(HNM) - Báo Hànôịmới số ra ngày 15-8-2013 đã đăng bài "Những khu đất vàng để hoang!", nêu rõ tình trạng đóng băng kéo dài của thị trường bất động sản (BĐS) với hàng loạt dự án, "khu đất vàng" bị bỏ hoang, đã dẫn tới hệ lụy là nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực BĐS lâm vào cảnh lao đao.

Trong bối cảnh đó, mấy ngày qua thông tin về việc Tập đoàn Tân Hoàng Minh - một "ông lớn" trong lĩnh vực kinh doanh BĐS - đang "nợ" trên 100 tỷ đồng tiền sử dụng đất, đã gây xôn xao dư luận. Bản chất sự việc ở đây là gì? Các cơ quan chức năng giải quyết vấn đề này ra sao?

"Chậm nộp" hay "nợ" 142 tỷ đồng tiền sử dụng đất?

Ngày 15-8-2013, phóng viên Báo Hànôịmới đã có buổi làm việc với đại điện Tập đoàn Tân Hoàng Minh - ông Đỗ Quang Lâm, Phó Tổng Giám đốc phụ trách các dự án. Theo thông tin từ ông Đỗ Quang Lâm, nổi lên trong lĩnh vực kinh doanh BĐS với việc cùng lúc triển khai 4 dự án căn hộ "siêu sang" tại Hà Nội trong bối cảnh nền kinh tế gặp nhiều khó khăn và thị trường BĐS liên tục giảm sâu, Tập đoàn Tân Hoàng Minh được coi là một doanh nghiệp mạnh trong lĩnh vực đầu tư BĐS. Tuy nhiên, trong lúc đang triển khai các dự án, thì mấy ngày qua, thông tin về việc Tân Hoàng Minh "nợ" thuế tại dự án D'. Le Pont D'or Hoàng Cầu với số tiền lên tới 142 tỷ đồng đã gây bất lợi cho doanh nghiệp. Ông Lâm thẳng thắn thừa nhận: "Thông tin về việc Tân Hoàng Minh nợ thuế không chỉ khiến nhiều người hoài nghi về năng lực tài chính của tập đoàn". Theo lý giải của ông Lâm, dự án D'. Le Pont D'or Hoàng Cầu của doanh nghiệp chính thức động thổ từ tháng 3-2013, hiện đang trong quá trình khoan cọc thử nền. Hồ sơ của dự án hiện đang trong thời gian chờ cơ quan chức năng thẩm định, sau khi được cấp phép, dự án sẽ chính thức được khởi công vào tháng 9-2013. Đến nay, đúng là Tập đoàn Tân Hoàng Minh chưa thanh toán 142 tỷ đồng tiền sử dụng đất của dự án D'. Le Pont D'or. "Nguyên nhân là do tập đoàn đang trong quá trình chờ các cơ quan chức năng xét duyệt và hướng dẫn để nộp theo tiến độ được phép, chứ chúng tôi không chây ỳ hay nợ quá hạn" - ông Lâm nói.

Cũng theo ông Lâm, nguyên tắc là sau khi lập dự án, các doanh nghiệp BĐS phải thanh toán 100% tiền sử dụng đất cho cơ quan thuế. Tuy nhiên, trước tình trạng doanh nghiệp BĐS gặp nhiều khó khăn do thị trường BĐS đóng băng kéo dài từ năm 2011 cho đến nay, ngày 7-1-2013 Chính phủ đã có Nghị quyết số 02/NQ-CP về một số vấn đề hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực BĐS. Tiếp đó, ngày 8-2-2013, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 16/2013/TT-BTC, trong đó cho phép các doanh nghiệp BĐS được gia hạn nộp tiền sử dụng đất. Trước tình hình kinh doanh khó khăn chung, ngày 6-6-2013, Tập đoàn Tân Hoàng Minh đã lập hồ sơ gửi cơ quan liên ngành gồm Cục Thuế, Sở Tài chính và Sở Xây dựng Hà Nội, đề nghị xin gia hạn nộp chậm tiền sử dụng đất của dự án D'. Le Pont D'or Hoàng Cầu. Căn cứ vào Nghị quyết của Chính phủ và Bộ Tài chính, ngày 9-7-2013, liên ngành đã họp với đại diện của Tân Hoàng Minh và ngày 17-7-2013 đã có văn bản số 27024/TT-LN-CT-QLĐ gửi UBND TP Hà Nội. Theo đó, liên ngành kiến nghị UBND thành phố xem xét, cho phép Tân Hoàng Minh được gia hạn giãn tiến độ nộp tiền sử dụng đất đến ngày 10-4-2014. Theo phương án gia hạn, số tiền 142 tỷ đồng thuế sử dụng đất của dự án D'. Le Pont D'or sẽ được chia ra thành 5 lần (mỗi lần trong thời gian một quý, mỗi quý phải nộp trên 28,5 tỷ đồng).

Nếu theo phương án đề nghị gia hạn, ngày 30-7-2013 Tân Hoàng Minh mới phải nộp khoản tiền sử dụng đất đầu tiên của lần 1 và thời hạn nộp chậm nhất là 30 ngày của quý tiếp theo. Nghĩa là ngày 30-8-2013 mới là thời hạn cuối cùng doanh nghiệp này phải nộp thuế sử dụng đất lần 1 của dự án D'. Le Pont D'or.

Xung quanh những "nghi vấn" về việc Tập đoàn Tân Hoàng Minh đang gặp khó khăn về tài chính, ông Lâm khẳng định: "Trong giai đoạn thị trường BĐS đóng băng trong suốt thời gian dài, không riêng gì Tân Hoàng Minh mà tất cả các doanh nghiệp BĐS đều gặp khó khăn, nhất là Tân Hoàng Minh lại lựa chọn đầu tư các dự án thuộc phân khúc cao cấp. Tuy nhiên, chúng tôi đã rất cố gắng và cho đến nay, Tân Hoàng Minh chưa phải bán đi dự án nào mà vẫn đang tiếp tục xây dựng theo đúng tiến độ. Các nhà thầu cũng chưa có phàn nàn nào về việc chậm thanh toán của Tân Hoàng Minh. Hiện tập đoàn chưa tiến hành thu tiền của khách hàng tại dự án D'. Le Pont D'or, song dự án đã có đủ số vốn cho đến khi hoàn thiện. Chúng tôi cũng đã chuẩn bị số tiền 142 tỷ đồng thuế sử dụng đất, khi có quyết định cuối cùng của UBND TP Hà Nội và hướng dẫn của Cục Thuế, chúng tôi sẽ nộp theo đúng tiến độ...".

Để rộng đường dư luận và xác minh những thông tin do phía Tân Hoàng Minh cung cấp, phóng viên Báo Hànôịmới đã làm việc với ông Phùng Mạnh Quyền - Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế quận Đống Đa, Hà Nội. Trả lời câu hỏi "Trong thời gian UBND thành phố chưa giải quyết tờ trình của liên ngành về việc cho phép Tập đoàn Tân Hoàng Minh giãn nợ thuế, liệu có thể xếp doanh nghiệp này vào diện chậm nộp thuế không?", ông Quyền lý giải: "Theo kết quả thẩm định dự án của Cục Thuế Hà Nội, tính đến hết ngày 31-12-2012, kết quả tài chính của Tân Hoàng Minh là bị lỗ; Chi phí lớn hơn doanh thu do giá trị hàng tồn kho lớn; Chi phí đầu tư lớn nhưng chưa có doanh thu do chưa bán được hàng, do vậy doanh nghiệp có đủ điều kiện được xếp vào nhóm đối tượng được giãn nộp thuế theo quy định tại Thông tư 16. Nếu đến thời hạn nộp tiền nhưng doanh nghiệp chây ỳ không nộp mới bị coi là chậm nộp thuế. Hiện doanh nghiệp đang trong thời gian chờ được UBND thành phố xem xét chấp thuận việc giãn nộp thuế theo tờ trình của liên ngành. Vì vậy, trường hợp của Tân Hoàng Minh không thuộc đối tượng chậm nộp thuế. Nếu sau khi được chấp thuận giãn nộp thuế mà Tân Hoàng Minh chậm nộp theo tiến độ đề ra, thì số tiền doanh nghiệp chậm nộp cũng chỉ ở mức trên 28,5 tỷ đồng (một lần nộp) chứ không phải toàn bộ 142 tỷ đồng thuế sử dụng đất của cả dự án...". Cũng theo ông Quyền, ngoài Tân Hoàng Minh, hiện trên địa bàn quận Đống Đa còn một doanh nghiệp BĐS khác là Công ty cổ phần Kỹ thuật xây dựng (trụ sở tại 234 Đê La Thành) cũng chưa nộp số tiền trên 60 tỷ đồng thuế sử dụng đất. Để gỡ khó cho các doanh nghiệp, Cục Thuế đang hướng dẫn doanh nghiệp này hoàn thiện các thủ tục để trình UBND thành phố xin giãn tiến độ nộp thuế sử dụng đất như trường hợp của Tân Hoàng Minh.

"Đất vàng" chờ… "giải cứu”

Trong bối cảnh hiện nay, cây gậy pháp lý mà các các doanh nghiệp kinh doanh BĐS dựa vào để tiếp tục đi tiếp là Nghị quyết số 02/NQ-CP và Thông tư số 16/2013/TT-BTC. Nội dung của các văn bản luật này quy định về việc gia hạn nộp tiền sử dụng đất: Các dự án sử dụng đất vào mục đích xây nhà để bán, cho thuê, kinh doanh kết cấu hạ tầng để chuyển nhượng theo hình thức Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất mà chủ đầu tư đã được bàn giao đất để thực hiện nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất do có khó khăn về tài chính như kết quả tài chính tính đến 31-12-2012 mà lỗ, hoặc chi phí của doanh nghiệp lớn hơn doanh thu do giá trị hàng tồn kho quá lớn, hoặc doanh nghiệp đã thực tế chi phí đầu tư lớn nhưng chưa có doanh thu do chưa bán được hàng, thì được nộp tiền sử dụng đất trong thời hạn 24 tháng kể từ ngày phải nộp tiền sử dụng đất ghi trên thông báo của cơ quan thuế và không bị tính phạt chậm nộp trong thời gian này…; Căn cứ hồ sơ nhận được, cơ quan thuế lập danh sách gửi lấy ý kiến Sở Tài chính, Sở Tài nguyên - Môi trường và báo cáo UBND cấp tỉnh thông qua thường trực HĐND xem xét trước khi quyết định trên cơ sở cân đối nguồn ngân sách địa phương.

Sáng 15-8-2013, trả lời phóng viên Báo Hànôịmới, ông Phi Vân Tuấn - Cục trưởng Cục Thuế Hà Nội, cho biết, Nghị quyết 02 và Thông tư 16 thể hiện chính sách của Đảng và Nhà nước là tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Trên địa bàn thành phố từ đầu năm đến nay, Nghị quyết 02 và Thông tư 16 được thực hiện rất nghiêm túc và chặt chẽ. Để bảo đảm quyền lợi cũng như chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp, ngành thuế đã tuyên truyền nội dung hai văn bản này bằng nhiều hình thức khác nhau: Trên các phương tiện thông tin đại chúng, gửi thư điện tử đến từng đơn vị giao dịch, cán bộ thu thuế thông báo trực tiếp đến người nộp thuế... Tính đến thời điểm này đã có 49 dự án được doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ gửi đến Cục Thuế Hà Nội với tổng số tiền đề xuất xin giãn tiến độ nộp tiền sử dụng đất lên đến 10.400 tỷ đồng. Ngoài ra còn 11 doanh nghiệp khác có dự án hoạt động khó khăn, nợ thuế sử dụng đất nhưng chưa nộp hồ sơ xin giãn tiến độ nộp tiền.

Khi được hỏi về những giải pháp nhằm bảo đảm tiến độ thu tiền sử dụng đất của các doanh nghiệp trên địa bàn, ông Phi Vân Tuấn cho biết, Cục Thuế và các sở, ngành liên quan đang chuẩn bị thành lập Ban chỉ đạo chống thất thu và xử lý nợ đọng, do một lãnh đạo UBND thành phố làm trưởng ban, thành viên là giám đốc hoặc phó giám đốc các sở, ngành. Tuy nhiên, trong bối cảnh khó khăn như hiện nay, biện pháp chủ yếu vẫn là tuyên truyền, thuyết phục, đôn đốc bên cạnh việc tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động của các doanh nghiệp, làm sao để doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật, tránh tình trạng lợi dụng chính sách để trục lợi.