(VH)- Từ ngày 26 - 28.2, Đoàn công tác của Bộ VHTTDL do Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh làm Trưởng đoàn đã đến thăm và làm việc với lãnh đạo các tỉnh Hà Nam, Ninh Bình, Thanh Hóa và Nghệ An với nội dung chính là kiểm tra thực tế công tác quản lý, tổ chức lễ hội.

Tại Hà Nam, dự và làm việc với Bộ trưởng có ông Trần Xuân Lộc, Chủ tịch UBND tỉnh cùng một số Sở, ngành liên quan; tại Ninh Bình, dự và làm việc với Bộ trưởng có ông Bùi Văn Thắng, Chủ tịch UBND tỉnh cùng một số Sở, ngành; tại Thanh Hóa, dự và làm việc với Bộ trưởng có ông Nguyễn Văn Lợi, Bí thư Tỉnh ủy và lãnh đạo UBND tỉnh cùng các Sở, ngành liên quan; tại Nghệ An, dự và làm việc với Bộ trưởng có ông Trần Bình Minh, Phó bí thư Tỉnh ủy và lãnh đạo UBND tỉnh cùng một số Sở, ngành liên quan. Trong các buổi làm việc với các lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND của các tỉnh nói trên, Bộ trưởng đánh giá cao cố gắng của các cấp, các ngành trong việc quản lý và tổ chức lễ hội ngày một tốt hơn. Tuy nhiên ông cũng chỉ rõ, thời gian gần đây, việc quản lý và tổ chức lễ hội ở một số địa phương, nhất là những tỉnh, thành phố có nhiều lễ hội, lễ hội kéo dài nhiều ngày thiếu chặt chẽ, chưa thích ứng được với tình hình mới (số lượng người tham gia lễ hội ngày càng đông; dịch vụ, hàng quán ngày càng nhiều...) nên đã để xảy ra không ít biến tướng trong hoạt động lễ hội, gây phản cảm đối với khách tham quan. Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh và Đoàn công tác tại di tích lịch sử văn hóa chùa Bà Đanh (Hà Nam) sáng 26.2.2010 Đề cập đến những hiện tượng cụ thể, Bộ trưởng nói lễ hội truyền thống, dân gian thường gắn với di tích. Vì thế, gần đây nhiều người đi hành lễ và tham gia lễ hội có biểu hiện đặt tiền lễ, tiền công đức lên các ban thờ hoặc gài tiền vào đồ lễ, tượng Phật, dùng tiền vuốt lên tượng, vứt tiền xuống giếng. Tại những di tích, Ban tổ chức quy định không cúng xôi thịt nhưng người hành lễ vẫn không chấp hành. Đốt vàng mã và đốt hương trong các cung cấm đang có xu hướng gia tăng... Những hành vi biến tướng và lạm dụng này đã bị dư luận phản ứng khá gay gắt, Ban tổ chức lễ hội thường xuyên nhắc nhở nhưng người hành lễ và người tham gia lễ hội vẫn chưa có nhiều chuyển biến trong ý thức thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội. Kiểm tra thực tế việc tăng cường công tác chỉ đạo, quản lý hoạt động văn hóa, tín ngưỡng tại chùa Bái Đính (Ninh Bình), Bộ trưởng và Đoàn công tác đã bắt gặp hiện tượng người dân lên gác chuông nơi đây rồi vò tiền ném xuống trống đồng bên dưới và gài tiền vào các tượng Phật. Công tác vệ sinh môi trường; quy hoạch dịch vụ, hàng quán, bãi đỗ xe chưa thật sự được coi trọng nên giá trị không gian, cảnh quan di tích bị ảnh hưởng. Đây không phải là trường hợp cá biệt mà đang diễn ra ở nhiều di tích khác. Kiểm tra tại lễ hội đền Vua Mai (Nghệ An) và đền Độc Cước (Thanh Hóa), Bộ trưởng cũng như Đoàn công tác cũng bắt gặp những hiện tượng nêu trên. Tại đền Độc Cước, mặc dù nhà đền đã làm khung kính bảo vệ một số pho tượng quý nhưng người dân đến hành lễ vẫn cố tình nhét tiền bằng được vào trong tượng. Ngay tại những di tích nêu trên, Bộ trưởng yêu cầu các Sở, ngành liên quan, nhất là những người trông coi di tích tháo bỏ những đồng tiền gài trên tượng Phật, ban thờ đưa vào hòm công đức và yêu cầu những người trông coi di tích phải hướng dẫn và phát hiện kịp thời để nhắc nhở người dân. Ông cũng cho rằng, đây là những hành vi chưa văn hóa, gây phản cảm, vì thế Ban chỉ đạo, Ban tổ chức lễ hội cần có biện pháp kiên quyết để ngăn chặn bằng được tình trạng này. Trong các buổi làm việc với lãnh đạo các tỉnh nói trên, Bộ trưởng luôn nhấn mạnh, lễ hội là một trong những nét đẹp truyền thống của dân tộc ta. Lễ hội gắn liền với di tích là nơi sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của dân tộc, ở đó chứa đựng nhiều giá trị cao đẹp, khơi dậy tinh thần yêu nước, tôn vinh các bậc tiền nhân. “Ngày nay, chúng ta được thừa hưởng những giá trị di sản đó thì phải làm sao để lễ hội, hoạt động văn hóa tín ngưỡng tại di tích ngày càng tốt hơn. Để làm được điều đó cần thực hiện nghiêm các quy định hiện hành về quản lý, tổ chức lễ hội”, Bộ trưởng nêu rõ. Các Ban chỉ đạo và Ban tổ chức lễ hội cũng cần tăng cường chỉ đạo sát sao, thường xuyên. Ông đề nghị lãnh đạo các tỉnh chỉ đạo các Sở, ban ngành liên quan, các cấp chính quyền vào cuộc với thái độ quyết liệt trong việc quản lý lễ hội. Đối với đội ngũ thanh tra chuyên ngành và thanh tra liên ngành phải tổ chức thanh tra, kiểm tra lễ hội thường xuyên hơn, trong đó tập trung vào những công việc cụ thể. Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh và Đoàn công tác kiểm tra tại di tích lịch sử văn hóa Thái Miếu nhà Lê (Thanh Hóa) sáng ngày 28.2.2010 Nếu không kiểm tra, thanh tra thường xuyên để nhắc nhở và xử lý nghiêm những hành vi biến tướng trong hoạt động lễ hội, hoạt động văn hóa, tín ngưỡng tại di tích; nếu chỉ cần lơ là trong việc chỉ đạo, kiểm tra trong một thời gian ngắn thì sẽ khó lòng ngăn chặn triệt để tình trạng trên. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương phải thường xuyên tuyên truyền dưới mọi hình thức để người dân, người hành lễ và người tham gia lễ hội hiểu rõ giá trị của di tích, công trạng của những nhân vật lịch sử, anh hùng dân tộc và nắm được các quy định hiện hành. Bên cạnh những quy định đã được ban hành trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội, ông đề nghị các địa phương tích cực nghiên cứu, đề xuất những biện pháp để quản lý lễ hội ngày một tốt hơn. Trước mắt, Bộ trưởng đề nghị các địa phương thực hiện nghiêm quy định Quy chế tổ chức lễ hội; Nghị định và Thông tư về Quy chế hoạt động văn hóa và kinh doanh dịch vụ văn hóa và Chỉ thị về Tăng cường công tác chỉ đạo, quản lý hoạt động văn hóa, tín ngưỡng tại di tích. Tại các buổi làm việc với bốn tỉnh nói trên, ông đề nghị Sở VHTTDL các địa phương thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo định kỳ với lãnh đạo Bộ về tình hình tổ chức sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng tại các di tích và các lễ hội trong dịp đầu năm. Cũng tại các buổi làm việc với các tỉnh, Bộ trưởng đề nghị các địa phương khẩn trương tổ chức quy hoạch lại lễ hội, theo đó đánh giá kết quả làm được, đồng thời nêu ra những mặt còn hạn chế. Từ đó xây dựng kế hoạch tổ chức gắn liền với các biện pháp quản lý một cách chặt chẽ. Bộ trưởng nhấn mạnh, những mặt hạn chế trong hoạt động và quản lý lễ hội như vẫn còn hiện tượng tổ chức lễ hội không xin phép; một số địa phương xem nhẹ trách nhiệm trong công tác quản lý lễ hội; tổ chức các trò chơi điện tử trá hình dưới dạng cờ bạc; một số địa phương vẫn còn tự ý đưa đồ cung tiến không phù hợp với nội dung thờ tự vào di tích là phản ánh đúng những mặt hạn chế của quản lý lễ hội hiện nay. Theo ông, khi đã nhận diện được những mặt hạn chế thì phải có các biện pháp để ngăn chặn, dẹp bỏ. Tại các buổi làm việc với lãnh đạo các tỉnh, Bộ trưởng luôn luôn nhấn mạnh đến việc nâng cao vai trò, vị trí, trách nhiệm của các cấp chính quyền địa phương trong công tác chỉ đạo, quản lý và tổ chức lễ hội. Bởi nếu chỉ một ngành VHTTDL vào cuộc thì cũng không thể ngăn chặn, xử lý được những hiện tượng xấu trong hoạt động lễ hội. Đối với những lễ hội mang tính chất sự kiện kỷ niệm, chào mừng thì phải có đề án, kịch bản thật cụ thể và cần được nghiên cứu, cân nhắc kỹ về mặt nội dung, tránh sự trùng lắp, dàn trải và gây lãng phí. Đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa trong hoạt động lễ hội. Nguyễn Hòa-ảnh: Trần Huấn