chỉ có HTC và Samsung có vẻ đang kiếm được tiền. Trong khi đó, Apple dường như lại đang nắm tới 2/3 lợi nhuận trong toàn bộ ngành kinh doanh smartphone. Thậm chí, xu thế này được tin là sẽ còn tiếp tục trong năm 2012. Vậy, vấn đề người chiến thắng ở đây là người nắm giữ thị phần hay nắm giữ tiền? Thị phần Android gia tăng, nghĩa là ngày càng nhiều người mua các thiết bị Android, giúp nâng cao doanh số cho các nhà sản xuất thiết bị, thêm nhiều hợp đồng và thuê bao cho các nhà mạng, thị trường ứng dụng và phát triển dịch vụ phần mềm cho Android càng nở rộ. Đây là cách các hệ sinh thái được xây dựng: đầu tiên là phát triển nền tảng, rồi kích thích mối quan tâm của người dùng, cung cấp cơ hội cho bên thứ ba, sau đó dốc sức tăng trưởng trong khi vẫn tiếp tục củng cố và sáng tạo nền tảng. Phải nói rằng một số thiết bị Android thực sự chạy rất tốt, nhưng một số lại rất dở hoặc ngốn pin khủng khiếp. Nhưng với nhiều người dùng, sự đa dạng trong thế giới phần cứng chính là sự hấp dẫn của Android. Họ có thể mua một chiếc smartphone có bàn phím QWERTY để nhắn tin, màn hình 4 inch hoặc lớn hơn rất dễ dàng. Nhưng điều này là không thể với thế giới “một cho tất cả” của iOS.

Nói thẳng ra, thị phần rộng lớn của Android sẽ mang lại thành công lâu dài cho nền tảng này. Tương tự với smartphone, người dùng cũng sẽ quen thuộc và mua các thiết bị Android khác như máy tính bảng, TV vì họ đã quen với hệ điều hành và hệ sinh thái Android. Tuy nhiên, so sánh thị phần Android với iOS cũng có thể dẫn đến chút hiểu nhầm, bởi đây là thị phần của một số nhà sản xuất cộng lại - Samsung, HTC, Motorola, LG, Acer, Sony-Ericsson (và thậm chí cả những hãng như Dell, ZTE, Huawei, Pantech, Garmin, NEC Casio, Cherry) so với thị phần của một công ty duy nhất: Apple. Nếu so sánh trực tiếp các công ty, Samsung về nhất, nhưng Apple cũng đứng ngay vị trí thứ 2. Còn nữa, nếu các con số của Oppenheimer là chính xác, Apple đang nắm giữ khoảng 2/3 lợi nhuận của toàn ngành công nghiệp smartphone. Và đến năm 2012, Oppenheimer cũng không cho rằng Motorola, LG, Sony-Ericsson, hay Nokia sẽ kiếm được chút lợi nhuận đáng kể nào, dù doanh thu có được cải thiện. Lợi nhuận của Samsung cũng chỉ bằng khoảng ¼ của Apple. Apple dẫn đầu về lợi nhuận một phần vì hãng áp dụng chính sách kinh doanh riêng với nhà mạng: Apple đã tính phí các nhà mạng cho mỗi chiếc iPhone được bán ra. Hợp đồng ban đầu của Apple với AT&T cho mẫu iPhone đầu tiên của hãng là buộc AT&T phải trả tiền cho Apple mỗi tháng dựa trên số iPhone bán ra trên thị trường. Kiểu chia sẻ doanh thu này chấm dứt với đời iPhone 3G, nhưng chi phí để được bán iPhone vẫn tiếp tục dâng cao. Nhà mạng Sprint phải trả cho Apple 500 USD cho mỗi mẫu iPhone 4S bán ra; AT&T và Verizon Wireless cũng không khá hơn khi chịu mức giá “trả trước” 400 USD. Vì thế, rất có thể Apple cũng áp dụng chính sách giá tương tự với các nhà mạng ở các nước khác.

Tại sao các nhà sản xuất smartphone khác không áp dụng chiêu thức giá của Apple với các nhà mạng? Bởi vì, nếu Samsung “đòi” 500 USD cho mỗi thiết bị bán ra với một nhà mạng nào đó, nhà mạng đó có thể chỉ cần tẩy chay Samsung và chuyển sang bán hàng của HTC hay Motorola hay một sản phẩm Android khác (có khi còn tốt hơn của Samsung). Trong trường hợp này, sự đa dạng của hệ sinh thái Android thực sự đã chống lại các nhà sản xuất thiết bị. Nó tạo ra một áp lực thị trường khiến giá sản phẩm giảm xuống, và nhà sản xuất buộc phải kinh doanh với tỷ suất lợi nhuận rất thấp, thậm chí bằng 0. Là nhà cung cấp duy nhất các sản phẩm iOS, Apple không phải đối mặt với áp lực đó. Apple lại củng cố vị trí dẫn đầu về lợi nhuận khi làm việc với các nhà cung cấp linh kiện. Đây là lĩnh vực thế mạnh của CEO hiện tại Tim Cook. Apple nổi tiếng biết sử dụng thế mạnh đồng tiền của mình với các nhà cung cấp. Năm 2010, Apple từng khiến HTC bị “knock-out” về vụ “màn hình Retina” khi đã thâu tóm toàn bộ linh kiện này. Tương tự, Apple cũng đã ký hợp đồng mua trước số lượng lớn chip nhớ flash và các linh kiện khác. Một vấn đề nữa là dù Google cung cấp Android miễn phí, song các nhà sản xuất smartphone Android lại đang phải gánh mức phí bản quyền cho Microsoft (trong tương lai có thể còn phải trả cho cả Oracle và/hoặc Apple). Canh bạc của Google với Android là mang lại cho người dùng một trải nghiệm xuất sắc với các dịch vụ của Google như Google Search, Gmail, và Google Maps – đổi lại, những dịch vụ đó sẽ mang doanh thu cho Google thông qua quảng cáo và cơ sở dữ liệu khách hàng.