Mặc dù đã chuyển sang định cư và khoác áo ĐT Hungary từ năm 2006 nhưng khi đăng quang tại giải cờ vua VĐ châu Âu hôm 3/8 vừa qua, cái tên Hoàng Thanh Trang lại được những người yêu mến cờ vua Việt Nam nhắc đến nhiều. Lần đầu tiên có một kỳ thủ Việt Nam và châu Á lên ngôi tại giải VĐ châu Âu.

1. Giải VĐ cờ vua nữ châu Âu lần thứ 14 năm 2013 có sự góp mặt của 169 kỳ thủ đến từ 35 quốc gia, tranh tài 11 ván theo hệ Thụy Sỹ để chọn ra nhà vô địch. Ở giải đấu được tổ chức tại Serbia từ 22/7 đến 4/8, Hoàng Thanh Trang với elo 2467 chỉ được xếp là hạt giống số 14. Tuy nhiên, qua từng ván đấu, nữ kỳ thủ này đã đưa người hâm mộ đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác.

Dù chỉ gặp những đối thủ yếu hơn mình ở những ván đấu đầu tiên, nhưng Thanh Trang lại có khởi đầu không tốt. Ở 4 ván đầu, Thanh Trang chỉ có được 3 điểm sau 2 trắng và 2 hòa, xếp thứ 20.

Tuy nhiên, bước sang 4 ván sau đó, Thanh Trang đã thi đấu xuất thần khi giành chiến thắng cả 4 ván. Trong đó, quan trọng nhất là chiến thắng ở ván 6 trước hạt giống số 3 và cũng là cựu vô địch người Ukraina Kateryna Lagno (elo 2.542), ván thắng này đã giúp Thanh Trang nhảy lên hạng 4.

Chức vô địch châu Âu 2013 là danh hiệu lớn nhất trong sự nghiệp của Thanh Trang.

Bước sang ván thứ 7, Thanh Trang (cầm quân trắng) đã có chiến thắng dễ dàng trước Deimante Daulyte (elo 2.363, Lithuania), và chiến thắng này đã giúp Thanh Trang lần đầu tiên vượt lên dẫn đầu bảng xếp hạng.

Đến ván đấu thứ 8 gặp một cựu vô địch khác là Valentina Gunia (elo 2.507, Nga), dù phải cầm quân đen nhưng một lần nữa Thanh Trang đã xuất sắc vượt qua đối thủ mạnh hơn để tiếp tục củng cố vị trí dẫn đầu của mình với 7 điểm.

Sang ván 9, Thanh Trang tiếp tục giữ vững phong độ khi thủ hòa thành công trước người đứng 2 là Salome Melia (elo 2.428, Vương quốc Anh), qua đó tiếp tục dẫn đầu bảng xếp hạng.

Ở ván đấu thứ 10 áp chót, Thanh Trang đã có một bước tiến dài đến chức vô địch khi giành chiến thắng trước cựu vô địch người Nga Alexandra Kosteniuk (elo 2.489). Kết thúc ván 10, Thanh Trang có được 8,5 điểm, hơn một điểm so với người đứng thứ 2 Salome Melia, và điều đó nghĩa là chỉ cần cầm hòa ở ván cuối là kỳ thủ gốc Việt Nam sẽ giành chức vô địch.

Trước ván đấu thứ 11 mang tính chất quyết định, Hoàng Thanh Trang có lợi thế hơn các đối thủ cạnh tranh một điểm, vậy nên, chỉ cần một kết quả hòa là cô chính thức lên ngôi và mục tiêu đó đã trở thành hiện thực.

Đối đầu với Cmilyte Viktorija (Lithuania, 2.497), nhà VĐ châu Âu năm 2011, Thanh Trang có lợi thế được cầm quân trắng. Tuy vậy, cũng phải đến thế cờ tàn, sau 59 nước đi, Thanh Trang mới buộc được đối thủ phải bắt tay, chấp nhận kết quả hòa.

Ván hòa này giúp Thanh Trang có thành tích bất bại với 9 điểm sau 11 ván đấu, lần đầu đăng quang ngôi vô địch châu Âu. Chức vô địch châu Âu 2013 là danh hiệu lớn nhất trong sự nghiệp của Thanh Trang.

Với kỳ tích này, Thanh Trang sẽ có sự nhảy vọt trên bảng xếp hạng dành cho các kỳ thủ nữ hàng đầu thế giới vào tháng tới. Hiện tại, Thanh Trang đang đứng thứ 31 trên bảng xếp hạng tháng 8 của Liên đoàn cờ vua thế giới (FIDE). Được biết, chức vô địch này đã giúp Thanh Trang giành một vé chính thức tham dự World Cup diễn ra vào năm sau tại Na Uy

2. Tại giải này năm ngoái, Thanh Trang đã thi đấu xuất sắc ở 6 ván đầu tiên khi vượt lên dẫn đầu với 5,5 điểm (sau 5 thắng, một hòa), nhưng ở 5 ván sau đó, kỳ thủ của ĐT Hungary này đã thi đấu không thành công và kết thúc giải ở vị trí thứ 12.

Trả lời phỏng vấn báo chí sau khi lên ngôi VĐ châu Âu 2013, Hoàng Thanh Trang cho biết: “Tôi đã có gần 30 năm chơi cờ nhưng đến bây giờ, cầm Cúp vô địch trên tay mà tôi cứ ngỡ như giấc mơ trở thành hiện thực.

Giải đấu này có quá nhiều kỳ thủ giỏi, không có nhiều khoảng cách về trình độ. Chức vô địch này là động lực để tôi hướng đến chức vô địch thế giới. Tôi thực sự hạnh phúc với chức vô địch châu Âu”.

Nữ kỳ thủ số một Việt Nam một thời cũng cho biết bí quyết thành công của cô là luôn cố gắng thể hiện sự bình tĩnh trong tất cả các ván đấu và cuối cùng Thanh Trang đã thành công. Tại giải này, Hoàng Thanh Trang cũng là kỳ thủ luôn biết nắm bắt thời cơ khi các ván đấu đã ở thế cờ tàn.

Vốn là con nhà nòi (bố Trang là ông Hoàng Minh Chương, Tiến sĩ Toán từng là giảng viên trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, hiện đang là Giám đốc Công ty ChessCom của Hungary chuyên đào tạo VĐV cờ vua) nên Thanh Trang được huấn luyện chơi cờ từ lúc 4 tuổi rưỡi. ChessCom cũng là nơi tập huấn của rất nhiều kỳ thủ hàng đầu Việt Nam như: Đào Thiên Hải, Cao Sang, Nguyễn Thị Thanh An, Lê Quang Liêm, Nguyễn Ngọc Trường Sơn và bây giờ là kỳ thủ trẻ Nguyễn Thị Mai Hưng.

Ngay từ nhỏ, Hoàng Thanh Trang đã có giấc mơ vô địch và năm 1998 cô đã vô địch giải trẻ thế giới và sau đó được phong cấp Đại kiện tướng quốc tế.

Sau gần 30 năm chơi cờ, Hoàng Thanh Trang chưa bao giờ cảm thấy hối hận hay phải hy sinh bất cứ điều gì khi lựa chọn cờ vua là sự nghiệp của cuộc đời mình. Mỗi ván cờ với Hoàng Thanh Trang như một trò chơi mà khi đã ngồi xuống bàn, cô luôn cảm thấy thích thú và muốn chinh phục thử thách, đó là các đối thủ.

Sau chức VĐ châu Âu, Hoàng Thanh Trang đang hướng đến chức VĐTG và mong một ngày không xa sẽ thực hiện được ước mơ của mình. Còn trước mắt, sau những giờ phút dành cho cờ vua, Hoàng Thanh Trang tập trung cho công việc quản lý một khách sạn tại Budapest.

Lâm Chi-Bình Minh
Thể thao & Văn hóa

Đường đến ngôi VĐ châu Âu của Hoàng Thanh Trang

Ván 1, thắng Olsarova Tereza (Czech, elo 2.203); Ván 2, hòa Meri Arabidze (Georgia, 2.320); Ván 3 thắng Julia Kochetkova (Slovakia, 2.328); Ván 4 hòa Baira Kovanova (Nga, 2.371); Ván 5 thắng Anastasia (Nga, 2.368); Ván 6 thắng Kateryna Lagno (Ukraina, 2.542); Ván 7 thắng Deimante Daulyte (Lithuania, 2.363); Ván 8 thắng Valentina Gunina (Nga, 2.507); Ván 9 hòa Salome Melia (Goergia, 2.428); Ván 10 thắng Alexandra Kosteniuk (Nga, 2.498); Ván 11 hòa Cmilyte Viktorija (Lithuania, 2.497).

***

Hoàng Thanh Trang sinh ngày 25/4/1980 tại Hà Nội, là nữ Đại kiện tướng cờ vua quốc tịch Việt Nam hiện đang thi đấu cho Liên đoàn cờ vua Hungary. Hoàng Thanh Trang là kỳ thủ nữ Việt Nam duy nhất cho đến nay lọt vào top 10 nữ kỳ thủ có hệ số elo cao nhất thế giới (thứ 9, tháng 4 năm 2006) và hiện cô vẫn là người Việt Nam duy nhất ở trong nhóm các nữ kỳ thủ hàng đầu của FIDE. Hoàng Thanh Trang là VĐV đầu tiên được trao tặng Huân chương lao động hạng Ba (năm 1998). Hoàng Thanh Trang cũng 5 lần được bầu là VĐV tiêu biểu trong năm của thể thao Việt Nam.

Năm 1990, Thanh Trang và gia đình sang định cư tại Hungary và trong thời gian này Thanh Trang đã giành chức vô địch cờ vua trẻ Hungary. Thanh Trang từng thi đấu trong màu áo ĐT cờ vua Việt Nam từ năm 1996 đến 2006, và đã trở thành kỳ thủ nữ số một Việt Nam trong thời gian này.

Năm 14 tuổi, Thanh Trang đã đạt chuẩn kiện tướng quốc tế nữ. 2 năm sau, cô trở thành Đại kiện tướng quốc tế nữ. Năm 1998, Thanh Trang khi ấy mới 18 tuổi đã giành chức vô địch giải U20 thế giới tại Kozhikode (Ấn Độ). Năm 1999, cô đạt chuẩn kiện tướng quốc tế nam. Năm 2000, cô giành chức vô châu Á ở Rajasthan (Ấn Độ).

Năm 2006, do một vấn đề liên quan đến kinh phí, Thanh Trang đã xin chuyển sang thi đấu cho Liên đoàn cờ vua Hungary sau 10 năm liền thi đấu cho ĐT cờ vua Việt Nam. Một phần trong quyết định này là việc cô thi đấu gần gia đình cũng như mong muốn có một môi trường cờ vua chuyên nghiệp hơn để phát triển tài năng.

***

Ngoài cờ vua, Hoàng Thanh Trang còn thích bóng bàn, bơi lội và nhảy Rumba. Món ăn yêu thích là phở Việt Nam. Sau khi trở về từ các giải đấu, Hoàng Thanh Trang lựa chọn thưởng thức phở ngay tại nhà hàng Việt Nam trong khách sạn của gia đình ở Budapest. Thần tượng của Hoàng Tnanh Trang là Judit Polgar, Vishvanatan Anand, Magnus Carlsen.