Cơ quan giám sát có cái lý của họ để làm như vậy...

Chuyện bình thường...

Theo Dự thảo Thông tư về việc xếp hạng các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài vừa được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) lấy ý kiến, NHNN sẽ thực hiện xếp hạng tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài định kỳ hàng năm. NHNN chỉ thông báo kết quả xếp hạng cho từng tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài mà không công bố trên website của NHNN do tính chất nhạy cảm của việc công bố.

Trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Ngô Hướng, nguyên Hiệu trưởng Đại học Ngân hàng TP.HCM và PGS.TS Trương Quang Thông, giảng viên khoa Ngân hàng, trường ĐH Kinh tế TP.HCM đều chỉ ra rằng, theo thông lệ quốc tế, dù đối tượng là một tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hay ngân hàng nội địa thì việc xếp hạng đều được thực hiện bởi một cơ quan chuyên môn về xếp hạng và thường độc lập với NHNN.

"Bất kỳ cơ quan giám sát tài chính nào như NHNN Việt Nam luôn có quyền đưa ra khung giám sát đối với những cơ quan cấp dưới, các định chế tài chính như ngân hàng trong nước và nước ngoài.

Việc này phụ thuộc vào nhu cầu giám sát, từng giai đoạn có thể dễ, khó khác nhau, lúc công khai, lúc bí mật. Còn bình thường, nếu là nền kinh tế thị trường thì luôn có những cơ quan đánh giá, xếp hạng bên ngoài, độc lập", PGS.TS Trương Quang Thông cho biết.

Khong cong khai ket qua xep hang ngan hang: Co ly do... - Anh 1

Các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam sẽ được xếp hạng gồm hạng A (tốt), hạng B (khá), hạng C (trung bình), hạng D (yếu) hoặc hạng E (yếu kém) căn cứ vào mức điểm xếp hạng đạt được.

Giải thích thêm, PGS.TS Ngô Hướng cho biết, về lý thuyết, các ngân hàng tham gia xếp hạng giống như một cách để PR, công bố cho khách hàng biết ngân hàng đó ở thứ hạng nào từ đó chọn lựa thiết lập quan hệ giao dịch.

"Ở các nước, các doanh nghiệp và ngân hàng thường tự nguyện tham gia xếp hạng. Chẳng hạn, doanh nghiệp, ngân hàng khi muốn bán trái phiếu, cổ phần thì họ sẽ tham gia xếp hạng và cơ quan xếp hạng là cơ quan độc lập. Người dân sẽ chọn những ngân hàng, doanh nghiệp nào có thứ hạng cao để mua trái phiếu, thậm chí giá trái phiếu giao dịch trên thị trường cũng chịu ảnh hưởng của sự xếp hạng.

Điều này cũng tương tự như khi ngân hàng quan hệ với khách hàng cũng đòi hỏi khách hàng phải có xếp hạng thì ngân hàng mới thiết lập quan hệ tín dụng.

Tất nhiên, xếp hạng là chuyện nhạy cảm, nhưng các doanh nghiệp và ngân hàng nói chung tham gia kinh doanh phải chấp nhận chuyện đó.

Còn ở Việt Nam xếp hạng mà không công bố thì tôi không rõ mục tiêu xếp hạng để làm gì?".

Cũng theo nguyên Hiệu trưởng Đại học Ngân hàng TP.HCM, cơ quan xếp hạng sẽ công bố các chuẩn mực để trên cơ sở đó xếp hạng ngân hàng. Còn người tiếp nhận những thứ hạng đó tin tưởng mức độ nào cũng dựa trên chuẩn mực đó.

Thông thường khi NHNN cho vay, chiết khấu các giấy  tờ của các ngân hàng cũng căn cứ vào thứ hạng của ngân hàng đó.

Phân tích thêm đến tính chất nhạy cảm của việc xếp hạng, PGS.TS Trương Quang Thông nhận xét, sự nhạy cảm này tùy theo từng lúc, từng nơi.

Chẳng hạn, đối với ngân hàng nội địa, đã rất lâu Việt Nam hầu như không công bố một ngân hàng nào đó được đặt vào diện kiểm soát đặc biệt, nhưng khoảng 5-6 năm sau công chúng mới biết. Cơ quan giám sát có cái lý của họ để làm như vậy, có thể họ sợ một sự đổ vỡ nào đó. Tuy nhiên, thời gian qua có thông tin: sắp tới nếu cần thiết sẽ cho ngân hàng đổ vỡ, không biết khi nào mới thực hiện.

Còn ngân hàng nước ngoài là một đối tượng đặc biệt, có thể cơ quan giám sát lo ngại trong trường hợp ngân hàng xếp hạng yếu kém được công bố sẽ xảy ra một scandal hay những hệ lụy  không mong đợi khi công chúng đón nhận tín hiệu thị trường...

Một căn cứ để xử lý ngân hàng yếu kém

Cả hai vị chuyên gia đều cho rằng, kết quả xếp hạng tổ chức tín dụng, ngân hàng nước ngoài có thể coi là thông tin tham khảo và là một trong những căn cứ để xử lý ngân hàng yếu kém.

Việc xử lý như thế nào đã có luật về ngân hàng, chẳng hạn ngân hàng yếu kém có thể bị đình chỉ hoạt động hoặc đưa vào diện kiểm soát đặc biệt...

PGS.TS Trương Quang Thông cho biết thêm, thời gian qua việc xử lý các ngân hàng yếu kém cũng đã được tiến hành. Tại hội sở của một số ngân hàng nội địa có vấn đề về nợ xấu luôn có cán bộ thanh tra giám sát nhà nước túc trực thường xuyên. Bên cạnh đó, việc mua lại một số ngân hàng 0 đồng cách đây vài năm cũng là một cách xử lý. Chưa kể thời gian qua, một số đại án ngân hàng bắt đầu được đưa ra xét xử rốt ráo.

"Việc xếp hạng ngân hàng có thể coi là thông tin tham khảo, có thì dù sao cũng tốt hơn là không có. Vấn đề là mục tiêu, động lực, cách thức thực hiện như thế nào, để cho công chúng tiếp cận và xem xét vấn đề đó ra sao", PGS.TS Trương Quang Thông kết luận.

Thành Luân