Tới nay, Nhật Bản và IAEA vẫn khẳng định khủng hoảng hạt nhân ở nhà máy Fukushima I "khác hoàn toàn" so với thảm họa Chernobyl. Vậy những gì đang xảy ra ở Fukushima thực sự có tồi tệ như thảm họa ở Ukraina năm 1986 hay không?

Độ nghiêm trọng của khủng hoảng hạt nhân tại Nhật đã được nâng lên mức 7 - mức cao nhất. Đến nay, mới chỉ có Fukushima và Chernobyl là hai sự cố hạt nhân được xếp vào cấp 7 - cấp cao nhất theo thang đo các cấp độ sự kiện hạt nhân quốc tế (INES). Cấp độ khủng hoảng hạt nhân 7 là mức "gây ảnh hưởng sức khỏe con người và môi trường trên diện rộng". Denis Flory, người đứng đầu Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) khẳng định, "sự cố tại Fukushima và thảm họa Chernobyl hoàn toàn khác nhau". Thảm họa Chernobyl gây lây lan phóng xạ mãi mãi tại khu vực trong vòng bán kính 30 km xung quanh nhà máy. 32 người đã thiệt mạng hầu hết vì nhiễm phóng xạ. Các nạn nhân gồm những nhân viên làm việc tại nhà máy và lính cứu hỏa khắc phục sự cố. Cũng theo ước tính của IAEA, có khoảng 4.000 người khác sau này chết vì ung thư do nhiễm phóng xạ của Chernobyl. Cho dù chỉ có lò phản ứng số 1 của Fukushima bị nổ khí hydro liều thấp, nhưng các lò phản ứng còn lại nhìn chung cũng bị rò rỉ phóng xạ mức độ lâu dài. Theo ước tính của Ủy ban An toàn công nghiệp và năng lượng Nhật Bản (NISA), khoảng 630 nghìn terabecquerel đồng vị phóng xạ đã rò rỉ ra từ nhà máy Fukushima. Trong khi đó, lượng phóng xạ phát tán từ thảm họa Chernobyl lên tới 5,2 triệu terabecquerel. Như vậy, lượng phóng xạ từ Fukushima vẫn chỉ bằng 1/10 của thảm họa Chernobyl. Giáo sư Francis Livens, giám đốc nghiên cứu của Viện Hạt nhân Dalton ở Manchester, Anh cũng cho biết: "Khác biệt chính là Fukushima phán tán ít phóng xạ hơn Chernobyl. Ước tính lượng phóng xạ phát ra chỉ bằng từ 5-10% của thảm họa Chernobyl". Thêm vào đó, các lò phản ứng tại Fukushima đã tự động ngừng hoạt động an toàn sau trận động đất. Ngược lại, lò phản ứng tại Chernobyl thì không. Theo IAEA, thảm họa ở Ukraina xuất phát từ một loạt những sai lầm của nhà máy hạt nhân. Lỗi thiết kế lò phản ứng và việc xem nhẹ việc an toàn hạt nhân đã dẫn tới nổ lõi thép của các lò phản ứng. Từ đó khiến chất phóng xạ lớn với liều cao lây lan ra môi trường trong khoảng thời gian cực ngắn. Không chỉ vậy, ông Denis Flory cũng nói rằng, cơ chế xảy ra sự cố tại hai nhà máy là khác nhau. Lò phản ứng ở Chernobyl không có vỏ bọc bảo vệ còn ở Fukushima thì có và thùng bảo vệ lò phản ứng ở Nhật vẫn có tác dụng sau hàng loạt các vụ nổ. Một lần nữa, ông Flory cho biết, tình hình tại Fukushima hiện nay "rất nghiêm trọng nhưng có dấu hiệu cho thấy đã có thể phục hồi một số chức năng điều hành tại nhà máy". Thanh Thanh Lan (Theo CNN, AFP)