TNGT nông thôn dù khá nhức nhối, nhưng do thiếu kinh phí, khó huy động công an xã tham gia đảm bảo ATGT nên khu vực này đang được xem là “vùng trắng” về cưỡng chế vi phạm giao thông...

Khoang trong xu phat vi pham giao thong nong thon - Anh 1

Lực lượng công an xã tham gia giải tỏa hành lang ATGT - Ảnh: Vũ Đông

Đau đầu bài toán kinh phí hoạt động

Hiện cả nước có tới 9.595 xã, thị trấn với chằng chịt đường liên thôn, liên xã. Tuy nhiên, lực lượng CSGT gần như không tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm ATGT trên các tuyến đường này, nên việc vi phạm, TNGT khu vực này có dấu hiệu gia tăng. Trong khi đó, lực lượng công an xã, thị trấn dù có tới trên 113.000 người, nhưng chưa được huy động, hoặc có huy động cũng chưa thực sự phát huy hiệu quả trong công tác bảo đảm trật tự ATGT. Một trong những lý do là trang bị công cụ, phương tiện, trang phục cho công an xã còn thiếu, kinh phí, chế độ bồi dưỡng chưa đáp ứng yêu cầu.

Nói về vấn đề này, ông Cao Văn Phong, Chánh văn phòng Ban ATGT tỉnh Bến Tre cho rằng, khó khăn nhất hiện nay là kinh phí. Không có tiền khó huy động lực lượng tham gia đảm bảo trật tự ATGT nông thôn. “Với hơn 500 triệu đồng tiền đảm bảo ATGT phân cho lực lượng công an của 164 xã, phường, do đó mỗi xã, phường vỏn vẹn hơn 3 triệu đồng, chẳng hoạt động được gì. Tỉnh phải hỗ trợ thêm mỗi tháng 1 triệu đồng nữa nhưng cũng chỉ như “muối bỏ biển”, ông Phong cho biết.

Luật Xử lý vi phạm hành chính có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2013 quy định, tiền thu phạt vi phạm hành chính là khoản thu ngân sách địa phương hưởng 100%, nhưng tại Thông tư 199 của Bộ Tài chính hướng dẫn lại quy định: “Riêng tiền thu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực ATGT đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa, điều tiết về ngân sách T.Ư 70% để chi cho lực lượng công an, điều tiết cho ngân sách địa phương 30% để chi cho các hoạt động của các lực lượng bảo đảm trật tự ATGT trên địa bàn địa phương”. Thực tế này đã và đang đặt các địa phương vào thế “bí” vì ngân sách chi cho việc bảo đảm ATGT quá eo hẹp.

Ngoài kinh phí, theo ông Phong, thời gian qua cũng thiếu phương tiện trang bị cho công an xã hoạt động. Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ đạo hỗ trợ bằng cách cấp cho công an xã xe tịch thu của người vi phạm quá thời gian không đến nhận, nhưng đến nay mới trang bị được 112 xe cho một số xã trọng điểm. “Tuy nhiên, khi chúng tôi xuống kiểm tra, công an các xã rất ít khi đi vì không có tiền đổ xăng”, ông Phong cho biết và đề nghị được giữ lại 100% kinh phí xử phạt ATGT cho cấp xã để dễ thực hiện nhiệm vụ.

Giải thích về vấn đề này, ông Trần Sơn Hà, Cục trưởng Cục CSGT cho biết, khi Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2013 có hiệu lực, tiền xử phạt đưa vào ngân sách Nhà nước. Hiện nay, kinh phí được phân bổ theo Thông tư 137 của Bộ Tài chính, tiền xử phạt đưa vào ngân sách và hàng năm HĐND tỉnh dự toán tiền cho đảm bảo ATGT, các tỉnh sẽ báo cáo về Bộ Tài chính để phân bổ hàng năm.

“Hiện nay, lực lượng công an xã hoạt động theo Quyết định 51 của Chính phủ được chi theo chế độ đặc thù mới có hiệu lực từ 1/1/2015. Theo đó, lực lượng CSGT chính quy khi tuần tra thì được hưởng 20% trên tổng số tiền lương, còn công an xã đã có Pháp lệnh công an xã và đã có lương. Còn việc kinh phí phân bổ cho Bộ Công an, sẽ căn cứ vào Thông tư của Bộ Tài chính để phân bổ cho địa phương”, ông Hà lý giải.

Cách nào phát huy hiệu quả “cảnh sát làng”?

Chia sẻ về vấn đề này, ông Nguyễn Đức Hạnh, Chánh văn phòng Ban ATGT Hải Dương cho rằng, để huy động lực lượng này có hiệu quả cần có cơ chế chính sách cụ thể. Chẳng hạn như hiện Bộ Công an có quy định hỗ trợ kinh phí đảm bảo ATGT cho lực lượng cảnh sát khác trong đó có công an xã. Tuy nhiên, kinh phí này chưa đảm bảo cho lực lượng chính quy hoạt động, nói gì đến công an xã. Kinh phí xử phạt hàng năm nên trích hỗ trợ lại cho công an xã mỗi năm khoảng 1 - 2%. Chi cho công an xã sẽ có hiệu quả tức thời không riêng cho công tác đảm bảo trật tự ATGT mà còn công tác đảm bảo an ninh trật tự xã hội.

Theo Ths. Lê Văn Đạt, Trung tâm Phân tích cơ sở dữ liệu ATGT, Viện Chiến lược và Phát triển GTVT, TNGT xảy ra tại các tuyến đường nông thôn đang khá nhức nhối, chiếm khoảng 11-13% tổng số vụ, số người chết và số người bị thương. Trong đó tai nạn liên quan đến xe máy chiếm khoảng 80%. Nếu tính cả tuyến đường tỉnh, TNGT nông thôn chiếm trên 28% tổng số vụ.

“Tới đây cần tăng cường vai trò của lực lượng công an xã trong việc tuần tra, kiểm soát và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Trong đó, cần xem xét tăng cường chế độ chính sách bồi dưỡng cho lực lượng công an xã khi tham gia tuần tra, xử lý vi phạm chi phí như đối với dân quân, quân dự bị tham gia diễn tập”, ông Đạt kiến nghị.

Trần Duy