TP - Đến năm 2015 ASEAN không phải là 10 thị trường lao động nữa mà là một thị trường chung - người lao động Việt Nam (VN) có thể làm việc ở VN hay nước khác. Điều này đặt ra những đòi hỏi trong hội nhập quốc tế về giáo dục. Thí sinh tham dự kỳ thi đại học năm 2013. ảnh: ngọc châu.

Thí sinh tham dự kỳ thi đại học năm 2013. ảnh: ngọc châu.

Bức tranh tạp pí lù

Mở đầu Hội nghị quốc tế Xây dựng khung trình độ quốc gia (ngày 15/8 tại Hà Nội), Thứ trưởng GD&ĐT Bùi Văn Ga nói: Hội nhập quốc tế về GD đòi hỏi chính sách và khung pháp lý phù hợp với chuẩn mực quốc tế về quản lý, chất lượng GD…

Tuy nhiên, GD của ta còn nhiều tồn tại, nhiều bất cập về tư duy, thiếu các tiêu chuẩn về trình độ cũng như bằng cấp... Phải có giải pháp để văn bằng tốt nghiệp ĐH xứng với năng lực để bằng cấp của VN được tham chiếu trình độ ASEAN, trình độ khu vực để hội nhập quốc tế về GD .

Chỉ riêng đào tạo nghề đã có tới 450 nghề, trong đó có 400 nghề CĐ. Chừng ấy thôi đòi hỏi biết bao chuyên gia mới làm được và liệu mọi việc có đúng tiến độ không?

Ông Dương Đức Lân

Ông Dương Đức Lân, Tổng cục trưởng Tổng cục dạy nghề phác họa bức tranh hệ thống GD&ĐT “tạp pí lù” của VN hiện nay như sau: Đào tạo của ta chia ra các trình độ: 2 loại cao đẳng (CĐ nghề và CĐ), 2 loại trường trung cấp nhưng tiêu chí trình độ không rõ ràng... Nhiều khi, người học ĐH ra không làm được việc.

Ông Lân nói: đến năm 2015 ASEAN không phải là 10 thị trường lao động nữa mà là một thị trường chung - người lao động VN có thể làm việc ở VN hay nước khác. Nếu trình độ của họ được công nhận thì người lao động không bị thiệt thòi -dù học đến ĐH cũng chỉ được trả tiền như lao động phổ thông (500 USD chẳng hạn) nhưng nếu được công nhận thì được trả tiền như ĐH (2.000 USD).

Ông Hoàng Ngọc Vinh - Vụ trưởng Vụ giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD&ĐT nhấn mạnh sự cần thiết để có một khung trình độ quốc gia đối với giới trẻ VN: Cần cung cấp cho các bạn trẻ thông tin để giúp họ định hướng rõ ràng và lựa chọn con đường học vấn. Tuy nhiên, theo ông Vinh giới trẻ vẫn phải học thêm để nâng cao các kỹ năng làm việc để thích ứng khi thay đổi môi trường lao động này sang một môi trường lao động ở nước khác...

Học nghề đắt hàng nhưng ít ai thích học

Ông Dương Đức Lân khẳng định CĐ nghề hiện nay rất đắt hàng - ngày ra trường của mỗi trường thường có tới 40-50 công ty tranh nhau tuyển nhân lực, thi nhau trả lương cao để có người cao đẳng nghề (trong khi CĐ thường chưa chắc có việc làm).

“Tất cả các học sinh học nghề tại HN đều có việc làm ngay khi tốt nghiệp với lương khởi điểm 3,5 triệu đồng/tháng trong khi nhiều sinh viên ra trường không có việc làm và nếu có, lương khởi điểm cũng chỉ hơn 2 triệu đồng. Nhưng có một nghịch lý là không phải ai cũng thích học nghề. Đó là do tâm lý bằng cấp của xã hội VN” - ông Lân nói.

Theo công bố của Tổng cục thống kê và các tổ chức quốc tế: 60% học sinh sinh viên tốt nghiệp ở VN tham gia thị trường lao động nhưng trong đó 50% có việc làm ổn định và một tỷ lệ khá lớn sinh viên mất 6 năm mới tìm được công việc ổn định hoặc hài lòng. 1/3 số lượng người đã vào thị trường lao động làm việc thấp hơn trình độ đào tạo. Đây là một lãng phí, dẫn đến tình trạng năng suất lao động VN càng ngày càng thấp hơn trong khu vực và thế giới.

PGS. TS Mạc Văn Tiến (Viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học dạy nghề)

Hồ Thu