Bộ Công an khẳng định các nghĩa vụ tài chính phát sinh thì hải quan phải gánh nhưng hải quan lại bảo doanh nghiệp “cứ liên hệ Bộ Công an”.

Ngày 1-2, một lãnh đạo Văn phòng Chính phủ cho biết Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa có ý kiến chỉ đạo Bộ Tài chính giao Tổng cục Hải quan giải quyết dứt điểm vụ khởi tố oan liên quan đến công ty của ông Quách Phi Long.

Quanh việc này, chúng tôi đã nhiều lần liên hệ với lãnh đạo Tổng cục Hải quan để làm rõ các vấn đề nhưng người có trách nhiệm vẫn chưa thể sắp xếp cuộc hẹn.

Trước đó, Pháp Luật TP.HCM có hàng loạt bài phản ánhnhư “Lật lại vụ nhập gỗ lậu đình đám” (đăng ngày 31-10-2015), “Điêu đứng vì dính buôn gỗ lậu” (ngày 2-11-2015)... đề cập đến vụ việc.

Phải đình chỉ vì không buôn lậu

Liên quan sự việc, ngày 6-11-2015, lãnh đạo VKSND Tối cao đã có văn bản yêu cầu Vụ Thực hành quyền công tố và Kiểm sát xét xử hình sự (Vụ 3), VKSND tỉnh Bình Phước kiểm tra lại. Lãnh đạo VKSND Tối cao cũng yêu cầu Vụ 3 và VKSND tỉnh Bình Phước đôn đốc Tổng cục Hải quan trả lại tang vật cho doanh nghiệp (DN).

Văn bản chỉ đạo của VKSND Tối cao cũng đề cập nhiều nội dung mà Pháp Luật TP.HCM đã phản ánh trong loạt bài. Cụ thể, VKSND Tối cao nêu: Tháng 5-2014, Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan khởi tố vụ án buôn lậu gỗ xảy ra tại Công ty Bảo Ngọc, tỉnh Bình Phước. Đơn vị này cũng thu giữ, không cho Công ty Bảo Ngọc xuất bán 12 container gỗ. Sau đó cơ quan này chuyển hồ sơ đến Cơ quan CSĐT Bộ Công an để điều tra theo thẩm quyền. Lúc này ông Quách Phi Long (Phó Giám đốc Công ty Bảo Ngọc) khiếu nại, kêu oan đến Bộ Công an và viện trưởng VKSND Tối cao.

VKSND Tối cao nhấn mạnh: Qua một năm điều tra, phía cơ quan điều tra Bộ Công an đã ra quyết định đình chỉ điều tra vụ án vì việc mua bán gỗ của Công ty Bảo Ngọc không cấu thành tội phạm.

Tiếp đó, ngày 24-11-2015, Bộ Công an gửi văn bản cho phía Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan đề nghị trả toàn bộ lô gỗ của Công ty Bảo Ngọc. Nếu phía hải quan không bàn giao thì đề nghị trả lời cho DN và chịu trách nhiệm đối với các nghĩa vụ tài chính, pháp lý phát sinh có liên quan…

Trước các ý kiến này, ngày 18-12-2015, Công ty Bảo Ngọc được phía hải quan đồng ý trả hàng.

Lam oan, hai quan thoai thac trach nhiem - Anh 1

Ông Quách Phi Long bên lô gỗ được bàn giao sau khi bị Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan tạm giữ. Ảnh: NĐ

Lam oan, hai quan thoai thac trach nhiem - Anh 2

Công văn của Bộ Công an yêu cầu Tổng cục Hải quan trả gỗ và phải chịu trách nhiệm phát sinh. Ảnh: NĐ

Gây khó cho doanh nghiệp

Tuy nhiên, từ đây đơn vị đang lưu giữ các container mà phía Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan thu giữ của Công ty Bảo Ngọc lại yêu cầu công ty phải thanh toán khoản nợ phí lưu vỏ 12 container là hơn 5,1 tỉ đồng.

“Chúng tôi cho rằng khoản phí này phía hải quan phải chịu. Bởi lẽ phía hải quan đã khởi tố, giam oan hàng của chúng tôi” - ông Quách Phi Long khẳng định.

Sau đó ông Long đã gửi văn bản đến Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan yêu cầu khẩn trương thanh toán, trả tiền phí lưu vỏ 12 container chứa hàng hóa nêu trên để tránh phát sinh phí khác. Thế nhưng ngày 25-12-2015,ông Nguyễn Phi Hùng, Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan, có văn bản trả lời: “Ngày 12-5-2014, Cục Điều tra chống buôn lậu ra quyết định khởi tố vụ án buôn lậu là có căn cứ và đúng quy định. Vụ việc hiện nay đang do cơ quan CSĐT thụ lý và giải quyết. Vì vậy, đề nghị Công ty Bảo Ngọc liên hệ với Cơ quan CSĐT Bộ Công an để được xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật…”.

Ông Long cho rằng: “Bằng văn bản trên, phía Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan tiếp tục né trách nhiệm khắc phục hậu quả sau khi khởi tố oan, gây thiệt hại cho DN. Vụ việc đã được đình chỉ nhưng phía hải quan vẫn cho rằng Bộ Công an đang giải quyết là vô lý. Tôi sẽ tiếp tục kêu cứu để nơi đây giải quyết đúng quy định”.

Trước việc khiếu nại của ông Long, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa có ý kiến chỉ đạo như chúng tôi đã phản ánh ở trên.

Trách nhiệm thuộc về Tổng cục Hải quan

Sau khi vụ án được đình chỉ, phía Bộ Công an cũng đã ba lần có công văn gửi Tổng cục Hải quan đề nghị trả tang vật, giải quyết các vấn đề chi phí phát sinh do việc bàn giao chậm trễ, khiến DN bị tổn thất. Theo chúng tôi, trách nhiệm bồi thường, chi trả các khoản phí khác đối với lô gỗ Công ty Bảo Ngọc thuộc về Tổng cục Hải quan.

Một lãnh đạo Cơ quan CSĐT Bộ Công an

Tổng cục Hải quan không thể thoái thác trách nhiệm

Khi vụ án được đình chỉ điều tra, phía cơ quan Tổng cục Hải quan phải nhanh chóng khắc phục hậu quả từ các quyết định sai lầm của mình, kể cả thanh toán các chi phí phát sinh từ việc thu giữ hàng để trả lại quyền lợi cho DN. Việc họ đùn đẩy và thoái thác trách nhiệm là không đúng.

Luật sư TRỊNH VĨNH PHÚC, Đoàn Luật sư TP.HCM

NGUYỄN ĐỨC