Về tình, việc đăng ảnh “siêu xe biển xanh” chỉ là hành vi giỡn chơi, không hại ai; về luật thì không có cơ sở pháp lý để xử phạt.

Vừa qua, trên một diễn đàn về ô tô, có người đã đăng loạt ảnh xe mô hình đồ chơi gắn biển số xanh chụp cận cảnh kèm dòng trạng thái “Sắp có biến lớn rồi…”. Có người vừa nhìn là biết ngay đây là xe mô hình mà con nít (và cả người lớn) hay chơi, được chụp cận cảnh; nhưng cũng có người nhìn ba chớp ba nháng nghĩ đây là dàn siêu xe được gắn biển số xanh. Thậm chí có báo còn đăng tin và liên hệ với công an để xác minh.

“Không xử hình sự thì cũng phạt hành chính”

Theo Công an TP Cần Thơ, những hình ảnh trên hoàn toàn giả mạo. Dàn “siêu xe” chỉ là xe mô hình (dạng đồ chơi), được đặt dưới gầm giường hoặc gầm tủ rồi chụp với hiệu ứng sắp đặt và đưa lên Facebook.

Tuy nhiên, Công an TP Cần Thơ nhận định việc làm trên đã gây dư luận không tốt, ảnh hưởng đến công tác quản lý hành chính và trật tự xã hội tại địa phương nên truy tìm người đăng tải các bức ảnh để làm rõ.

Trả lời báo điện tử Dân Trí, Thiếu tướng Trần Thế Quân, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và Cải cách hành chính tư pháp (Bộ Công an), cho rằng mới nhìn không ai bảo đó là đồ chơi cả, qua xác minh mới biết là đồ chơi. Vì vậy, tướng Quân cho rằng phải điều tra xem mục đích của việc đó là gì, nếu giả mạo cái đó có thể xem xét về hành vi vu khống.

Tuy nhiên, tướng Quân cũng lưu ý phải điều tra toàn diện, phải xem xét động cơ, mục đích của việc đó là gì, nếu chưa tới mức xử lý hình sự thì xử lý hành chính.

“Đây là một câu chuyện pháp lý, cũng giống nhiều vấn đề khác, đưa sai thông tin lên mạng xã hội cũng có thể bị xem xét trách nhiệm. Mỗi người phải tự chịu trách nhiệm về hành vi của mình để thông tin cho chuẩn xác” - tướng Quân nói.

Khong de xu nguoi dang anh 'sieu xe bien xanh' - Anh 1

Hình ảnh những chiếc ô tô đồ chơi gắn biển xanh đăng trên mạng khiến có người lầm tưởng đây là “siêu xe” gắn biển số xanh. (Ảnh chụp từ màn hình Facebook)

Không đủ căn cứ pháp lý xử phạt

Theo luật sư (LS) Nguyễn Thế Truyền (Đoàn LS TP Hà Nội), việc một cá nhân đưa hình ảnh dàn xe siêu mô hình lên mạng Facebook là quyền tự do biểu đạt, chia sẻ cảm xúc cá nhân của người đó với bạn bè, cộng đồng. Hành vi này không xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân nào cả.

“Việc đăng ảnh kèm thông tin “Sắp có biến lớn rồi…” trong một diễn đàn về ô tô, xe máy mà không có thêm bất kỳ thông tin nào khác thì khó có thể coi đây là việc “đưa thông tin không đúng sự thật lên mạng xã hội” được. Vì sự thật ở đây chỉ là dàn xe mô hình của một người đam mê sưu tầm, việc gắn thêm các biển số yêu thích cũng chỉ làm tăng thêm chi tiết “như thật” của mô hình, nó là một trong những tiêu chí thích thú của người đam mê các loại mô hình mà thôi” - LS Truyền phân tích.

LS Truyền cho rằng đã là mô hình thì không phải thật. Thông tin cung cấp theo bức ảnh “Sắp có biến lớn rồi…” xét về ngữ nghĩa chỉ ở dạng phỏng đoán, không ám chỉ bất kỳ hiện tượng hay khẳng định một vấn đề gì. “Vì vậy hành vi ấy không đủ cơ sở, căn cứ pháp lý để xem xét xử lý người đăng những hình ảnh này, không thể gán ghép đó là hành vi vi phạm về việc “đưa thông tin không đúng sự thật lên mạng”” - LS Truyền nhận định.

Đồng tình, LS Nguyễn Thị Phương Thi (Đoàn LS TP.HCM) nói việc đăng ảnh như vậy kèm theo câu “Sắp có biến lớn rồi…” chẳng ảnh hưởng đến ai cả. Mặc dù hành động này có làm không ít người hiểu nhầm nhưng người tinh ý thì dễ dàng nhận ra đó chỉ là xe mô hình. Khi cơ quan chức năng vào cuộc, đã xác minh rõ đây là mô hình thì đã giải tỏa được hiểu nhầm của dư luận. “Theo tôi, sự việc đến đây là đã ổn thỏa, không cần thiết phải truy tìm, làm rõ động cơ làm gì vì hành vi này căn bản không vi phạm pháp luật. Pháp luật không cấm, hành vi không trái luật thì không có cơ sở gì để xử lý” - LS Thi nhận xét.

Có tội gì đâu mà xử!

Đó chỉ là mô hình đồ chơi thôi mà, có tội gì đâu mà xử! Hành vi gắn biển số xanh cho mô hình đồ chơi rồi đăng lên mạng xã hội không có dấu hiệu cấu thành tội phạm. Hành vi này không vi phạm pháp luật và cũng không gây hại cho ai cả.

Câu nói “Sắp có biến lớn rồi…” là một câu nói chung chung, không ảnh hưởng đến cá nhân, tổ chức nào. Chỉ khi nào anh ta làm giả biển số gắn vào xe thật, cho xe tham gia giao thông thì mới có cơ sở xử lý. Hoặc với mô hình đồ chơi này mà anh ta đăng lên mạng xã hội kèm theo bình luận xuyên tạc, nói xấu cơ quan chức năng thì mới bị xử lý.

Pháp luật không cấm gắn biển số cho mô hình đồ chơi. Xe đồ chơi mang biển số xanh, đỏ gì cũng kệ nó. Như việc nhiều cơ sở may áo trẻ em kiểu đồng phục ngành công an hay quân đội thì không thể xử lý về tội sản xuất, kinh doanh, buôn bán trái phép quân trang, quân dụng được.

Theo tôi, đây là tự do sáng tạo của xã hội. Bây giờ mấy đứa nhỏ nó ngồi làm ra trò chơi game, suy nghĩ ra đủ thứ gắn vô chơi, làm sao mà xử lý. Trong xã hội hiện đại nên hạn chế can thiệp những việc không cần thiết.

TS PHAN ANH TUẤN,Trưởng bộ môn Luật hình sự
ĐH Luật TP.HCM