Cơ quan chính phủ Mỹ chịu trách nhiệm kiểm soát công việc tái thiết I-rắc đã đề xuất thiết lập một tổ chức độc lập để trông coi công việc này trong tương lai, thay thế cho hàng chục cơ quan khác nhau đang tồn tại, gây ra tình trạng chồng chéo, gian lận và lãng phí. Cơ quan Tổng thanh tra đặc biệt về tái thiết I-rắc đã công bố báo cáo trong đó đưa ra đề xuất này, cho rằng, tổ chức với quyền lực duy nhất sẽ loại bỏ được tình trạng lộn xộn và tranh chấp giữa các cơ quan khác nhau có trách nhiệm liên quan tới tái thiết. Chính tình trạng này đã gây cản trở quá trình tái thiết không chỉ tại I-rắc mà còn ở Áp-ga-ni-xtan.

Tổ chức được đề xuất mang tên "Cơ quan Mỹ ứng phó với các hoạt động bất ngờ" sẽ giám sát mọi lĩnh vực liên quan tới tái thiết, bao gồm đấu thầu và ngân sách. Cơ quan này sẽ do Quốc hội Mỹ lập ra, nhưng hoạt động độc lập. Ước tính, các nỗ lực tái thiết I-rắc từ khi cuộc chiến của Mỹ tại I-rắc bắt đầu năm 2003 liên quan tới khoảng 62 cơ quan khác nhau, bao gồm: Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và Cơ quan phát triển quốc tế… Báo cáo trên cho rằng, giữa các cơ quan thường có rất ít sự hợp tác dẫn tới tình trạng lãng phí không thể tính xuể tiền đóng thuế của người dân Mỹ. Các cuộc điều tra và kiểm toán ban đầu của Văn phòng Tổng thanh tra cho thấy mức lãng phí lên tới hàng trăm triệu USD. Nhiều dự án do Chính phủ Mỹ thực hiện nhưng lại bị I-rắc bỏ đi vì không cần thiết hoặc kinh phí duy trì quá đắt đỏ. Kế hoạch “quy về một mối” trong hoạt động tái thiết I-rắc của cơ quan Tổng Thanh tra đặc biệt đương nhiên gặp phải sự lạnh nhạt của Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao vì họ sẽ phải nhường lại phần lớn quyền kiểm soát của mình trong các dự án tái thiết ở I-rắc và Áp-ga-ni-xtan. Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ cho rằng khả năng thành lập một tổ chức như vậy được Quốc hội thông qua là khó vì sẽ cần phải có một khoản ngân sách liên bang cho nó hoạt động. Bộ Ngoại giao lại lo ngại về sự “chuyên quyền độc đoán” nếu để một cơ quan thâu tóm toàn bộ hoạt động tái thiết. MAI XUÂN