Việc phân bổ ngân sách bình quân và dàn đều sẽ không tạo điểm nhấn trong đầu tư phát triển và không đưa được nguồn tiền vào những nơi có lợi thế cạnh tranh, sinh lời, tạo ra nguồn thu cho ngân sách Nhà nước.

Đó là ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội trong phiên thảo luận ở tổ sáng (25/10) về tình hình ngân sách 2013 và phương án phân bổ năm 2014.

Đầu tư có trọng điểm

Đa số đại biểu đều đồng tình với đề nghị của Chính phủ về sự cần thiết phải phát hành bổ sung 170.000 tỷ đồng vốn trái phiếu Chính phủ (TPCP) giai đoạn 2014 - 2016. Các ý kiến cũng đồng tình với nhận định của Chính phủ nợ công vẫn nằm trong giới hạn Quốc hội cho phép (dưới 65% GDP).

Đoàn đại biểu TP Hồ Chí Minh thảo luận ở tổ.

Đại biểu Trần Ngọc Hòa (TP Hồ Chí Minh) băn khoăn, theo phương án mà Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH - ĐT), riêng 2 dự án nâng cấp quốc lộ 1A và quốc lộ 14 đã chiếm hơn 61.000 tỷ đồng. Ngoài ra còn vốn đối ứng FDI là trên 20.000 tỷ. Hiện nay, ta nợ đọng xây dựng cơ bản hơn 90.000 tỷ đồng. Nếu dùng chi cho các khoản này thì đã hết 170.000 tỷ đồng trái phiếu phát hành. Trong khi đó, Bộ KH - ĐT lại nêu kế hoạch dùng số tiền này cho danh sách các dự án 2 năm trước đây đã đưa ra. Theo nguyên tắc thì phải sử dụng nguồn trái phiếu này cho 3 việc trên.

Do vậy, đại biểu Hòa cho rằng, cách làm như hiện nay là không ổn, Bộ KH - ĐT nên đưa ra tiêu chí, có “bộ lọc” cụ thể để đưa ra những phương án thực sự cần thiết.

Cùng quan điểm trên, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP Hồ Chí Minh) cho rằng, tất cả các khoản đầu tư hiện nay của chúng ta là đi vay với lãi rất cao. Chính vì thế, khi duyệt dự án thì ưu tiên theo tiêu chí hiệu quả kinh tế xã hội chứ không theo thời gian hoàn thành.

“Điểm quan trọng là cần chú ý nuôi dưỡng nguồn thu, có khả năng đóng góp vào GDP. Có những công trình hiện nay đã hoàn thành, thắp điện sáng trưng, có bảo vệ nhưng không hoạt động. Bên cạnh đó, năm 2014 lượng trái phiếu Chính phủ phát hành lên tới gần 400.000 tỷ đồng. Đây là một con số lớn và cần lưu tâm”, đại biểu Trần Hoàng Ngân phân tích.

Bệnh lãng phí

Vấn đề lãng phí trong công tác họp hành, hội nghị, đi công tác... được khá nhiều đại biểu đại biểu quan tâm, cho ý kiến trong phiên họp hôm qua. Đặc biệt, là công tác giải ngân 16 chương trình mục tiêu quốc gia về dạy nghề, giảm nghèo, nước sạch...

Nhìn tổng thể, đầu tư công gần đây điều hành tốt hơn nhưng theo tôi vẫn còn lãng phí bởi nhiều dự án dở dang. Theo báo cáo Chính phủ, có một số công trình khởi công mới nhưng chưa biết lấy nguồn nào thực hiện.

Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm
(TP Hồ Chí Minh)

Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm (TP Hồ Chí Minh) cho rằng, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, doanh nghiệp vật lộn tồn tại để đóng góp từng đồng cho ngân sách. Trong khi đó, việc khánh thành, lễ hội... ở nhiều nơi lại làm hoành tráng. Nhiều chương trình mục tiêu quốc gia không thực chất với dân. Ví dụ như việc dạy nghề làm tóc thì lại dành cho người dân ở miền núi. Ngoài ra, một số chương trình nội hàm nghe có ý nghĩa nhưng lại không có ý nghĩa gì.

“Chúng ta chi 1 tỷ đồng nhẹ nhàng trong khi người dân gò lưng đóng từng đồng một. Có những hội nghị nhỏ nhưng mời cả nước về dự. Người dân phải gánh từng chiếc vé máy bay. Chúng ta nói thực hành tiết kiệm nhưng lãng phí quá. Nghĩ đến lãng phí mà tôi thấy xót ruột quá”, đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm bức xúc.

Theo đại biểu Tâm, các chương trình mục tiêu quốc gia đều có phần bồi dưỡng, tuyên truyền. Gần cuối năm thì tập trung hội thảo, tập huấn... để giải ngân. In tài liệu số lượng lớn, còn mới toanh mà đem bán giấy vụn. Gây lãng phí lớn cho ngân sách. Vì vậy, cần cương quyết thu hẹp dự án thành phần chi cho công tác tuyên truyền, bồi dưỡng.

Cùng quan điểm trên, đại biểu Đỗ Văn Đương (TP Hồ Chí Minh) cho biết, 16 chương trình mục tiêu quốc gia được tổng kết hời hợt. Các chương trình này thực tế có nhiều cuộc hội họp, tập huấn vội vàng và in ấn tài liệu rồi... không ai đọc.

Do vậy, các đại biểu đều cho rằng, nên thu hẹp các chương trình mục tiêu quốc gia, một số chương trình không nhất thiết đưa vào mục tiêu quốc gia mà giao trực tiếp cho địa phương.

“Tôi đồng ý thu hẹp lại các chương trình mục tiêu quốc gia, đồng ý giảm 50%, thậm chí giảm mạnh nữa cho chi họp hành, hội thảo, bồi dưỡng”, đại biểu Đỗ Văn Đương (TP Hồ Chí Minh) nhấn mạnh.

Cùng quan điểm trên, nhưng đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm cho rằng, chúng ta cũng không quá cực đoan mà phải tỉnh táo, việc gì cần thiết thì vẫn phải thực hiện để đảm bảo an sinh xã hội.

Bài và ảnh: Phi Sơn