KTĐT - Tính đến tháng 3/2010, tổng nguồn Quỹ bình ổn giá khoảng 1.500 tỷ đồng. Quỹ này không nhằm cố định một cái giá nào cụ thể mà sử dụng khi có biến động lớn về giá, tránh tình trạng tăng giá đột ngột, gây sốc cho nền kinh tế và xã hội. Đại diện lãnh đạo Liên bộ Tài Chính- Công thương khẳng định.

Quen dần với những điều chỉnh Lần gần đây nhất, giá xăng tăng 590 đồng/lít vào đúng mồng 8 Tết - thời điểm được coi là khá “nhạy cảm” và có thể gây tâm lý không tốt cho người dân. Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Cẩm Tú thừa nhận, đứng ở góc độ cá nhân ông, “việc chọn ngày đầu tiên đi làm sau một kỳ nghỉ Tết dài để tăng giá là chúng ta chưa “nhạy cảm” vì người dân chưa thực sự quen với việc xác định giá theo thị trường, đặc biệt là giá xăng dầu được giữ rất lâu và tự do hóa theo lộ trình chậm hơn các mặt hàng khác”. Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng cho rằng: “Cần nhìn nhận vấn đề một cách tổng thể, trong nền kinh tế thị trường thì thị trường quyết định giá, doanh nghiệp có quyền thay đổi giá theo tín hiệu thị trường. Một năm, có rất nhiều thời điểm được coi là nhạy cảm như các ngày Lễ, Tết… Nếu cứ tránh thì sẽ phải tránh suốt. Chúng ta phải tập làm quen với những điều chỉnh thế này”. Theo Nghị định 84 về kinh doanh xăng dầu, cứ cách 10 ngày, doanh nghiệp lại được quyền tăng giá. Đây được cho là mật độ khá dày và trong phiên họp thứ 29 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội diễn ra sáng 19/3, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh nói rằng, có thể sẽ giãn ngày ra đến 20 hoặc thậm chí 30 ngày mới cho doanh nghiệp tăng giá tiếp. Trao đổi về điều này, ông Nguyễn Cẩm Tú cho rằng, mật độ tăng giá dày hay không, không thể đánh giá một cách cảm tính mà phải nhìn vào thực tiễn diễn ra. Từ 15/12/2009 - ngày Nghị Định 84 có hiệu lực đến nay, doanh nghiệp mới tăng giá xăng 2 lần, bình quân 1 tháng rưỡi mới tăng giá 1 lần. Việc nâng mật độ giữa các lần điều chỉnh lên 20 ngày hoặc 30 ngày cũng là để tăng khả năng quản lý của Nhà nước lên, chúng ta có quyền làm vậy nếu doanh nghiệp lợi dụng quy định 10 ngày. Cạnh tranh công bằng Trước dư luận về việc Tổng Công ty Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) độc quyền nắm hơn 60% thị phần trên lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, ông Tú cho rằng, có sự hiều lầm về tỷ trọng của Petrolimex. Hiện, Petrolimex chỉ có 1.995 trên tổng 10.000 cây xăng trong cả nước, chiếm khoảng gần 20%. Còn lại, Petrolimex chiếm khoảng 40% số đại lý trên thị trường. Như vậy, Petrolimex chỉ có ưu thế khoảng trên 20% thị trường mà thôi so với hệ thống bán lẻ. Còn các đại lý có quyền ký với đơn vị khác nếu các đơn vị khác tạo điều kiện thuận lợi cho người ta, ở đây chúng ta cạnh tranh công bằng. Nếu có doanh nghiệp không cạnh tranh nổi việc ký với các đại lý thì doanh nghiệp phải tự hỏi tại sao mình không làm được điều đó. Nếu lấy số liệu bán của Petrolimex xem xét, sẽ thấy, trong đó, 30% là số liệu Petrolimex bán buôn cho các doanh nghiệp, cái này do đấu thầu. Ai cũng công bằng như ai. Hệ thống đại lý, tổng đại lý chiếm 45%. 45% này cũng cạnh tranh công bằng. Petrolimex chỉ có lợi thế là có khoảng trên 25% tự bán thông qua hệ thống của mình. Về vấn đề độc quyền, ông Tú nói: “Từ trước đến nay, việc độc quyền xăng dầu là hoàn toàn không có. Bởi xăng dầu cũng như bản thân Petrolimex nằm dưới sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước. Chưa bao giờ doanh nghiệp này có thể sử dụng quyền, lợi thế của mình để gây ảnh hưởng tới cạnh tranh thị trường. Ngoài ra chúng ta có Luật Cạnh tranh, mọi hành động cạnh tranh không công bằng đều bị xử phạt”. PV: Trong kinh doanh xăng dầu, có định mức cho phép thất thoát ở một mức độ nào đó. Mức thất thoát này được tính vào giá thành và người tiêu dùng phải chịu. Tuy nhiên, vừa rồi Kiểm toán Nhà nước (KTNN) phát hiện ra Petrolimex áp dụng định mức thất thoát từ năm 1986. Như vậy, mức thất thoát tính trong 24 năm qua là không thay đổi, trong khi công nghệ và điều kiện kỹ thuật hiện nay đã khác trước rất nhiều? Bà Nguyễn Thanh Hương - Cục phó Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính: Chức năng giám sát này là của Bộ Công thương, không phải là của Bộ Tài chính, Bộ Tài chính chỉ tham gia phần nào. Dù chưa nắm rõ lại vấn đề vừa nêu, nhưng trong quá trình làm việc, chúng tôi lấy các định mức tiên tiến chứ không áp dụng những định mức để làm căn cứ giám sát và chi từ nguồn ngân sách. Ông Bùi Ngọc Bảo - TGD Petrolimex: Thuật ngữ chính xác là "hao hụt" chứ không phải "thất thoát". Hiện, Nhà nước có một định mức duy nhất, định mức 758 do Petrolimex xây dựng và Bộ Vật tư (trước đây) ban hành năm 1986. Tại thời điểm đó, đây là định mức theo từng công đoạn để giúp cho Petrolimex khi đó chủ yếu là độc quyền, kiểm soát hao hụt theo từng công đoạn. Còn tổng định mức hao hụt được Nhà nước giao cho Petrolimex chỉ hỗ trợ cho công tác quản lý chứ không dùng để tổ chức hạch toán. Sau này, Luật Doanh nghiệp và các văn bản khác quy định rằng chức năng xây dựng các định mức kinh tế kĩ thuật thuộc về các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp có hội đồng quản trị. Tôi cho rằng, kiến nghị của KTNN với Bộ Công thương là có nhiều doanh nghiệp xăng dầu có nhiều định mức hao hụt khác nhau. Trong quá trình kiểm toán, có khả năng là một số doanh nghiệp đầu mối khác vẫn dùng định mức 758 để thanh quyết toán khi bù lỗ và KTNN đề nghị các doanh nghiệp này xây dựng định mức mới. Hoàn toàn không có chuyện Petrolimex vẫn sử dụng định mức 758. Từ 2007 - 2009, chúng tôi tiết giảm tới 40% so với định mức 758 của Nhà nước. Bài, ảnh: Đinh Trần