QĐND - Phát huy truyền thống lịch sử nghìn năm văn hiến, những năm qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP Hà Nội đã có nhiều việc làm thiết thực để xây dựng Thủ đô thực sự trở thành trung tâm văn hóa lớn của cả nước. Trong đó, thành tựu đáng kể là thành phố đã từng bước “chuẩn hóa” nhân cách người Hà Nội và tổ chức nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật, giao lưu kết nghĩa để nét đẹp văn hóa Thăng Long-Hà Nội không ngừng lan tỏa.

Lan toa net dep van hoa Ha Noi - Anh 1

Biểu diễn nghệ thuật trong buổi khai mạc Đại lễ 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội tại khuôn viên vườn hoa Lý Thái Tổ.

Chú trọng xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh

Nói đến con người là nói đến văn hóa. Những giá trị văn hóa chỉ có thể tác động, lan tỏa, thẩm thấu vào đời sống xã hội khi chúng ta quan tâm chăm lo xây dựng những đức tính tốt đẹp cho con người với tư cách là chủ thể năng động nhất của văn hóa. Nhận thức sâu sắc điều đó, TP Hà Nội đã đề ra nhiều giải pháp khả thi để xây dựng và từng bước hoàn thiện nhân cách văn hóa “Người Hà Nội” từng nức tiếng là hào hoa, thanh lịch trong lịch sử.

Theo ông Tô Văn Động, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Thủ đô là nơi hội tụ những tinh hoa của dân tộc Việt Nam, vì thế người Hà Nội càng phải tiêu biểu cho nhân dân cả nước về mọi mặt, trong đó người Hà Nội phải vươn lên trở thành “tấm gương văn hóa”. Cách đây 15 năm, Thành ủy Hà Nội đã ra Chỉ thị 53-CT/TU về “Tăng cường lãnh đạo công tác giáo dục, tuyên truyền, xây dựng người Hà Nội văn minh, thanh lịch, hiện đại”. Tháng 10-2011, Thành ủy Hà Nội tiếp tục đề ra Chương trình 04-Ctr/TU về “Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Thủ đô, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2011-2015”.

Để chương trình này đi vào cuộc sống, Hà Nội vừa chủ động đẩy mạnh tuyên truyền thường xuyên sâu rộng tới mọi thành phần trên địa bàn; vừa chú trọng xây dựng những mô hình sáng tạo, tiêu chí phù hợp với từng đối tượng. Chẳng hạn, tiêu chí đối với đội ngũ cán bộ, công nhân viên chức là “Tiên tiến-sáng tạo; Đoàn kết-kỷ cương; Gìn giữ môi trường; Thanh lịch-nhân ái”; đối với thanh niên là “Sức khỏe, trí tuệ, đoàn kết, sáng tạo, thanh lịch, tình nguyện”; đối với phụ nữ là “Trung hậu, sáng tạo, đảm đang, thanh lịch, xây dựng gia đình văn minh, hạnh phúc”... Nhờ khơi dậy, phát huy những phẩm chất đó, nhiều nét đẹp văn hóa của Tràng An, xứ Đoài đã dần thấm vào trái tim, khối óc và trở thành văn hóa ứng xử của người Hà Nội.

Cùng với đó, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” cũng được các cấp, các ngành, các đoàn thể, các quận, huyện, thị xã trên địa bàn thành phố triển khai thực hiện bền bỉ nên đã giành được những kết quả đáng ghi nhận. Đến nay, toàn thành phố có gần 80% gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”; 55% thôn, làng đạt tiêu chuẩn “Làng văn hóa”; 65% tổ dân phố đạt danh hiệu “Tổ dân phố văn hóa”; 60% tổ chức, cơ quan, đơn vị đạt tiêu chuẩn “Đơn vị văn hóa”.

Ông Tô Văn Động cho biết: Để tiếp tục xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, thời gian tới, bên cạnh duy trì phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, thành phố tiếp tục đẩy mạnh các cuộc vận động như: Xây dựng “Nếp sống văn hóa công nghiệp” trong công nhân viên chức lao động Thủ đô; xây dựng “Nhà trường văn hóa- Nhà giáo mẫu mực-Học sinh thanh lịch” trong hệ thống trường học; xây dựng nền nếp “Văn minh xe buýt” trên các phương tiện vận tải hành khách công cộng; mở rộng các “Tuyến phố văn minh thương mại”... “Mục tiêu cao nhất của các cuộc vận động này là góp phần tạo một bước chuyển căn bản về nếp sống văn minh đô thị của người Hà Nội, được biểu hiện bằng các quan hệ ứng xử, giao tiếp ở những nơi công cộng, trong văn hóa giao thông, quản lý văn hóa đô thị; đồng thời xây dựng môi trường xã hội ổn định, lành mạnh, tạo tiền đề cho người Hà Nội ứng xử ngày càng thanh lịch, văn minh”-ông Tô Văn Động khẳng định.

Đẩy mạnh hoạt động quảng bá, giao lưu, kết nghĩa

Với mong muốn cho người dân Thủ đô tiếp cận, hưởng thụ những giá trị văn hóa lành mạnh và được sống trong môi trường văn hóa năng động, TP Hà Nội rất quan tâm đến các hoạt động văn hóa-nghệ thuật, giao lưu và quảng bá văn hóa Thăng Long-Hà Nội đến với đông đảo người dân trong nước và du khách quốc tế.

Một trong những dấu ấn nổi bật nhất là Thủ đô đã tổ chức thành công Đại lễ 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội. Chỉ tính trong 10 ngày cao điểm (từ ngày 1 đến 10-10-2010), thành phố đã tổ chức 54 sự kiện lớn với hàng trăm hoạt động văn hóa-nghệ thuật trên địa bàn các quận, huyện, thị xã, thu hút sự tham gia của 25 đoàn nghệ thuật trong nước và 38 buổi biểu diễn của các đoàn nghệ thuật nước ngoài. Trong đó có 3 sự kiện nổi bật, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhân dân: Khai mạc Đại lễ vào sáng 1-10-2010 tại vườn hoa Lý Thái Tổ; Lễ diễu binh, diễu hành hoành tráng vào sáng 10-10-2010 tại Quảng trường Ba Đình; Dạ hội văn hóa-nghệ thuật kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội vào tối 10-10-2010 tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình.

Ngoài việc đẩy mạnh các hoạt động văn hóa-nghệ thuật phục vụ nhân dân, những năm gần đây, Hà Nội là một trong số ít địa phương đi đầu cả nước tổ chức thành công nhiều hoạt động giao lưu văn hóa quốc tế và tăng cường hợp tác đối ngoại về văn hóa. Bên cạnh đó, TP Hà Nội đã và đang hợp tác rất hiệu quả với các vùng Ille de France, Marseille, Toulouse (Pháp) trong lĩnh vực bảo tồn và tôn tạo phố cổ; hợp tác với TP Fukuoka (Nhật Bản) trong lĩnh vực tổ chức các hoạt động văn hóa. Thành phố cũng đã tham gia tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm như: “Năm đoàn kết hữu nghị Việt Nam-Lào 2012”, “Năm hữu nghị Việt Nam - Cam-pu-chia 2012”, “Năm hữu nghị Việt-Nhật 2013”, “Năm Việt Nam-Pháp và năm Pháp-Việt Nam 2013”... Theo ông Phạm Vinh Quang, Giám đốc Sở Ngoại vụ TP Hà Nội, thông qua các hoạt động giao lưu văn hóa quốc tế không những góp phần quảng bá, giới thiệu với bạn bè quốc tế về truyền thống nghìn năm văn hiến của Thăng Long-Hà Nội và “Thành phố vì hòa bình”, mà còn tạo cơ hội giúp nhân dân Thủ đô mở rộng hiểu biết về lịch sử, văn hóa và đất nước bạn.

Một trong những nét đẹp văn hóa và cũng là truyền thống nghĩa tình, nhân ái của người Hà Nội là địa phương này luôn tăng cường các hoạt động giao lưu kết nghĩa với các đơn vị quân đội, nhất là đơn vị hải quân. Đến nay, nhiều cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp của Thủ đô đã tổ chức kết nghĩa với nhiều đơn vị như: Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố với Lữ đoàn Đặc công 126; quận Hoàn Kiếm với Lữ đoàn Hải quân đánh bộ 147; quận Ba Đình với Đồn Biên phòng đảo Quan Lạn (Quảng Ninh); Công ty Bưu chính Viễn thông Hà Nội với Lữ đoàn 679 (Vùng 1 Hải quân); quận Thanh Xuân với Trung đoàn 50 (Bộ CHQS TP Hải Phòng)…

Với tấm lòng “Hướng về biển đảo quê hương” và tinh thần “Hà Nội vì Trường Sa thân yêu”, trong 5 năm qua, ngoài việc cử đoàn lãnh đạo thành phố đến thăm quân dân trên quần đảo Trường Sa hằng năm, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô còn vận động quyên góp ủng hộ và hỗ trợ kinh phí để xây dựng nhiều công trình phục vụ dân sinh, bảo vệ Tổ quốc và các công trình văn hóa trên các đảo với số tiền trị giá hơn 130 tỷ đồng. Tiêu biểu trong số đó là: Hệ thống năng lượng sạch trên đảo Song Tử Tây; hệ thống mô phỏng đào tạo lực lượng hải quân; Bảo tàng Côn Đảo (tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu); Nhà khách Thủ đô tại huyện đảo Trường Sa; 3 nhà văn hóa tại các đảo Trường Sa, Song Tử Tây và Tốc Tan B...

Những việc làm mà Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô dành cho quân dân đang công tác, cư trú trên vùng biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc-nói như đồng chí Phạm Quang Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội-không chỉ góp phần khẳng định tinh thần “Cả nước vì Hà Nội, Hà Nội vì cả nước”, mà còn nhắc nhở cán bộ, đảng viên, nhân dân và LLVT thành phố luôn có ý thức, trách nhiệm trong việc tương trợ, giúp đỡ cộng đồng, vì đó là một trong những nét đẹp văn hóa truyền thống của người Hà Nội.

Bài và ảnh: PHÚC NỘI