(HQ Online)- Những bất cập trong thủ tục quản lý hải quan đối với hàng hóa, dịch vụ bán tại khu cách ly chưa đáp ứng yêu cầu quản lý, cũng như chưa giảm thủ tục hành chính cho DN. Những bất cập đó có thể gây ra nhiều rủi ro cho cơ quan Hải quan.

Khac phuc nhung bat cap trong quan ly hang ban tai khu cach ly - Anh 1

Hàng hóa bán tại khu cách ly sân bay quốc tế Nội Bài. (Ảnh: N.L)

Chưa giảm thủ tục hành chính

Việc quản lý hải quan đối với hàng hóa, dịch vụ bán tại khu cách ly đang được thực hiện theo Thông tư 149/2010/TT-BTC. Tuy nhiên, theo Cục Giám sát quản lý về hải quan-Tổng cục Hải quan, qua quá trình triển khai đã phát sinh một số vướng mắc. Việc giám sát hàng hóa đưa vào khu cách ly thực hiện không thống nhất giữa các cơ quan Hải quan. Thông tư 149/2010/TT-BTC quy định thương nhân bán hàng tại khu cách ly không phải làm thủ tục hải quan đối với các mặt hàng này khi đưa vào, đưa ra khu vực cách ly để bán lẻ cho khách xuất cảnh, quá cảnh. Theo nhận định của cơ quan Hải quan, quy định này gây nhiều rủi ro vì thương nhân không làm thủ tục đưa vào khu vực cách ly nhưng lại xác nhận thực xuất cho những hàng hóa bán ra dựa trên báo cáo bán hàng của DN khi DN nộp báo cáo hàng hóa, dịch vụ hàng tháng…

Để khắc phục vấn đề này, Tổng cục Hải quan đã có văn bản hướng dẫn việc kiểm tra, giám sát hải quan tại khu cách ly. Trong đó, quy định cách thức, trách nhiệm giám sát quản lý của cơ quan Hải quan theo nguyên tắc hàng hóa đưa vào, đưa ra khu cách ly đều chịu sự giám sát của cơ quan Hải quan. Cơ quan Hải quan thực hiện xác nhận hàng hóa đưa vào, đưa ra khu cách ly của DN. Đối với các loại hàng hóa có nguồn gốc NK, hàng hóa sản xuất tại Việt Nam, DN cần hoàn thuế thì thực hiện khai báo theo mẫu kèm tờ khai XK. Đối với những hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng ngay trong khu cách ly và hàng hóa có nguồn gốc NK mà DN không có nhu cầu khấu trừ, hoàn thuế thì DN tự lập hồ sơ quản lý và chịu trách nhiệm về việc sử dụng đúng mục đích hàng hóa.

Tuy nhiên, vướng mắc vẫn chưa được giải quyết triệt để, cơ quan Hải quan và DN vẫn gặp nhiều khó khăn. DN tăng việc thực hiện thủ tục hành chính vì phải thực hiện báo cáo theo hai biểu mẫu. Ngoài kê khai theo biểu mẫu ban hành kèm Thông tư 149/2010/TT-BTC, DN phải kê khai các biểu mẫu theo công văn hướng dẫn bổ sung để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát hải quan.

Quản lý bằng dữ liệu điện tử

Để khắc phục những bất cập trên, hiện tại, Tổng cục Hải quan đang hoàn thiện dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 149/2010/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn về thuế GTGT và quản lý hải quan đối với hàng hóa, dịch vụ bán tại khu cách ly. Trong đó, Tổng cục Hải quan kiến nghị Bộ Tài chính một số nội dung cần sửa đổi như quy định về giám sát hải quan đối với tiền, hàng hóa đưa vào, đưa ra khỏi khu cách ly; quy định về việc không thực hiện mở tờ khai XK; quy định về hồ sơ hoàn thuế GTGT.

Cụ thể, tại dự thảo Thông tư thay thế, quy định việc giám sát đối với tiền, hàng hóa đưa vào, đưa ra khỏi khu cách ly được quản lý chặt chẽ; đồng thời bổ sung thêm việc giám sát hàng hóa đưa vào, đưa ra khỏi khu cách ly theo phương thức điện tử. Thực hiện khi cơ quan Hải quan có Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử kết nối với DN, nhằm tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình xử lý theo dõi của cơ quan Hải quan và giảm việc báo cáo của DN.

Về thủ tục hải quan, tại Thông tư 149/2010/TT-BTC quy định việc mở tờ khai XK để thực hiện việc hoàn thuế NK, thuế GTGT cho DN. Tuy nhiên, Luật Hải quan 2014 và các văn bản hướng dẫn chỉ quy định về làm thủ tục hải quan XK, NK đối với hàng hóa, phương tiện vận tải (không áp dụng đối với dịch vụ). Nếu quy định phải mở tờ khai XK mới được khấu trừ thuế GTGT thì đối với hàng hóa để phục vụ cho các loại hình dịch vụ không thực hiện được. Bên cạnh đó, hàng hóa bán trong khu cách ly có thể coi là hàng hóa đặc thù. Cụ thể, hàng hóa chỉ bán cho đối tượng là khách xuất cảnh, quá cảnh; hàng hóa bán hàng trong khu cách ly chủ yếu là hàng có giá trị nhỏ. Theo quy định về quản lý đối với đơn vị bán hàng tại khu cách ly, các DN này đều phải đảm bảo các yêu cầu quy định về việc bán hàng tại khu cách ly; hàng hóa đưa ra, đưa vào được cơ quan Hải quan thực hiện giám sát, xác nhận trên bảng kê hàng hóa. Đây là các cơ sở để cơ quan Hải quan cho rằng hàng hóa bán tại khu cách ly đảm bảo các yêu cầu giám sát nên không cần thiết phải thực hiện việc mở tờ khai hải quan.

Quy định về hồ sơ hoàn thuế GTGT cũng là một điểm mới trong dự thảo Thông tư. Cục Giám sát quản lý về hải quan đang đề xuất quy định: Hàng hóa sản xuất tại Việt Nam, hàng hóa NK đã nộp thuế bán tại khu cách ly được áp dụng thuế suất 0%. Ngoài đáp ứng điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào quy định tại Luật Thuế GTGT và các văn bản hướng dẫn thi hành, còn phải đáp ứng các điều kiện về hóa đơn GTGT bán hàng hóa; bảng tổng hợp hàng hóa bán tại khu cách ly có xác nhận của cơ quan Hải quan.