Ngày 10-3, ông Jon Huntsman, cựu Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc dưới thời Tổng thống Barack Obama, đã chấp nhận đề cử của Tổng thống Mỹ Donald Trump trở thành tân Đại sứ Mỹ tại Nga. Đây là nhiệm vụ ngoại giao đầy thách thức trong thời điểm mối quan hệ giữa hai nước đã trở nên phức tạp hơn.

Theo Bloomberg, ông Huntsman là lựa chọn an toàn cho ông Trump bởi cựu Thống đốc bang Utah (2005-2009) này từng đảm nhiệm vai trò Đại sứ Mỹ tại Singapore dưới thời Tổng thống George W. H. Bush và Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc dưới thời Tổng thống Barack Obama. Ông được mô tả là một thành viên ôn hòa của đảng Cộng hòa với tính cách hóm hỉnh và tự tin. Trong thời điểm mà tính lưỡng đảng ở Mỹ được đề cao như hiện nay, ông Huntsman khẳng định được uy tín với tư cách là một người trung lập và nhận được sự ủng hộ của cả 2 đảng Dân chủ và Cộng hòa.

Jon Huntsman – tan Dai su My tai Nga - Anh 1

Ông Jon Huntsman. Ảnh: Bloomberg

Khác biệt với ông Trump

Cựu thống đốc bang Utah (2005-2009) tỏ ra khá chậm trễ trong việc công khai sự ủng hộ đối với bất cứ ứng cử viên nào đại diện đảng Cộng hòa tranh cử Tổng thống năm 2016. Cuối cùng thì ông Huntsman cũng ủng hộ ông Trump, nhưng sau đó chính ông Huntsman lại kêu gọi ông Trump rút khỏi cuộc đua vào Nhà Trắng hồi tháng 10-2016 sau khi một đoạn ghi âm những lời lẽ không hay của vị tỷ phú về phụ nữ bị phát tán rộng rãi.

Nhà Trắng cho biết, ông Trump và ông Huntsman đã nỗ lực bỏ qua những khác biệt, nhưng một số nhà quan sát nghi ngờ ông Trump đưa ông Huntsman đến Moscow để ngăn ông ấy hành động. "Đó là một điều khá phổ biến khi chỉ định ai đó bạn sợ có thể là đối thủ chính trị của mình. Nếu có ai đó sẽ thách thức ông Trump trong thời gian tới, Huntsman có thể là một trong số đó", Sam Greene, Giám đốc Viện Nga tại Đại học King's College London, nhận định.

Kinh doanh tại Nga

Ông Huntsman là một tỷ phú. Theo một hình thức công bố tài chính mà ông nộp khi tham gia tranh cử tổng thống, trong năm 2011, ông có tài sản 15,9 triệu-71,3 triệu USD. Phần lớn sự giàu có của ông đến từ Huntsman Corp, Cty hóa chất mà cha ông thành lập năm 1970.

Cty có trụ sở tại Salt Lake, song điều hành hoạt động sản xuất tại Nga. Cty có một số dự án với Nga, bao gồm liên doanh ở Obinsk, tây nam Moscow. Ông Huntsman cũng nằm trong ban lãnh đạo của Ford, vốn có nhà máy trên khắp nước Nga, và tập đoàn Caterpillar, có nhà máy lớn ở Leningrad, ngoại ô St Petersburg.

Cũng giống như ông Rex Tillerson, cựu Giám đốc Tập đoàn Exxon Mobil, được ông Trump bổ nhiệm làm Ngoại trưởng, việc chỉ định ông Huntsman dẫn đến tranh luận là một điểm thuận lợi hay "một lời nguyền".

Nhiệm vụ lớn lao

Việc ông Huntsman trở thành Đại sứ Mỹ tại Nga diễn ra trong thời điểm Nhà Trắng bị cáo buộc có liên hệ với Nga trong chiến dịch tranh cử của ông Trump và mối quan hệ Mỹ - Nga đang trong tình trạng căng thẳng nhất từ sau Chiến tranh Lạnh. Là người đại diện của chính quyền Trump tại Moscow, ông Huntsman có trọng trách hiện thực hóa hy vọng của tân Tổng thống về cải thiện mối quan hệ với Nga.

Thông tin ông Huntsman làm Đại sứ Mỹ tại Nga làm dấy lên lo ngại ở Moscow. Một chính trị gia Nga gọi ông Huntsman là người hiếu chiến, trong khi truyền thông Nga cho rằng ông Huntsman từng có nhiều phát ngôn thù địch với Nga. Thượng nghị sĩ Alexei Pushkov, Chủ nhiệm Ủy ban đối ngoại Hạ viện Nga nhận định: "Ông Huntsman từng là người đứng đầu Hội đồng Đại Tây Dương, nơi luôn chỉ trích gay gắt Nga. Ông ấy chắc chắn không phải là một con chim bồ câu". Theo ông Pushkov, Tổng thống Mỹ Donald Trump bổ nhiệm nhiều người không muốn cải thiện mối quan hệ với Nga. Điều đó khiến cho hy vọng hòa hợp hay tái thiết quan hệ Nga- Mỹ khó khăn hơn.

Tuy vậy, hôm 9-3, Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, Moscow hoan nghênh quyết định bổ nhiệm bất cứ Đại sứ Mỹ nào tại Nga miễn là người đó cam kết thiết lập đối thoại song phương Nga- Mỹ. Theo ông Peskov, quyết định bổ nhiệm Đại sứ Mỹ tại Nga hoàn toàn là vấn đề nội bộ của Washington và Moscow "không có ý định can thiệp vào".

An Bình (Theo Bloomberg, Reuters, Telegraph)