Về kinh phí đầu tư, cần có một nguồn lực rất lớn nhưng không biết hiệu quả ra sao?

Chiều ngày 12/9, tại phiên họp thứ 3 Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các đại biểu đã thảo luận về dự án Luật Đường sắt (sửa đổi).

Trình bày tờ trình, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông nhấn mạnh, trong số các nội dung mới của dự luật, có một chương về đường sắt tốc độ cao, với tổng mức đầu tư gần 60 tỷ USD.

"Năm 2010, Chính phủ đã trình Quốc hội nhưng Quốc hội chưa thông qua, yêu cầu cập nhật và làm rõ một số nội dung, đặc biệt hiệu quả dự án, phương án huy động nguồn lực, trong đó nói rõ phần nào của Nhà nước, phần nào tư nhân có thể tham gia được.

Chính phủ đã giao Bộ GTVT tiếp tục cập nhật nghiên cứu tiền khả thi. Bộ GTVT phấn đấu năm 2018 sẽ trình lên Chính phủ để Chính phủ thẩm định lại, nếu thông qua được thì trình lên Quốc hội, phấn đấu thông qua chủ trương đầu tư trước năm 2020 và chuẩn bị tiền đề để xây dựng đoạn thí điểm, đoạn ưu tiên sau năm 2020", Thứ trưởng Bộ GTVT thông tin.

Lam duong sat cao toc: Pho chu tich Quoc hoi hoi thang - Anh 1

Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông

Bên cạnh đó, theo ông Đông, nếu như tất cả các dự án như sân bay Long Thành, đường bộ cao tốc Bắc Nam từ 4-6 làn xe, và việc cải tạo đường sắt nâng tốc độ lên 70-80km/h đều thực hiện được thì vẫn cần một tuyến đường sắt mới tốc độ cao để cạnh tranh với phương thức vận tải khác, giảm chi phí, đảm bảo an toàn và bảo vệ môi trường.

Theo dự kiến, sẽ xây dựng tuyến thí điểm đường sắt cao tốc từ Sài Gòn đến Long Thành, giai đoạn tiếp theo sẽ tiến hành xây dựng các đoạn ưu tiên là Hà Nội - Vinh và TP.HCM.

Ngoài năm 2030 trở ra sẽ nối dần các đoạn còn lại từ Hà Nội vào Đà Nẵng, từ TP.HCM đi ra Đà Nẵng. Như vậy có thể thấy không thể làm suốt tuyến Bắc – Nam ngay, nhưng cuối cùng sẽ kết nối được từ Bắc vào Nam

Trước thông tin trên, ông Phan Xuân Dũng - Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường cho biết, có ý kiến trong ban thẩm tra đề nghị cần quy định rõ loại hình công nghệ trong đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao cho thuận tiện trong việc chuyển giao công nghệ, bảo trì, sửa chữa.

Bên cạnh đó, cũng có ý kiến đề nghị cần làm rõ hơn nguồn tài chính và lộ trình thực hiện cũng như những biện pháp để bảo đảm tính khả thi về đường sắt tốc độ cao.

Lam duong sat cao toc: Pho chu tich Quoc hoi hoi thang - Anh 2

Đường sắt cao tốc Bắc - Nam sẽ được hoàn thiện 2050

Ủng hộ quan điểm phải có đường sắt tốc độ cao, song Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng tỏ ra băn khoăn .

Đường sắt tốc độ cao có thu hút được hành khách không, có cạnh tranh nổi với các dịch vụ vận tải khác, đặc biệt với ngành hàng không?.

Nhắc lại việc dự án từng bị bác tại Quốc hội, bà Tòng Thị Phóng nói rõ: “Chủ trương làm nhưng chưa được làm, cũng chưa phải làm, vì đã bàn đâu. Chưa có chủ trương nhưng đã đưa vào luật thì có trái quy trình, trái chủ trương đường lối quy hoạch chung không?”.

Về thắc mắc này, Thứ trưởng Đông nói rõ, có nhiều nghiên cứu đang được tiến hành.

Trong số này có Hàn Quốc đang hỗ trợ nghiên cứu đoạn Hà Nội - Vinh và TP.HCM - Cần Thơ, liên doanh tư vấn Việt Nhật sau khi Quốc hội không thông qua, phía Nhật tiếp tục nghiên cứu và đến 2013 đã báo cáo khả thi.

Trước đó, ngày 7/7, tại cuộc họp về đề án đầu tư tuyến đường bộ cao tốc bắc - nam, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng cũng chỉ đạo, phải nhanh chóng hiện thực được mục tiêu năm 2020 đạt và vượt 2.000 km cao tốc đã đề ra.

Yêu cầu Bộ GTVT phối hợp với Bộ Tài chính tính toán để đề xuất cơ chế hỗ trợ vốn nhà nước, bảo đảm thời gian thu phí, mức phí hợp lý, đồng thời bảo đảm sự hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp trong nước và đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài.

Sơn Ca