Cam kết hỗ trợ vốn phát triển chính thức (ODA) của Nhật Bản dành cho Việt Nam đã lên tới 146,613 tỷ yên (tương đương 1,5 tỷ USD) trong tài khóa 2009. Đây là mức cao nhất kể từ trước tới nay.

Theo kế hoạch, ngày mai (ngày 2/3/2010), Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc, thay mặt Chính phủ Việt Nam và Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Mitsuo Sakaba (thay mặt Chính phủ Nhật Bản) sẽ ký Công hàm trao đổi về việc Chính phủ Nhật Bản cung cấp vốn ODA cho Việt Nam trong đợt 2, tài khóa 2009, với tổng trị giá 25,822 tỷ yên. Như vậy, chỉ trong tài khóa 2009, cam kết vốn vay ODA của Nhật Bản dành cho Việt Nam đã lên tới 146,613 tỷ yên (tương đương 1,5 tỷ USD) - mức cao nhất kể từ trước tới nay. Ngoài 25,822 tỷ yên mà ngày mai, Công hàm trao đổi sẽ được ký, trong đợt 1 tài khóa 2009, Chính phủ Nhật Bản đã cam kết cung cấp 64,891 tỷ yên vốn ODA cho Việt Nam. Bên cạnh đó, Chính phủ Nhật Bản còn quyết định hỗ trợ 7 tỷ yên cho Chương trình Tín dụng giảm nghèo 8 (PRSC 8) và 47,9 tỷ yên giúp Việt Nam khắc phục ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính thế giới, cũng như kích thích tăng trưởng kinh tế. Cam kết vốn vay ODA của Nhật Bản trong tài khóa 2009 hầu hết tập trung vào các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông - vận tải, năng lượng, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn, xóa đói giảm nghèo… Nếu như 5 dự án được tài trợ vốn ODA của Nhật Bản trong đợt 1 tập trung vào các dự án hạ tầng nông thôn, năng lượng, hỗ trợ doanh nghiệp... thì cả 5 dự án được hưởng lợi trong đợt 2 tài khóa 2009 đều là các dự án trong lĩnh vực hạ tầng quy mô lớn. Đó là các dự án Xây dựng cầu Cần Thơ (4,626 tỷ yên); Khôi phục cầu Quốc lộ 1 giai đoạn 3 (đoạn Cần Thơ - Cà Mau) với 1,038 tỷ yên; Xây dựng nhà ga hành khách T2 - Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài (12,607 tỷ yên); Phát triển cơ sở hạ tầng Khu công nghệ cao Hòa Lạc (1,005 tỷ yên) và Dự án đường nối từ cầu Nhật Tân đi Sân bay Nội Bài (6,546 tỷ yên). Trên thực tế, Việt Nam cũng đang có nhu cầu lớn trong việc sử dụng vốn ODA để phát triển cơ sở hạ tầng. Bước vào năm 2010, năm bản lề của việc hoàn thành Chiến lược Phát triển kinh tế - xã hội 10 năm (2001-2010), cũng như Kế hoạch 5 năm (2006-2010), Việt Nam càng cần nhiều hơn nữa sự hỗ trợ của Nhật Bản trong việc cung cấp vốn vay ODA, nhằm phát triển cơ sở hạ tầng, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế, cũng như xóa đói giảm nghèo... Hiện nay, các dự án lớn như Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng Cảng quốc tế Cái Mép - Thị Vải, đường cao tốc Bắc - Nam (đoạn TP.HCM - Dầu Giây), Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn II, Đại lộ Đông - Tây TP.HCM, Dự án cải thiện môi trường nước TP.HCM…, mà Nhật Bản đã cung cấp vốn ODA để thực hiện, vẫn đang cần được bổ sung thêm vốn để hoàn thành. Ngoài ra, còn một loạt công trình cơ sở hạ tầng quy mô lớn, thiết yếu, như Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng (cảng Lạch Huyện), đường cao tốc Bắc - Nam (đoạn Đà Nẵng - Quảng Ngãi), Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Dự án Cấp nước và Xử lý nước thải Đồng Nai… cũng đã được Chính phủ Việt Nam đề nghị Chính phủ Nhật Bản cung cấp vốn ODA. 19 năm qua, Chính phủ Nhật Bản luôn là nhà tài trợ ODA lớn nhất cho Việt Nam, với tổng số vốn ODA viện trợ khoảng 14 tỷ USD, chiếm khoảng 1/3 trong tổng số vốn tài trợ của cộng đồng quốc tế dành cho Việt Nam. Bước sang năm 2009, năm thứ 19 kể từ khi Chính phủ Nhật Bản bắt đầu nối lại viện trợ phát triển cho Việt Nam, Việt Nam và Nhật Bản đã có nhiều hoạt động hợp tác nhằm tăng cường sự hỗ trợ ODA, đồng thời sử dụng có hiệu quả nguốn vốn ODA của Chính phủ Nhật Bản dành cho Việt Nam. Kế hoạch viện trợ dành cho Việt Nam cũng được sửa đổi. Theo đó, ODA của Nhật Bản sẽ triển khai theo 4 lĩnh vực gồm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế; cải thiện về mặt xã hội, đời sống và rút ngắn chênh lệch; bảo vệ môi trường; nâng cao năng lực quản lý hành chính (là cơ sở cho 3 lĩnh vực nêu trên). Mặt khác, Nhật Bản cũng cam kết sẽ hỗ trợ cho các dự án tiêu biểu như Dự án Đường sắt cao tốc Bắc - Nam, Đường bộ cao tốc Bắc - Nam và phát triển cơ sở hạ tầng Khu công nghệ cao Hòa Lạc với tầm nhìn dài hạn. Ngoài ra, dự kiến trong năm 2010, Chính phủ Nhật Bản cũng sẽ cam kết vốn vay ODA cho Chương trình Hỗ trợ ứng phó với biến đổi khí hậu (PR-SCC) của Việt Nam.