- Đông Bắc hoang sơ đến cảm động. Nếu bạn đã lên cao nguyên đá Đồng Văn nổi tiếng, đèo Mã Pí Lèng hiểm trở, dinh thự vua Mèo, cột cờ Lũng Cũ, núi Đôi... rồi quay trở về bằng đường bộ, bạn sẽ tiếc nuối bởi hành trình ấy thiếu những dòng sông Đông Bắc.

Có lẽ, không cần giới thiệu thêm nhiều về cao nguyên đá Đồng Văn và những cung đường, địa danh bạn đã “phượt”. Nhưng, hãy ngẫm về hành trình trở về. Tại sao không phải bằng đường sông nhỉ, để rút ngắn được 250km lộ trình danh thắng liên hoàn qua bốn tỉnh Hà Giang - Tuyên Quang - Bắc Kạn - Cao Bằng? Có được tour “đi núi, về sông” ấy là nhờ từ đầu 2008, khi cửa đập thủy điện Na Hang (Tuyên Quang) đóng lại, mực nước khu vực lòng hồ dâng lên giúp thông suốt tuyến đường nối huyện Bắc Mê (Hà Giang) với Na Hang theo sông Gâm và nối với hồ Ba Bể qua sông Năng. Vì thế tuyến đường thủy Hà Giang - Tuyên Quang - Bắc Kạn được kéo lại gần. Một công ty lữ hành phía Nam đã phát hiện ra hành trình này, sau nhiều lần thử nghiệm, quyết định đưa vào khai thác tour từ cuối năm 2010. Nếu sông Lô lững lờ lượn dọc con đường lên với Đồng Văn, sông Nho Quế như dải lụa vắt ngang những dãy núi dựng đứng trên đỉnh Mã Pí Lèng, thì sông Gâm, sông Năng... hoang sơ, bình yên đến kỳ lạ. Đó là nhờ dòng sông ấy nằm lọt giữa khu bảo tồn thiên nhiên Tát Kẻ - Bản Bu. Tàu chở khách cứ thế lướt nhẹ giữa hai bờ là núi đã vôi ẩn hiện. Lấp ló đâu đó vài chiếc thuyền buông lưới. Một vài gốc cây khô trơ trọi đột ngột hiện trên mặt nước như tiếc nuối cái thuở còn là nguyên sinh, nay đã bị sông vùi lấp. Một đàn trâu thơ thẩn gặp cỏ ven sông... Trong khung cảnh thơ mộng ấy, muộn phiền của cuộc sống thường nhật tan biến. Ngọc Hà