Tổng thống Brazil gửi thư cho Mỹ, Nga, Pháp và Mexico nhằm cứu vãn thỏa thuận chuyển đổi nhiên liệu hạt nhân của Iran

Tổng thống (TT) Iran Mahmoud Ahmadinejad hôm 26-5 đã chỉ trích mạnh mẽ việc Nga ủng hộ dự thảo nghị quyết trừng phạt Iran như thông báo trước đó của TT Mỹ Barack Obama. Ngay sau đó, Điện Kremlin đã phản ứng quyết liệt đối với lời chỉ trích này. Hãng tin Reuters dẫn lời TT Ahmadinejad chỉ trích rằng Điện Kremlin đã bị khuất phục trước sức ép của Mỹ về việc đồng ý các biện pháp trừng phạt Iran đồng thời cảnh báo rằng TT Nga Dmitry Medvedev cần thận trọng hơn. Ông Ahmadinejad tuyên bố: “Nếu tôi là TT Nga, khi quyết định về những vấn đề liên quan đến một dân tộc lớn (là Iran) tôi sẽ thận trọng hơn, tôi sẽ suy nghĩ kỹ hơn”. Ông Ahmadinejad nói rằng việc Nga hậu thuẫn cho Mỹ là không thể chấp nhận được và Moscow nên suy nghĩ lại hoặc sẽ bị Tehran xem là kẻ thù. TT Ahmadinejad cũng khẳng định rằng kế hoạch chuyển đổi nhiên liệu hạt nhân như Iran đã thỏa thuận với Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil là “cơ hội tốt nhất” và là “một bước tiến quan trọng”. Ông nói tiếp: “Vào lúc này, rất khó giải thích thái độ của ông Medvedev đối với người dân chúng tôi”. Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad vẫy tay chào người dân tại thành phố Kerman, Đông Nam Iran hôm 26-5. Ảnh: AP Vài giờ sau khi TT Ahmadinejad phát biểu trên truyền hình Iran, cố vấn chính sách ngoại giao Điện Kremlin Sergei Prikhodko bác bỏ những lời chỉ trích nói trên, khuyến cáo TT Iran nên thôi “mị dân”. Ông Prikhodko lập luận rằng Liên bang Nga được điều hành căn cứ trên quyền lợi lâu dài của cả dân tộc và vì thế nước Nga không thể hậu thuẫn cho Mỹ hoặc hậu thuẫn cho Iran. Ông Prikhodko chỉ trích lại TT Ahmadinejad: “Những quyết định khó dự báo, cực đoan về chính trị, thiếu minh bạch, nhất quán và gây lo ngại cho toàn thế giới thì cũng không thể chấp nhận được đối với chúng tôi”. Những lời lẽ chỉ trích qua lại trên đây được giới truyền thông đánh giá là chưa từng có từ sau chiến tranh lạnh (1945-1991). Trước đó, theo hãng tin AFP, TT Medvedev hoan nghênh thỏa thuận tay ba Iran, Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil một cách thận trọng và nhận xét rằng nó không làm dịu lo ngại của cộng đồng quốc tế về hoạt động làm giàu uranium của Iran. Tuy nhiên, các quan chức Brazil tiết lộ hôm 26-5 rằng TT Luiz Inacio Lula da Silva đã gửi thư cho TT Obama cùng các nhà lãnh đạo Nga, Pháp và Mexico, nhấn mạnh tầm quan trọng của thỏa thuận chuyển đổi hạt nhân và khẳng định rằng điều đó cho thấy Iran sẵn sàng đối thoại.